Tử vong do ung thư ở nam giới vẫn ở mức cao
Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu vừa công bố báo cáo "Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025". Báo cáo cho thấy tình hình tử vong do ung thư tại Việt Nam, đặc biệt ở nam giới ở mức cao. Thêm vào đó, ung thư ngày càng trẻ hóa.
Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là sự chênh lệch về tỷ lệ tử vong do ung thư giữa hai giới.
Trong giai đoạn 2021-2025, nam giới chiếm trung bình 68% tổng số trường hợp tử vong do ung thư, trong khi nữ giới chiếm 32%.
Nói cách khác, cứ 3 người tử vong do ung thư thì có khoảng 2 người là nam giới.
Tỷ lệ này tương đối ổn định qua các năm. Cụ thể, nam giới chiếm 67,2% số ca tử vong do ung thư năm 2021; 67,8% năm 2022; 67,8% năm 2023; 68,5% năm 2024 và 68,4% năm 2025.
Điều này cho thấy khoảng cách về tỷ trọng tử vong do ung thư giữa nam và nữ vẫn duy trì trong suốt giai đoạn nghiên cứu, chưa có dấu hiệu thu hẹp rõ rệt.
Ở nam giới, 4 loại ung thư gồm phổi, gan, dạ dày và đại tràng cũng là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Trong giai đoạn 2021-2025, nhóm bệnh này chiếm trung bình 55,5% tổng số ca tử vong do ung thư ở nam giới.
Đáng chú ý, tỷ trọng này tăng từ 47,4% năm 2021 lên 61,3% năm 2025.
Riêng ung thư phổi, tỷ trọng trong cơ cấu tử vong do ung thư ở nam giới tăng từ 20,6% năm 2021 lên 27,1% năm 2025. Đây là loại ung thư đáng lo ngại nhất. Ung thư gan tăng từ 19,1% lên 21,9%. Nhóm ung thư dạ dày và đại tràng tăng từ 7,7% lên 12,3%.
Trong khi đó, nhóm các loại ung thư khác giảm từ 52,6% xuống còn 38,7%.
Những con số này cho thấy 4 loại ung thư phổ biến đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu tử vong do ung thư ở nam giới.
Với nữ giới, nguy cơ tử vong do ung thư phổi và ung thư gan thấp hơn đáng kể so với nam giới. Tuy nhiên, phụ nữ phải đối mặt với những nguy cơ riêng liên quan đến các bệnh ung thư thuộc hệ sinh sản.
Theo báo cáo, trong giai đoạn 2021-2025, ung thư liên quan đến hệ sinh sản nữ chiếm 13,6% tổng số ca tử vong do ung thư ở nữ giới. Đáng lo ngại, số trường hợp tử vong thuộc nhóm bệnh này tăng mạnh qua các năm. Năm 2021, có 571 phụ nữ tử vong, chiếm 9% tổng số ca tử vong do ung thư ở nữ giới. Đến năm 2025, con số tăng lên 2.357 trường hợp, tương ứng 16%.
Số người dưới 20 tuổi tử vong do ung thư tăng hơn 1,7 lần
Không chỉ là căn bệnh gây tử vong chủ yếu ở người trung niên và cao tuổi, ung thư còn đang ghi nhận những con số đáng chú ý ở nhóm người trẻ.
Theo báo cáo, tỷ trọng tử vong do ung thư bắt đầu tăng nhanh từ nhóm tuổi 40 trở lên, đạt mức cao nhất ở nhóm 60-69 tuổi, chiếm 32,9%, sau đó giảm mạnh ở nhóm trên 80 tuổi.
Tuy nhiên, điều đáng quan ngại là số trường hợp tử vong do ung thư ở người dưới 20 tuổi cũng tăng lên trong giai đoạn nghiên cứu.
Cụ thể, năm 2021, cơ sở dữ liệu đăng ký khai tử ghi nhận 364 trường hợp dưới 20 tuổi tử vong do ung thư. Năm 2022, con số này tăng lên 379 trường hợp và đến năm 2025 đã lên tới 648 trường hợp.
Như vậy, sau 5 năm, số người dưới 20 tuổi tử vong do ung thư tăng hơn 1,7 lần.
Những số liệu trên cho thấy ung thư đang tạo ra gánh nặng tử vong đáng kể ở Việt Nam, không chỉ ở nhóm người cao tuổi mà còn ở cả những người trẻ.
Thực trạng này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về phòng ngừa ung thư, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường và thực hiện các biện pháp sàng lọc phù hợp với độ tuổi, giới tính cũng như nguy cơ của từng người.
Ngọc Minh
