Tốc độ sản xuất máy bay kinh ngạc
Một báo cáo đánh giá từ Anh quốc chuyên phân tích sự phát triển các dự án không quân của Nga và Trung Quốc dự báo rằng: Không quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) sẽ đưa vào biên chế ít nhất 1.000 tiêm kích tàng hình J-20 vào năm 2030.
Bản báo cáo phân tích chi tiết do Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) tại London công bố ước tính rằng, Nhà máy Máy bay số 132 – đơn vị đóng chung địa điểm với Tập đoàn Hàng không Vũ trụ Thành Đô (CAC) – hiện đang xuất xưởng khoảng 125 chiếc mỗi năm.
Nhận định của RUSI cũng đồng quan điểm với dự báo năm 2024 của Abraham Abrams, một chuyên gia về chương trình máy bay chiến đấu này.
Trong cuốn sách China’s Stealth Fighter: The J-20 ‘Mighty Dragon’ and the Growing Challenge to Western Air Dominance (tạm dịch: Tiêm kích tàng hình Trung Quốc: J-20 'Mãnh Long' và thách thức gia tăng đối với ưu thế không quân phương Tây), Abrams chỉ ra rằng tốc độ sản xuất J-20 thậm chí đã vượt qua cả dòng tiêm kích thế hệ 5 F-35 của Mỹ và dòng thế hệ 4 J-16.
Con số sản lượng J-20 càng trở nên "đáng gờm" hơn khi xét đến bối cảnh: F-35 được sản xuất để phục vụ không quân và hải quân của hơn mười quốc gia trên nhiều dây chuyền khác nhau. Trong khi đó, J-20 chỉ được chế tạo tại một nhà máy duy nhất, với PLAAF là đơn vị vận hành độc quyền và nhiều khả năng sẽ tiếp tục là khách hàng duy nhất trong tương lai gần.
Mặc dù thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2011, nhưng J-20 mới chỉ chính thức đi vào hoạt động từ năm 2017. Việc sở hữu hơn 1.000 chiếc trong biên chế PLAAF chỉ trong một khoảng thời gian ngắn như vậy đã định nghĩa lại khái niệm về quy trình sản xuất siêu tốc.
Kể từ chuyến bay đầu tiên năm 2011, J-20 đã trải qua ba lần thay đổi động cơ và được sản xuất với ba biến thể: phiên bản J-20 gốc sử dụng động cơ Nga, J-20A sử dụng động cơ thế hệ thứ 4 do Trung Quốc thiết kế, và các mẫu J-20A và J-20S hiện tại đang sử dụng động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt Shenyang WS-15 Emei. Một lần nữa, đây thực sự là tốc độ triển khai cực nhanh đối với một hệ thống thành phần quan trọng như động cơ.
Hiện đại hóa toàn diện
Trong phân tích của RUSI, tác giả nhấn mạnh rằng "tính tinh vi và thực tế trong các hoạt động huấn luyện thường xuyên của PLAAF (Không quân) và PLANAF (Không quân Hải quân) đã gia tăng đáng kể, đặc biệt là đối với các hạm đội J-16 và J-20".
"Các phi công thường xuyên thực hiện những bài bay huấn luyện phức tạp và các phi vụ phô diễn lực lượng với sự tham gia của tiêm kích, máy bay ném bom, máy bay tiếp dầu và máy bay chỉ huy cảnh báo sớm trên không, phối hợp chặt chẽ với nhau cũng như với các nhóm tác chiến mặt nước của Hải quân".
Sự gia tăng về số lượng và năng lực của các tiêm kích thế hệ 5 và "4+" hiện nay của PLAAF cũng được củng cố nhờ những bước tiến vượt bậc trong công tác huấn luyện.
Đánh giá của RUSI cũng làm nổi bật những tiến bộ của ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc trong việc thiết kế và chế tạo tên lửa không đối không (AAM).
Loại tên lửa mới nhất của Trung Quốc là PiLi-15 (PL-15) do Viện Nghiên cứu Điện tử Lôi Hoa (LETRI) phát triển. Đây là loại tên lửa không đối không tầm xa ngoài tầm nhìn (BVR) cực kỳ hiện đại. Được ra mắt lần đầu tại Triển lãm Hàng không Chu Hải (tỉnh Quảng Đông) năm 2021, PL-15 được đánh giá là có hiệu năng ngang ngửa với tên lửa AIM-120D AMRAAM của Mỹ.
Sự trỗi dậy của tiêm kích J-20
Năm 2021, Bộ trưởng Không quân Mỹ lúc bấy giờ là Frank Kendall đã nhấn mạnh tốc độ phát triển không quân của Trung Quốc khi phát biểu trước các sĩ quan cấp cao của USAF rằng, những ưu tiên hàng đầu của ông "theo thứ tự... là Trung Quốc, Trung Quốc và Trung Quốc".
Việc người Trung Quốc đạt được những cấp độ tiến bộ công nghệ như vậy về thiết kế máy bay, khả năng tàng hình, hiệu suất động cơ, hệ thống radar và vũ khí mới chỉ là một nửa nỗi lo, theo chia sẻ của một chuyên gia về Trung Quốc với tờ 19FortyFive.
Điều khiến các nhà hoạch định quốc phòng cấp cao của Mỹ "mất ngủ" hiện nay là quy trình phát triển hàng không vũ trụ của Trung Quốc – từ thiết kế, chế tạo nguyên mẫu, sản xuất đến đưa vào biên chế – diễn ra nhanh hơn và ít gặp trục trặc hơn nhiều so với Mỹ.
Khi so sánh, dòng máy bay tàng hình hiện đại nhất của Mỹ là F-35 lại tỏ ra lép vế. Dù được cho là đã tối ưu hóa để triển khai tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng F-35 có tầm hoạt động chưa bằng một nửa J-20, tải trọng tên lửa thấp hơn, tầm radar ngắn hơn và các thông số kỹ thuật bay cũng hạn chế hơn.
F-35 cũng chật vật để đạt tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu trên 50%.
Nỗ lực hiện đại hóa dòng máy bay này của Mỹ đang bị kìm hãm bởi sự chậm trễ trong việc nâng cấp lên tiêu chuẩn Block 4. Cấu hình này được coi là yếu tố sống còn cho các cuộc giao tranh cường độ cao có thể xảy ra khi đối đầu với PLAAF.
Nếu không có sự đảo ngược xu thế từ cả hai phía, cán cân ưu thế không quân nhiều khả năng sẽ nghiêng về phía PLAAF vào đầu những năm 2030. Sau cột mốc đó, tình hình sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc liệu Trung Quốc có tiếp tục nắm lợi thế là quốc gia đầu tiên biên chế các thiết kế tiêm kích thế hệ thứ 6 hay không.
Quốc Vinh (Theo 19fortyfive)
