Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), ổi có tên khoa học là Psidium guajava L., thuộc họ Sim (Myrtaceae). Đây là loại cây thân gỗ nhỏ cao khoảng 3–5m, lá mọc đối, hình bầu dục, hoa màu trắng và quả có nhiều hình dáng khác nhau tùy giống.
Trong dân gian, lá ổi từ lâu đã được dùng để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau bụng, chữa tiêu chảy hay sát khuẩn vết thương. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy loại lá quen thuộc này chứa hàng loạt hoạt chất sinh học có lợi cho cơ thể.
Bác sĩ Vũ cho hay, lá ổi giàu vitamin C, chất chống oxy hóa, flavonoid, polyphenol và nhiều vi chất có lợi. Đặc biệt, quercetin - một flavonoid nổi bật trong lá ổi được đánh giá có khả năng kháng khuẩn và hỗ trợ giảm co thắt đường ruột.
Ngoài ra, lá ổi còn chứa axit gallic, axit ferulic, axit caffeic cùng các polysaccharide có tác dụng chống oxy hóa và hỗ trợ điều hòa chuyển hóa đường trong cơ thể.
Nếu sử dụng nước lá ổi đều đặn trong vài tuần với lượng hợp lý, cơ thể có thể ghi nhận một số thay đổi tích cực dưới đây.
Hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn
Đây là tác dụng nổi tiếng nhất của lá ổi. Các hoạt chất tannin và flavonoid giúp làm săn niêm mạc ruột, giảm tiết dịch và hỗ trợ kháng khuẩn đường tiêu hóa.
Nhiều người sau một thời gian uống trà lá ổi nhận thấy tình trạng đầy bụng, tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa giảm đáng kể. Lá ổi cũng thường được dân gian dùng khi đau bụng do ăn uống không hợp vệ sinh.
Tuy nhiên, do chứa nhiều tannin, nếu dùng quá nhiều có thể gây táo bón hoặc khó chịu dạ dày ở một số người.
Đường huyết và mỡ máu có xu hướng cải thiện
Theo bác sĩ Vũ, một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất lá ổi có khả năng làm chậm quá trình hấp thu tinh bột và chuyển hóa đường, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Các chất chống oxy hóa trong lá ổi còn góp phần giảm cholesterol xấu, hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch và hỗ trợ bảo vệ tim mạch. Vì vậy, nhiều người sử dụng trà lá ổi như một thức uống hỗ trợ cho chế độ ăn lành mạnh.
Dù vậy, lá ổi không thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường hay tim mạch. Người đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống thường xuyên để tránh nguy cơ tụt đường huyết.
Hỗ trợ giảm cân và làm đẹp da, chống rụng tóc
Lá ổi được nhiều chị em yêu thích nhờ khả năng hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Các hoạt chất trong lá có thể giúp hạn chế chuyển hóa carbohydrate thành đường đơn, từ đó giảm tích tụ mỡ thừa.
Khi kết hợp cùng chế độ ăn hợp lý và vận động đều đặn, nước lá ổi có thể giúp cơ thể cảm thấy nhẹ bụng, ít thèm đồ ngọt hơn. Tuy nhiên, hiệu quả giảm cân còn phụ thuộc vào lối sống tổng thể chứ không chỉ dựa vào riêng lá ổi.
“Nhờ giàu chất chống oxy hóa, lá ổi giúp hạn chế tác động của gốc tự do – một trong những nguyên nhân thúc đẩy lão hóa da. Nhiều người dùng nước lá ổi để rửa mặt hoặc gội đầu với kỳ vọng giúp da săn chắc hơn, hỗ trợ giảm mụn và hạn chế rụng tóc. Dù chưa phải “thần dược” làm đẹp, nhưng đây vẫn là nguyên liệu tự nhiên được sử dụng khá phổ biến”, bác sĩ Vũ cho hay.
Thư giãn cơ thể, tăng đề kháng, kháng khuẩn
Theo kinh nghiệm dân gian, lá ổi có tác dụng làm dịu thần kinh, giúp cơ thể thư giãn. Một số người cho biết họ ngủ ngon hơn sau khi uống trà lá ổi ấm vào buổi tối.
Ngoài ra, lượng vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa trong lá cũng góp phần hỗ trợ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại cảm lạnh hay viêm nhiễm thông thường.
Lá ổi chứa hoạt chất có tính làm se và kháng khuẩn, thường được dùng để hỗ trợ giảm sưng đau nướu hoặc hôi miệng. Trong dân gian, lá ổi tươi giã nát đôi khi được đắp lên vùng răng đau để giảm khó chịu tạm thời, bác sĩ Vũ chia sẻ.
Theo Đông y, lá ổi có vị đắng, chát, tính bình; tác dụng thanh nhiệt, giải độc, kiện tỳ, hỗ trợ điều trị tiêu chảy, đau bụng, viêm lợi hay các vết thương ngoài da. Dân gian còn dùng lá và búp ổi non để hỗ trợ chữa zona thần kinh (giời leo).
Lá ổi là nguyên liệu tự nhiên quen thuộc, dễ tìm và có nhiều giá trị sức khỏe. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là dùng đúng cách, đúng liều lượng và xem đây là biện pháp hỗ trợ chứ không thay thế điều trị y khoa.
Bác sĩ Vũ lưu ý, liệu trình dùng lá ổi uống trong 2 tuần, sau đó nghỉ 2 tuần (uống 3 liệu trình) hoặc dừng uống khi đã khỏi bệnh, tuyệt đối không nên lạm dụng.
Ngọc Minh
