Phát hiện bệnh từ dấu hiệu tưởng chừng “không đáng ngại”
Bệnh nhân N.G.T (66 tuổi, Hà Nội) đi khám sức khỏe do gặp tình trạng vùng góc hàm phải sưng to rõ rệt. Trước đó, ông đã nhận thấy bất thường tại vị trí này một thời gian dài nhưng không đau nên chủ quan, chưa đi kiểm tra. Chỉ đến khi khối dưới da phát triển nhanh trong vài ngày gần đây, ông mới quyết định đi khám.
Kết quả siêu âm phần mềm ghi nhận nhiều hạch vùng góc hàm phải có hình bầu dục, mất cấu trúc rốn hạch và tăng sinh mạch trên Doppler.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy một số tổn thương phổi mạn tính như xơ hóa, giãn phế nang, kén khí và tiền sử đã cắt thùy trên phổi phải. Nội soi tai mũi họng phát hiện tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Ngoài ra, bệnh nhân còn mắc gan nhiễm mỡ độ II, sỏi thận trái và nang thận phải.
Trước nghi ngờ tổn thương bất thường hạch vùng góc hàm, PGS.TS. Hoàng Thị, Phó chủ nhiệm Bộ môn Nội, Trường Đại học Y dược (Đại học Quốc gia Hà Nội); nguyên Trưởng khoa Lao và Bệnh phổi (Viện Phổi Trung ương) đã chỉ định chọc hút kim nhỏ và sinh thiết để làm mô bệnh học.
Kết quả cho thấy khối tổn thương phù hợp với oncocytoma - một dạng u hiếm gặp có nguồn gốc từ tuyến nước bọt. Từ đó, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc u tuyến nước bọt lành tính, đồng thời loại trừ các bệnh lý hạch nguy hiểm.
U tuyến nước bọt oncocytoma
Theo BSCKI. Hoàng Bích Lương, Trung tâm Giải phẫu bệnh Medlatec, oncocytoma là một khối u lành tính, chiếm dưới 1,5% tổng số các u tuyến nước bọt. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi, phổ biến trong độ tuổi 60–80 và không có sự khác biệt rõ rệt giữa nam và nữ.
Phần lớn các trường hợp (hơn 80%) xuất hiện ở tuyến mang tai - tuyến nước bọt lớn nhất của cơ thể. Khoảng 10% xảy ra ở tuyến dưới hàm, số còn lại phân bố rải rác ở các tuyến nước bọt nhỏ hoặc tuyến dưới lưỡi. Một số trường hợp hiếm có thể xuất hiện đa ổ hoặc ở cả hai bên.
Nguyên nhân gây bệnh hiện chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy oncocytoma có thể liên quan đến tiền sử xạ trị hoặc phơi nhiễm bức xạ kéo dài. Ngoài ra, biến đổi DNA ty thể được cho là yếu tố góp phần hình thành các tế bào oncocytic – đặc trưng bởi bào tương ưa toan do tích tụ nhiều ty thể bất thường.
Trên lâm sàng, bệnh thường biểu hiện bằng một khối sưng khu trú một bên, phát triển chậm, không đau. Chính vì ít triệu chứng, nhiều người dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các tình trạng viêm thông thường.
Dù là u lành tính và hiếm khi chuyển thành ác tính, oncocytoma vẫn cần được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng tuyến nước bọt cũng như tái phát.
Hiện nay người dân vẫn còn thói quen chủ quan chỉ đi khám khi triệu chứng rõ ràng khiến cho bệnh tiến triển nặng hơn. Trường hợp bệnh nhân G là một điển hình, trước có triệu chứng mơ hồ nhưng bệnh nhân nghĩ là bình thường nên không đi khám.
Bác sĩ Lương khuyến cáo, không nên chủ quan với các triệu chứng bất thường. Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác và tránh bỏ sót những bệnh lý tiềm ẩn nguy hiểm. Đặc biệt, người dân cần có thói quen thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện những bất thường sớm.
Với trường hợp bệnh nhân G, ngoài oncocytoma còn có các vấn đề khác về phổi, gan, thận đều cần phải theo dõi và quản lý để tránh tiến triển nặng nề hơn.
Ngọc Minh
