Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh ngày càng được số hóa, nhiều hộ và cá nhân kinh doanh vẫn tin rằng việc “lách luật” bằng cách không ghi nội dung chuyển khoản, hoặc yêu cầu khách thanh toán tiền mặt có thể giúp giảm nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, đây là một quan niệm sai lầm.
Doanh thu tính thuế không phụ thuộc vào cách nhận tiền
Theo quy định hiện hành, doanh thu để tính thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh là toàn bộ số tiền thu được từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã nhận tiền hay chưa. Điều này đồng nghĩa với việc dù người bán nhận tiền mặt hay chuyển khoản, có ghi nội dung hay không, thì khoản tiền đó vẫn được xem là doanh thu chịu thuế nếu phát sinh từ hoạt động kinh doanh.
Thực tế, một số người bán cố tình yêu cầu khách chuyển khoản nhưng không ghi nội dung, hoặc ghi các cụm từ không liên quan như “trả tiền mượn”, “tiền cà phê”, “tiền ship”… nhằm gây khó khăn cho việc xác định giao dịch.
Tuy nhiên, theo cơ quan thuế, những cách làm này không giúp giảm nghĩa vụ thuế. Ngược lại, đây còn có thể bị xem là dấu hiệu nghi ngờ cho hành vi che giấu doanh thu, từ đó đưa vào diện theo dõi hoặc kiểm tra.
Cơ quan thuế không chỉ dựa vào nội dung chuyển khoản
Một điểm đáng chú ý là việc quản lý thuế hiện nay không còn phụ thuộc vào một nguồn dữ liệu đơn lẻ.
Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội cho biết cơ quan thuế đã có khả năng tổng hợp và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau như: hệ thống ngân hàng, hóa đơn điện tử, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển… để đối chiếu và xác định doanh thu thực tế. Đại diện cơ quan thuế khẳng định, kể cả khi giao dịch không ghi nội dung, dòng tiền vẫn được theo dõi thông qua hệ thống dữ liệu tổng thể. Vì vậy, việc “ẩn” thông tin trên nội dung chuyển khoản gần như không còn tác dụng.
Ngoài ra, Chi cục Thuế khu vực I nêu rõ: Một số trường hợp người bán yêu cầu thu thêm tiền của người mua nếu thanh toán bằng hình thức chuyển khoản không những ảnh hưởng đến quyền lợi của người mua mà còn là hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, không ít cơ sở kinh doanh hiện nay có xu hướng chỉ nhận tiền mặt hoặc hạn chế thanh toán chuyển khoản. Dù pháp luật không cấm hình thức thanh toán tiền mặt, nhưng nếu một đơn vị cố tình né tránh các phương thức thanh toán có thể truy vết, đồng thời không xuất hóa đơn, thì đây được xem là dấu hiệu rủi ro cao trong quản lý thuế.
Thậm chí, việc yêu cầu khách trả thêm phí nếu thanh toán bằng chuyển khoản cũng bị cảnh báo là hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật và ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng.
Cố tình che giấu doanh thu có thể bị xử lý nặng
Cơ quan thuế nhấn mạnh, các hành vi kê khai không trung thực, che giấu doanh thu sẽ không chỉ bị truy thu mà còn có thể bị ấn định thuế và xử phạt hành chính. Trong trường hợp nghiêm trọng, nếu có dấu hiệu trốn thuế có tổ chức, hồ sơ có thể được chuyển sang cơ quan công an để xem xét xử lý hình sự theo quy định.
Trước thực tế trên, cơ quan thuế khuyến nghị các hộ và cá nhân kinh doanh cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, thực hiện kê khai đầy đủ và minh bạch doanh thu.
Việc “lách luật” bằng các thủ thuật nhỏ như không ghi nội dung chuyển khoản hay chia nhỏ giao dịch không chỉ không hiệu quả mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn hơn trong dài hạn.
Ngọc Linh (Tổng hợp)
