Trước ngày bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, nhiều cử tri băn khoăn liệu có được nhờ người khác bầu cử hộ hay không. Pháp luật hiện hành quy định rõ những trường hợp được viết hộ phiếu hoặc hỗ trợ bỏ phiếu để bảo đảm quyền bầu cử của công dân.
Trường hợp nào cử tri được nhờ người viết hộ phiếu, bỏ hộ phiếu bầu cử?
Theo Hội đồng Bầu cử quốc gia, trường hợp cử tri được nhờ người khác viết hộ phiếu, bỏ hộ phiếu bầu cử được quy định như sau:
Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu cử thì được nhờ người khác viết phiếu hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu.
Người viết phiếu hộ phải đọc đầy đủ họ và tên những người ứng cử trên phiếu bầu cử để cử tri tự mình quyết định.
Người viết hộ phiếu bầu phải ghi trung thực ý muốn của cử tri nhờ viết hộ và bảo đảm bí mật phiếu bầu cử.
Khi viết hộ phiếu bầu xong phải giao lại phiếu bầu cho cử tri để cử tri tự mình bỏ phiếu vào thùng phiếu.
Người khuyết tật, người già yếu hoặc các trường hợp khác không thể bỏ phiếu vào thùng phiếu thì được nhờ người khác bỏ phiếu vào thùng phiếu.
Cử tri có được nhờ người khác bầu cử hộ không?
Nhiều cử tri băn khoăn liệu trong trường hợp bận công việc, ốm đau hoặc không thể trực tiếp đến điểm bỏ phiếu thì có thể nhờ người khác đi bầu cử thay hay không. Quy định pháp luật hiện hành đã nêu rõ vấn đề này.
Theo Điều 69 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân số 85/2015/QH13, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15, việc bỏ phiếu phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản.
Trước hết, mỗi cử tri chỉ được thực hiện một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với từng cấp.
Cử tri phải trực tiếp tham gia bỏ phiếu, không được nhờ người khác bầu cử thay, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 69.
Khi đến điểm bỏ phiếu, cử tri cần xuất trình thẻ cử tri để thực hiện quyền bầu cử.
Việc ghi phiếu phải được thực hiện bí mật, không ai được phép xem nội dung phiếu bầu, kể cả thành viên của Tổ bầu cử.
Trong trường hợp viết sai hoặc làm hỏng phiếu, cử tri có thể đổi phiếu khác để thực hiện lại.
Sau khi hoàn tất việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu "Đã bỏ phiếu" vào thẻ cử tri để xác nhận. Đồng thời, mọi người tham gia tại điểm bỏ phiếu cần chấp hành đúng nội quy của phòng bỏ phiếu.
Như vậy, theo quy định của pháp luật, cử tri không được phép nhờ người khác bầu cử thay, bởi việc bỏ phiếu phải do chính cử tri trực tiếp thực hiện nhằm bảo đảm nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và bí mật trong bầu cử.
Nam An
