Trong hơn hai thập kỷ, được Apple lựa chọn làm nhà cung cấp là cơ hội mà nhiều doanh nghiệp Trung Quốc tìm mọi cách theo đuổi. Đổi lại những đơn hàng lớn và cơ hội bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu, họ thường phải chấp nhận sức ép mặc cả rất mạnh từ hãng công nghệ Mỹ. Nhưng giờ đây, một nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc lại khiến thị trường chú ý khi liên tiếp không đáp ứng yêu cầu của Apple, thậm chí từ chối cả việc báo giá.
Nhân vật đứng sau động thái này là ChangXin Memory Technologies (CXMT), một trong những nhà sản xuất DRAM lớn của Trung Quốc. Chỉ trong chưa đầy 3 tháng, công ty đã hai lần không đi đến thỏa thuận với Apple.
Lần đầu diễn ra vào tháng 8/2026, khi Apple đề nghị CXMT giảm giá chip nhớ di động LPDDR5X xuống thấp hơn mức của Samsung và SK Hynix. CXMT không chấp nhận yêu cầu này, đồng thời cho biết một số sản phẩm sử dụng quy trình sản xuất do hãng tự phát triển thậm chí có thể có giá cao hơn chip của các đối thủ Hàn Quốc.
Đến lần tiếp xúc tiếp theo, thái độ của CXMT còn cứng rắn hơn. Thay vì đưa ra mức giá để tiếp tục thương lượng, hãng được cho là đã từ chối báo giá DRAM cho Apple. Cùng thời điểm, CXMT cũng từ chối một đơn hàng DDR5 từ nhà sản xuất máy chủ Đài Loan do không đủ công suất đáp ứng.
Động thái này diễn ra trong lúc thị trường chip nhớ toàn cầu ngày càng căng thẳng. Nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI đang hút một lượng lớn nguồn cung DRAM, khiến giá chip nhớ tăng mạnh và các nhà sản xuất lớn như Samsung, SK Hynix liên tiếp nâng giá hợp đồng. Với Apple, việc tìm thêm nhà cung cấp vì thế không chỉ nhằm đa dạng hóa nguồn hàng mà còn giúp hãng có thêm lựa chọn trong quá trình đàm phán giá.
Một trong những mục tiêu của Apple được giới truyền thông Hàn Quốc nhận định là tìm kiếm báo giá thấp hơn từ CXMT để tạo sức ép lên các nhà cung cấp hiện tại. Cuối tháng 7/2026, ông Tim Cook cũng từng nói rằng thị trường DRAM chủ yếu do ba nhà cung cấp lớn kiểm soát, đồng thời cho rằng có thêm nhà cung cấp sẽ giúp cải thiện nguồn cung và tác động tích cực đến giá sản phẩm.
Tuy nhiên, lần này Apple không dễ đạt được điều mình muốn. CXMT không còn ở vị thế một doanh nghiệp phải tìm mọi cách để giành được đơn hàng từ các tập đoàn công nghệ nước ngoài.
Trong nhiều năm, tham gia chuỗi cung ứng Apple được xem là bước ngoặt đối với các nhà sản xuất linh kiện Trung Quốc. Luxshare Precision, Lens Technology hay Goertek đều ghi nhận tăng trưởng đáng kể sau khi trở thành nhà cung cấp cho hãng công nghệ Mỹ. Riêng Luxshare, doanh thu đã tăng từ 2,556 tỷ nhân dân tệ năm 2011 lên 153,946 tỷ nhân dân tệ sau một thập kỷ.
Mô hình hợp tác này mang lại đơn hàng quy mô lớn và cơ hội nâng tầm năng lực sản xuất, nhưng đi kèm là sức ép về giá và yêu cầu khắt khe từ Apple. Trong quá khứ, nhiều nhà cung cấp sẵn sàng chấp nhận những điều kiện như vậy để có được vị trí trong chuỗi cung ứng của hãng.
Điểm khác biệt của CXMT nằm ở chỗ công ty đang có một thị trường tiêu thụ lớn ngay tại Trung Quốc. Khoảng 90% công suất của hãng hiện được dành cho các khách hàng nội địa như Huawei, Xiaomi và Lenovo. Chip LPDDR6 của CXMT cũng đã được trang bị trên bộ xử lý Xuanjie 03 do Xiaomi tự phát triển.
Nói cách khác, CXMT không phải phụ thuộc vào đơn hàng Apple để duy trì hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, cơn khát chip nhớ phục vụ AI đang khiến năng lực sản xuất DRAM trở thành lợi thế đáng kể. Khi nguồn cung hạn chế, các nhà sản xuất có thêm cơ sở để ưu tiên những khách hàng và hợp đồng phù hợp với khả năng cung ứng của mình.
Dẫu vậy, việc từ chối báo giá không đồng nghĩa CXMT đã hoàn toàn khép lại cánh cửa hợp tác với Apple. Khi công suất sản xuất tăng lên và năng lực công nghệ tiếp tục được cải thiện, hai bên vẫn có thể quay lại bàn đàm phán.
CXMT đang đẩy mạnh mở rộng sản xuất. Công suất wafer DRAM hàng tháng của hãng hiện được ước tính khoảng 320.000 đơn vị và có thể tăng lên 420.000 vào năm 2027. Mục tiêu dài hạn được đặt ở mức hơn 500.000 wafer mỗi tháng. Nếu kế hoạch diễn ra đúng tiến độ, vị thế của CXMT trên thị trường chip nhớ toàn cầu có thể tiếp tục thay đổi.
Đáng chú ý, Apple dường như cũng không muốn mất đi lựa chọn này. Tháng 6/2026, một số thông tin truyền thông cho biết hãng đã vận động Bộ Thương mại Mỹ và các quan chức cấp cao tại Nhà Trắng để tìm kiếm bảo đảm rằng CXMT sẽ không bị đưa vào danh sách Entity List trong tương lai. Hiện tại, nhà sản xuất chip Trung Quốc chưa nằm trong danh sách hạn chế này.
Nguyễn Hải
