Sau khi Nga chấm dứt hợp tác với các nhà sản xuất nước ngoài vào năm 2022, giới chuyên gia quốc tế từng đồng loạt đưa ra một dự báo: Không có phương Tây, những cánh bay kiêu hãnh Sukhoi Superjet 100 (SSJ-100) của Nga sẽ sớm trở thành những khối sắt vụn bất động trên mặt đất.
Nhưng bốn năm sau, thực tế đã chứng minh điều ngược lại khi ngành hàng không xứ sở bạch dương vừa hoàn thành một trong những chiến dịch tái cấu trúc chuỗi cung ứng thần tốc và quy mô nhất trong lịch sử đương đại.
Kịch bản sụp đổ bị xóa bỏ
Quyết định cắt đứt hợp tác đột ngột từ các nhà sản xuất phương Tây vào năm 2022 từng đẩy ngành hàng không dân dụng Nga vào một cuộc khủng hoảng. Đối với dòng máy bay phản lực chặng ngắn chiến lược SSJ-100 vốn phụ thuộc lớn vào linh kiện và hệ thống quản lý kỹ thuật của nước ngoài, nguy cơ toàn bộ đội bay phải "đắp chiếu" đã hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết.
Tuy nhiên, kịch bản sụp đổ được dự báo từ trước đó đã chính thức bị xóa bỏ. Thay vì đầu hàng trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung, các kỹ sư hàng không Nga đã chọn cách thiết lập lại toàn bộ luật chơi.
Theo các báo cáo phân tích mới nhất, cục diện hiện tại đã đảo chiều. Dự báo dài hạn khẳng định rằng, ngay cả sau cột mốc năm 2030, tỷ lệ duy trì vận hành của dòng máy bay SSJ-100 vẫn sẽ đạt mức ấn tượng lên tới khoảng 85% tổng sản lượng đã xuất xưởng. Đây là câu trả lời đanh thép nhất cho những nỗ lực nội địa hóa bền bỉ mà Nga đã triển khai trong suốt thời gian qua.
170 doanh nghiệp "gánh" 510 linh kiện ngoại
Để lấp đầy khoảng trống khổng lồ do các tập đoàn hàng không Âu - Mỹ để lại, Tập đoàn Máy bay Thống nhất (UAC) và các cơ quan quản lý Nga đã thực hiện một chiến dịch huy động tổng lực chưa từng có. Nga đã kết nối và đưa gần 170 doanh nghiệp, viện nghiên cứu cùng nhà máy chế tạo nội địa tham gia trực tiếp vào chuỗi quy trình hỗ trợ và duy trì sự sống cho dòng Superjet.
Thành tựu mang tính bước ngoặt của liên minh công nghiệp này là việc làm chủ hoàn toàn quy trình và kỹ thuật bảo dưỡng chuyên sâu đối với 510 loại linh kiện phức tạp vốn trước đây phụ thuộc độc quyền vào nước ngoài.
Việc thay thế không chỉ dừng lại ở các cấu phần cơ khí đơn thuần, mà đã can thiệp sâu vào các hệ thống đòi hỏi hàm lượng công nghệ cực cao. Việc chuyển giao nhiệm vụ từ các kỹ sư phương Tây sang mạng lưới nội địa được thực hiện theo quy trình cuốn chiếu, đảm bảo tính liên tục của dòng chảy kỹ thuật và không làm gián đoạn tần suất khai thác của các hãng bay trong nước.
Tự chủ từ gốc
Song song với việc làm chủ công nghệ linh kiện, ngành hàng không Nga đã tiến hành một bước đi mang tính căn cơ: Xây dựng một hệ sinh thái bảo trì độc lập hoàn toàn với phương Tây. Một mạng lưới hạ tầng sửa chữa quy mô lớn dành riêng cho các cụm chi tiết và tổ hợp thiết bị nhập ngoại đã được thiết lập vững chắc bên trong biên giới nước Nga.
Đồng thời, các chuyên gia hàng không nước này đã hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ trong việc cập nhật, làm mới toàn bộ hệ thống tài liệu hướng dẫn vận hành và quy chuẩn khai thác kỹ thuật. Điều này giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào các cập nhật trực tuyến từ nhà sản xuất gốc (OEM) phương Tây.
Đặc biệt, năng lực tự chủ của Nga còn được củng cố vững chắc nhờ việc tự sản xuất thành công các loại vật tư tiêu hao cấu tạo phức tạp cùng các phụ tùng thay thế định kỳ. Đây vốn là những chi tiết nhỏ nhưng có tính chất quyết định, giữ cho các máy bay luôn ở trạng thái sẵn sàng cất cánh.
Cuộc đại tu hệ thống của dòng máy bay Sukhoi Superjet 100 không chỉ đơn thuần là câu chuyện giải cứu một dòng phi cơ, mà là minh chứng rõ nét cho thấy năng lực thích ứng của nền công nghiệp nặng nước Nga dưới áp lực cấm vận. Bằng việc kích hoạt nội lực của gần 170 doanh nghiệp và làm chủ hơn 500 linh kiện then chốt, Nga không chỉ giữ cho bầu trời nội địa luôn thông suốt, mà còn đặt nền móng vững chắc cho một kỷ nguyên hàng không tự lực cánh sinh, sẵn sàng hướng tới những cột mốc phát triển xa hơn sau năm 2030.
Thùy Anh
Theo The First Technical
