Cuối năm luôn là thời điểm mua sắm nhộn nhịp nhất, cũng là lúc những kịch bản lừa đảo tinh vi bủa vây người tiêu dùng. Một trong số đó là chiêu giả mạo shipper, thủ đoạn dựa trên sự am hiểu đến đáng sợ về thông tin đơn hàng của nạn nhân: họ đọc đúng tên, đúng giá trị món hàng, đúng địa chỉ giao… khiến người nghe dễ dàng bỏ qua cảnh giác.
Kịch bản thường bắt đầu bằng một cuộc gọi xưng là nhân viên giao hàng. Với giọng điềm nhiên, đối tượng đề nghị người nhận chuyển khoản “phí hỗ trợ”, “phí hoàn đơn” hoặc một khoản nhỏ nào đó để xử lý đơn. Khi nạn nhân đã chuyển tiền, câu chuyện lập tức leo thang: họ được thông báo mình đã vô tình kích hoạt một gói dịch vụ giá trị lớn. Đối tượng lợi dụng sự hoang mang, tiếp tục hướng dẫn cài đặt một ứng dụng lạ để “hủy đăng ký”, và chỉ cần vài thao tác, toàn bộ tài khoản ngân hàng của nạn nhân có thể bị rút sạch
Anh V.Q.N (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) từng đứng bên bờ vực của chiếc bẫy này. Sau khi đặt mua hàng trên sàn thương mại điện tử, anh nhận cuộc gọi từ số lạ, tự xưng là shipper, đọc chính xác toàn bộ thông tin đơn hàng. Tin tưởng, anh chuyển 145.000 đồng để nhờ người thân nhận hộ. Chỉ ít phút sau, tin nhắn báo kích hoạt “gói bảo hiểm hàng hóa” trị giá 3,5 triệu đồng/tháng xuất hiện trên điện thoại. Sự bất thường khiến anh kịp dừng lại trước khi mất thêm tiền.
“Không phải mình thiếu cảnh giác, mà vì họ biết quá nhiều. Nghe đúng địa chỉ, đúng số tiền, mình lại quên kiểm tra ứng dụng”, anh N. chia sẻ với VTV.
Không phải ai cũng may mắn như anh. Theo các chuyên gia bảo mật, khoản tiền đầu tiên chỉ là mồi nhử. Mũi nhọn của kịch bản nằm ở việc đánh vào tâm lý lo sợ của nạn nhân, rồi từng bước dẫn dắt họ cài đặt ứng dụng độc hại.
Ông Lê Phước Hòa, Giám đốc Công nghệ của một doanh nghiệp xã hội chống lừa đảo, cho biết các đối tượng đã chuẩn bị sẵn những ứng dụng giả mạo. Chỉ cần nạn nhân đăng nhập và thao tác theo hướng dẫn, tài khoản ngân hàng sẽ bị chiếm quyền điều khiển.
Dù các sàn thương mại điện tử liên tục phát cảnh báo, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là cần những biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn chặn tình trạng rò rỉ dữ liệu đơn hàng, yếu tố khiến kẻ gian dễ dàng lấy được lòng tin từ nạn nhân.
Còn với mỗi người dùng, sự tỉnh táo vẫn là tuyến phòng thủ quan trọng nhất. Không chuyển tiền theo bất kỳ yêu cầu nào bên ngoài nền tảng chính thống. Không cài ứng dụng lạ dưới bất cứ lý do gì. Và nếu có dấu hiệu đáng ngờ, hãy báo ngay cho cơ quan chức năng.
Trong thời điểm mà những chiêu trò lừa đảo ngày càng biến hóa, sự cảnh giác chính là “lá chắn” giúp mỗi người tự bảo vệ mình giữa mùa mua sắm cuối năm đầy cám dỗ.
Huỳnh Duy
