Người dùng tại Trung Quốc đang có thể tiếp cận các mô hình Claude của Anthropic với mức giá thấp hơn tới 90% so với giá chính thức, thông qua một hệ thống trung gian được gọi là “transfer station”. Thị trường xám này đang tạo ra một lỗ hổng đáng chú ý trong cách Anthropic kiểm soát quyền truy cập vào các mô hình AI của mình.
Theo nghiên cứu của Zilan Qian, nghiên cứu viên tại Oxford China Policy Lab, các “transfer station” hoạt động như những trạm trung chuyển API. Người dùng Trung Quốc gửi yêu cầu tới một máy chủ đặt ở quốc gia được Anthropic hỗ trợ. Máy chủ này tiếp tục chuyển yêu cầu tới Claude, sau đó trả kết quả về cho người dùng.
Cách làm này giúp người dùng vượt qua những hạn chế về địa lý của Anthropic. Họ cũng không nhất thiết phải có thẻ tín dụng quốc tế hay sử dụng VPN. Một số dịch vụ cho phép thanh toán trực tiếp bằng nhân dân tệ thông qua WeChat Pay hoặc Alipay.
Mức giá mới là điều đáng chú ý nhất. Theo Qian, một số nhà cung cấp bán token Claude với giá thấp hơn khoảng 70% đến 90% so với mức chính thức. Để có thể duy trì mức giá này, các nhà vận hành tận dụng nhiều cách khác nhau, từ đăng ký hàng loạt tài khoản để nhận credit miễn phí, khai thác các chương trình giảm giá cho tới chia sẻ những gói thuê bao trả phí.
Điều này biến Claude thành một mặt hàng có thể được mua bán lại trên thị trường xám, thay vì một dịch vụ AI bị giới hạn bởi chính sách phân phối của nhà cung cấp.
Vấn đề lớn hơn nằm ở quyền kiểm soát. Khi request của người dùng đi qua một lớp proxy, Anthropic có thể khó xác định chính xác người sử dụng cuối cùng là ai, họ đang làm gì với mô hình và nguồn gốc thực sự của từng request. Một phần hoạt động sử dụng Claude vì thế nằm ngoài tầm quan sát trực tiếp của công ty.
Đồng quan điểm, tờ WIRED cho biết Anthropic đang tìm cách phát hiện và vô hiệu hóa những mạng proxy cung cấp quyền truy cập Claude tại Trung Quốc. Tuy nhiên, sự tồn tại của thị trường này cho thấy việc chặn truy cập theo vị trí địa lý ngày càng khó khi người dùng chỉ cần thêm một lớp trung gian.
Đáng lo hơn, cùng một hạ tầng có thể được tận dụng cho những mục đích khác ngoài việc mua Claude giá rẻ. Các nhà nghiên cứu cảnh báo mạng lưới này có thể tạo điều kiện cho việc thu thập dữ liệu, lạm dụng tài khoản, gian lận thanh toán hoặc thậm chí hỗ trợ các hoạt động model distillation.
Câu chuyện vì thế không chỉ là việc Claude đang được bán giảm 90%. Nó cho thấy cuộc chiến kiểm soát AI đã bước sang một giai đoạn khác, nơi các hãng không chỉ phải ngăn người dùng truy cập trực tiếp mà còn phải đối phó với cả một nền kinh tế trung gian đang tìm cách bán lại năng lực của mô hình. Với những hệ thống AI ngày càng đắt giá và mạnh hơn, khoảng cách giữa “không được phép sử dụng” và “vẫn có thể mua được” có thể sẽ ngày càng mong manh./
Vũ Hoàng
