Chuyên trang về năng lượng mặt trời SolarQuarter ngày 20/2 đưa tin, một phân tích chuyên ngành gần đây của Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA) đã xác định Việt Nam và Ấn Độ là những trung tâm sản xuất tấm pin nặng lượng mặt trời hàng đầu thế giới, ngoài Trung Quốc.
Báo cáo cho thấy sự dịch chuyển rõ ràng trong chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo toàn cầu, với cả hai quốc gia nổi lên như những trung tâm sản xuất mạnh mẽ và có tính cạnh tranh về chi phí.
Theo nghiên cứu, Việt Nam hiện đang sản xuất các tấm pin năng lượng mặt trời có chi phí thấp nhất trong số các quốc gia sản xuất lớn ngoài Trung Quốc. Lợi thế này chủ yếu là do các yếu tố cấu trúc hỗ trợ sản xuất quy mô lớn.
Một trong những lý do chính là giá điện thấp của nước ta. Sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời, đặc biệt là sản xuất polysilicon (silicon đa tinh thể độ tinh khiết cao, nguyên liệu thô chính để sản xuất tấm pin mặt trời) và wafer (các tấm nền silicon mỏng, tròn hoặc vuông dùng để chế tạo tế bào quang điện) đòi hỏi lượng năng lượng lớn. Chi phí điện năng thấp hơn sẽ trực tiếp làm giảm chi phí sản xuất tổng thể.
Ngoài ra, Việt Nam còn có chi phí lao động cạnh tranh, bao gồm cả mức lương tương đối phải chăng cho các kỹ sư lành nghề. Những điều kiện này đã thu hút các nhà đầu tư quốc tế và giúp nước ta mở rộng nhanh chóng cơ sở sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời.
Sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của Việt Nam. Trong những năm qua, nước ta đã xây dựng một chuỗi cung ứng ngày càng tích hợp. Đến năm 2023, công suất sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời của Việt Nam đã vượt quá 18,4 GW.
Việt Nam cũng áp dụng mô hình sản xuất linh hoạt. Các nhà sản xuất có thể tự sản xuất linh kiện tấm pin năng lượng mặt trời trong nước hoặc lắp ráp các mô-đun sử dụng tế bào quang điện nhập khẩu. Sự linh hoạt này cho phép các công ty quản lý chi phí hiệu quả và duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Theo phân tích của IRENA, Ấn Độ cũng đã đạt được những tiến bộ đáng kể và hiện được xếp hạng là trung tâm sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời hiệu quả chi phí thứ hai ở châu Á.
Đến năm 2023, công suất tấm pin năng lượng mặt trời lắp đặt của Ấn Độ đã đạt 75 GW, phản ánh sự mở rộng nhanh chóng cả về triển khai và sản xuất.
Ấn Độ được hưởng lợi từ chi phí lao động thấp hơn so với Việt Nam và đã đưa ra các biện pháp chính sách mạnh mẽ để hỗ trợ sản xuất trong nước.
Một trong những sáng kiến quan trọng của Ấn Độ là chương trình Khuyến khích Liên kết Sản xuất (PLI), khuyến khích các công ty đầu tư vào các cơ sở sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời tích hợp. Chương trình này cũng nhằm mục đích cải thiện chất lượng sản phẩm và cung cấp hỗ trợ tài chính tốt hơn cho các nhà sản xuất.
Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn phải đối mặt với một số thách thức. Giá điện ở nước này nhìn chung cao hơn so với Việt Nam, làm tăng chi phí của các quy trình sản xuất thượng nguồn. Mặc dù vậy, Ấn Độ vẫn tiếp tục thu hẹp khoảng cách chi phí thông qua hỗ trợ chính sách và mở rộng chuỗi cung ứng nội địa.
SolarQuarter đưa tin, khi giá tấm pin năng lượng mặt trời toàn cầu giảm, thậm chí đôi khi xuống thấp hơn chi phí sản xuất, các nhà sản xuất phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng tăng.
Mặc dù vậy, Việt Nam và Ấn Độ vẫn là những lựa chọn thay thế triển vọng nhất cho các nhà sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời truyền thống. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách và năng lực sản xuất đang mở rộng, cả hai nước được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình thị trường pin năng lượng mặt trời toàn cầu trong tương lai khi nhu cầu về năng lượng sạch tiếp tục tăng cao.
Duy Nguyễn
Theo SolarQuarter
