1. Hiểu đúng về việc "Nhờ người thân mở tài khoản"
Trước hết, cần phân biệt rõ hai trường hợp:
Trường hợp 1: Nhờ người thân hướng dẫn, hỗ trợ thao tác mở tài khoản mang tên chính bạn. Điều này hoàn toàn bình thường và được khuyến khích.
Trường hợp 2: Nhờ người thân dùng CMND/CCCD của họ để mở tài khoản, nhưng bạn là người giữ thẻ, giữ mật khẩu và sử dụng (tài khoản không chính chủ). Bài viết này tập trung cảnh báo về trường hợp thứ 2.
2. Những rủi ro khôn lường khi sử dụng tài khoản không chính chủ
Dù mối quan hệ giữa bạn và người thân có tốt đẹp đến đâu, việc sử dụng tài khoản ngân hàng đứng tên người khác luôn tiềm ẩn những rủi ro lớn về cả pháp lý lẫn tài chính.
Rủi ro về mặt pháp lý và chế tài xử phạt
Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tài khoản thanh toán là tài sản gắn liền với định danh cá nhân. Việc thuê, cho mượn, mua bán tài khoản thanh toán là hành vi bị nghiêm cấm hoặc hạn chế tùy mức độ.
Nếu tài khoản mà bạn nhờ người thân mở vô tình bị liên quan đến các giao dịch đáng ngờ, rửa tiền, hoặc lừa đảo (dù bạn không cố ý), cả bạn và người đứng tên (người thân) đều sẽ bị cơ quan chức năng triệu tập điều tra.
Đối với người nhờ: Bạn có thể bị mất toàn bộ số tiền trong tài khoản nếu bị phong tỏa để phục vụ điều tra.
Đối với người được nhờ: Họ chịu trách nhiệm pháp lý trực tiếp vì là chủ sở hữu hợp pháp trên giấy tờ. Điều này có thể dẫn đến việc bị phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu tiếp tay cho tội phạm.
Ảnh minh họa
Rủi ro về tranh chấp tài sản
Tiền trong tài khoản, về mặt pháp lý, thuộc sở hữu của người đứng tên tài khoản. Nếu xảy ra mâu thuẫn, xích mích giữa bạn và người thân:
Người thân có quyền báo mất thẻ, yêu cầu ngân hàng khóa tài khoản hoặc rút hết tiền mà không cần sự đồng ý của bạn.
Khi người đứng tên qua đời đột ngột, số tiền trong tài khoản đó sẽ trở thành di sản thừa kế của gia đình họ, bạn sẽ rất khó khăn để chứng minh đó là tiền của mình.
Rủi ro về bảo mật và vận hành
Ngân hàng thường gửi mã OTP, thông báo biến động số dư về số điện thoại đăng ký (thường là số của chính chủ để xác thực eKYC). Việc sử dụng tài khoản của người khác khiến bạn:
Mất quyền chủ động trong các giao dịch cần xác thực 2 lớp.
Khó khăn khi thẻ bị nuốt, bị khóa hoặc quên mật khẩu (bắt buộc chính chủ phải ra quầy giao dịch để xử lý).
3. Có trường hợp ngoại lệ nào không?
Pháp luật cho phép một số trường hợp đặc biệt được mở tài khoản thay, nhưng phải tuân thủ quy định chặt chẽ về giám hộ:
Cha mẹ/Người giám hộ mở cho con: Cha mẹ có thể mở tài khoản cho con chưa thành niên (thường là dưới 15 tuổi) dưới dạng tài khoản đồng sở hữu hoặc tài khoản giám hộ.
Người mất năng lực hành vi dân sự: Người giám hộ hợp pháp có thể đại diện mở và quản lý tài khoản.
Ngoài các trường hợp trên, việc nhờ người khác đứng tên mở tài khoản cá nhân để mình sử dụng là không nên.
4. Giải pháp thay thế an toàn
Thay vì nhờ vả và đối mặt với rủi ro, bạn nên tự mở tài khoản cho chính mình. Hiện nay, quy trình này rất đơn giản:
Mở tài khoản Online (eKYC): Chỉ cần CCCD gắn chip và điện thoại thông minh, bạn có thể mở tài khoản tại nhà trong 5 phút mà không cần ra ngân hàng.
Ngân hàng số: Các ứng dụng như Cake, Timo, MBBank... hỗ trợ mở tài khoản cực nhanh với thủ tục tối giản.
