Trong những năm gần đây, chế độ ăn giàu đạm ngày càng được nhiều người lựa chọn với kỳ vọng tăng cơ, giảm cân và duy trì vóc dáng. Thực đơn hằng ngày vì thế có thể xuất hiện nhiều thịt, cá, trứng, sữa, thực phẩm bổ sung hoặc các loại bột protein. Không ít người còn cho rằng càng nạp nhiều protein thì càng có lợi cho việc xây dựng cơ bắp và kiểm soát cân nặng.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế Mỹ cảnh báo việc duy trì chế độ ăn quá nhiều đạm trong thời gian dài có thể tạo thêm áp lực cho thận, đặc biệt ở những người vốn đã có vấn đề về chức năng của cơ quan này.
Theo bác sĩ Uma Darji,thận đảm nhiệm một trong những chức năng quan trọng nhất của cơ thể là lọc chất thải và lượng nước dư thừa khỏi máu để đào thải qua nước tiểu. Cơ quan này đồng thời giúp duy trì cân bằng khoáng chất, cân bằng axit trong cơ thể và tham gia điều hòa huyết áp.
Khi chức năng thận suy giảm, chất thải và chất lỏng có thể tích tụ trong cơ thể, kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe. Đáng lưu ý, bệnh thận giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và ít gây triệu chứng rõ rệt. Điều đó có nghĩa một người vẫn có thể cảm thấy khỏe mạnh trong khi chức năng thận đã bắt đầu suy giảm.
Vì sao ăn quá nhiều protein có thể tạo áp lực cho thận?
Bác sĩ Yoshua Quinones, chuyên khoa nội khoa, giải thích rằng cơ thể không dự trữ protein dư thừa giống như cách cơ thể dự trữ một phần năng lượng từ carbohydrate và chất béo. Khi lượng protein được nạp vào vượt quá nhu cầu, cơ thể phải phân giải phần dư thừa. Quá trình này tạo ra các chất chuyển hóa như urê, sau đó được thận lọc và đào thải.
Điều đó đồng nghĩa với việc khi chế độ ăn chứa lượng protein rất cao, hệ thống lọc của thận có thể phải hoạt động mạnh hơn.
Theo bác sĩ Quinones, nếu tình trạng này kéo dài, áp lực và khối lượng công việc gia tăng có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc lọc của thận ở một số người. Tình trạng này đặc biệt đáng lưu ý với những người đã mắc bệnh thận.
Một số bằng chứng khoa học cũng cho thấy chế độ ăn quá nhiều protein trong thời gian dài có thể liên quan đến sự suy giảm chức năng thận ở một bộ phận người, dù điều này không đồng nghĩa mọi chế độ ăn giàu protein đều gây tổn thương thận.
Bác sĩ S. Adam Ramin, chuyên khoa tiết niệu, nhấn mạnh rằng điều đáng quan tâm không phải là một bữa ăn giàu protein đơn lẻ. Rủi ro chủ yếu được đặt ra khi một người duy trì chế độ ăn quá nhiều protein trong thời gian dài, đặc biệt khi chức năng thận vốn đã suy yếu.
Bột protein cũng cần được sử dụng đúng cách
Protein vẫn là chất dinh dưỡng thiết yếu đối với cơ thể. Chất này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cơ bắp, phục hồi sau vận động và tạo cảm giác no.
Vấn đề nằm ở việc nhiều người có thể đang bổ sung protein vượt xa nhu cầu thực tế.
Theo bác sĩ Darji, bột protein không mặc nhiên là sản phẩm có hại. Sản phẩm này có thể hữu ích với vận động viên, người lớn tuổi có khẩu vị kém hoặc những người gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu protein thông qua thực phẩm thông thường.
Tuy nhiên, một khẩu phần bột protein có thể cung cấp khoảng 20-30 gram protein. Khi sản phẩm này được bổ sung vào một chế độ ăn vốn đã nhiều thịt, trứng, sữa hoặc các thực phẩm giàu protein khác, tổng lượng protein trong ngày có thể nhanh chóng tăng cao.
Các chuyên gia cũng cho rằng nguồn protein là yếu tố cần được quan tâm. Protein thực vật thường đi kèm chất xơ và nhiều dưỡng chất khác. Trong khi đó, việc tiêu thụ nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội đã được nghiên cứu về mối liên hệ với một số vấn đề sức khỏe, trong đó có sức khỏe thận.
Các bác sĩ nhấn mạnh protein không phải “kẻ thù” của thận. Một bữa ăn nhiều protein không đồng nghĩa với việc thận sẽ bị tổn thương, nhưng việc thường xuyên nạp lượng đạm vượt nhu cầu trong thời gian dài có thể tạo thêm áp lực cho cơ quan này.
Nhu cầu protein ở mỗi người cũng khác nhau, tùy thuộc vào cân nặng, tuổi, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe. Vì vậy, không nên chạy theo chế độ ăn giàu đạm mà bỏ qua nhu cầu thực tế của cơ thể.
Việc nạp quá nhiều protein cũng không có triệu chứng đặc hiệu. Một số người có thể gặp táo bón, buồn nôn, tiêu chảy hoặc đầy bụng khi chế độ ăn mất cân bằng. Trong khi đó, nước tiểu có nhiều bọt hoặc tình trạng phù ở bàn chân, mắt cá chân có thể là dấu hiệu liên quan đến vấn đề về thận, đặc biệt nếu kéo dài.
Những người thường xuyên ăn nhiều đạm, sử dụng thực phẩm bổ sung protein hoặc có nguy cơ mắc bệnh thận nên trao đổi với bác sĩ. Xét nghiệm máu và nước tiểu có thể giúp kiểm tra chức năng thận.
Nguồn: yahoo
Hân Ly
