Một bên cổng là nước lũ đục ngầu, bên kia vẫn là đường phố với người dân, xe máy và ô tô. Hình ảnh do CGTN Frontline chia sẻ cho thấy sự khác biệt giữa hai phía của cổng chống lũ tại huyện Chiếu An, thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Giữa đợt nước dâng, những tấm ván gỗ được lắp vào cổng đã tạo thành ranh giới ngăn nước tràn vào khu phố cổ.
Những tấm ván gỗ giữ nước ngoài thành suốt 26 giờ
Trong khung hình quay từ trên cao, hai trụ cổng xây bằng đá nằm giữa lối đi. Phần phía dưới được chắn bằng các thanh gỗ màu sẫm, còn phía ngoài là mặt nước đục. Ngay bên trong cổng, người dân đứng gần nhau, phía sau là xe máy đỗ dọc đường và một chiếc ô tô màu vàng. Sự tương phản giữa mặt nước bên ngoài và con đường phía trong khiến hiệu quả của cửa chắn có thể nhìn thấy ngay trong cùng một khung hình.
Theo CGTN Frontline, ngày 3/9, mưa do bão khiến nước sông dâng cao hơn mặt đường bên trong thành khoảng 40 cm. Lực lượng ứng phó đã đóng cổng chống lũ trên nền tường thành khoảng 500 năm tuổi, sử dụng kỹ thuật xếp ván gỗ truyền thống kết hợp đất nén chặt. Khu vực phía trong được bảo vệ cho đến khi nước rút vào ngày 4/9.
Hải Hạp Đạo Báo cho biết công trình có tên Đại Thủy Môn. Cổng đóng lúc 8 giờ ngày 3/9, các tấm ván được tháo xuống lúc 10 giờ hôm sau, sau 26 giờ chắn lũ.
Ông Thẩm Tích Văn, phụ trách trạm quản lý sông Đông Khê và Tây Khê tại Chiếu An, giải thích cửa nằm dọc hướng dòng chảy. Kết cấu gồm hai lớp ván trước và sau; các thanh gỗ đặc cao khoảng 20 cm được xếp chồng, chèn đất cát để hạn chế thấm.
Bình thường, cổng mở để người dân đi lại, mua bán và đi chợ. Khi phòng lũ khẩn cấp, các tấm ván mới được lắp vào.
Mực nước cao nhất đợt này đạt khoảng 5,89 m, trong khi đường trước cổng đã ở cao độ khoảng 5,2 m. Đây là số liệu mực nước, không phải chiều cao cột nước trực tiếp ép vào ván. Năm 2006, công trình từng được sử dụng khi mực nước đạt 7,32 m.
Công trình cổ tiếp tục được nâng cấp để bảo vệ cư dân
Theo bài của QQ News, Đại Thủy Môn là cửa lớn nhất trong chín cửa chắn lũ dọc Đông Khê của thành cổ Nam Chiếu. Công trình có tiền thân thời Nguyên, định hình thời Minh và qua nhiều lần sửa chữa.
Vào thập niên 1960, địa phương xây đê đá. Sau năm 2010, hệ thống tiếp tục được nâng cao, tu sửa trên nền di tích và đê cũ, bổ sung kiến trúc mô phỏng tường thành. Tiêu chuẩn chống lũ được nâng lên mức ứng phó trận lũ có chu kỳ lặp lại 30 năm.
Chuyên gia di sản Chu Tiểu Nam cho biết các thành ven sông thường kết hợp dẫn nước, gia cố và ngăn lũ với phòng thủ quân sự. Tại Tứ Xuyên, thành Nam Khê dùng đá dài đặt theo chiều dày tường; cửa Lệ Chính ở Lạc Sơn sử dụng đá sa thạch đỏ, vữa vôi trộn hồ gạo nếp và gia cố bằng sắt.
Với Đại Thủy Môn, mốc 500 năm gắn với nền tường thành lịch sử. Cổng hiện nay là kết quả của quá trình tu sửa, trong đó kỹ thuật xếp ván truyền thống vẫn được duy trì.
Hình ảnh được chia sẻ cũng cho thấy chức năng rất đời thường của công trình: một lối đi giữa phố có thể trở thành cửa chắn khi nước dâng. Sau những tấm ván là con đường, phương tiện và người dân; phía trước là nước lũ. Chính sự khác biệt rõ rệt ấy khiến lần đóng cổng này thu hút sự chú ý.
Nguồn: CGTN, Hải Hạp Đạo Báo, QQ News, Sohu
Minh Ngọc
