Tờ The Business Standard (Bangladesh) ngày 7/7 đưa tin, theo một nghiên cứu mới của Trung tâm Nghiên cứu và Tích hợp Chính sách vì Phát triển (RAPID) của Bangladesh, nước này không còn là quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ việc thị phần của Trung Quốc trên thị trường may mặc toàn cầu đang thu hẹp, mà Campuchia và Việt Nam đã vượt qua Bangladesh trong việc thu hút đơn đặt hàng trong 4 năm qua.
Nghiên cứu cũng cảnh báo rằng xuất khẩu hàng may mặc sẵn của Bangladesh sang Liên minh châu Âu (EU) có thể giảm hơn 43% sau khi nước này thoát khỏi danh sách các quốc gia kém phát triển nhất (LDC) nếu hàng xuất khẩu của Bangladesh phải chịu thuế tối huệ quốc (MFN) của EU.
Theo nghiên cứu, thị phần của Trung Quốc trên thị trường may mặc toàn cầu đã giảm từ 26,33% (năm 2022) xuống còn 23,56% (năm 2025). Tuy nhiên, Bangladesh đã không tận dụng được sự thay đổi này; thị phần toàn cầu của nước này gần như không thay đổi, giảm nhẹ từ 11,67% (năm 2022) xuống 11,54% (năm 2025).
Trong cùng kỳ, thị phần của Campuchia tăng từ 3,34% lên 4,26%; trong khi thị phần của Việt Nam tăng từ 8,57% lên gần 9%.
"Bangladesh không còn là quốc gia hưởng lợi tự động từ việc các đơn đặt hàng chuyển dịch khỏi Trung Quốc, báo hiệu vị thế suy yếu của nước này trên thị trường may mặc toàn cầu", Tiến sĩ MA Razzaque - Chủ tịch RAPID - cho biết.
Nghiên cứu cho thấy rằng từ năm 2015 đến năm 2022, Bangladesh là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ sự suy giảm vị thế thống trị của Trung Quốc trên thị phần thị trường may mặc toàn cầu. Trong giai đoạn đó, Trung Quốc mất gần 10 điểm phần trăm, trong khi Bangladesh tăng 3,75 điểm phần trăm. Việt Nam và Campuchia lần lượt tăng 2,46 điểm phần trăm và 0,90 điểm phần trăm.
Nhưng xu hướng đã thay đổi sau năm 2022. Trong khi Trung Quốc mất thêm 2,77 điểm phần trăm thị phần từ năm 2022 đến năm 2025, Campuchia đã giành được 0,90 điểm phần trăm và Việt Nam tăng 0,40 điểm phần trăm. Trong khi đó, thị phần của Bangladesh hầu như không thay đổi.
Trả lời phỏng vấn tờ The Business Standard, ông Razzaque cho rằng sự suy giảm này là do những bất nhất trong chính sách, môi trường đầu tư không thuận lợi của Bangladesh, sự gia tăng đầu tư của Trung Quốc vào Campuchia và Việt Nam, và năng lực sản xuất sợi tổng hợp cũng như các sản phẩm may mặc cao cấp khác của Bangladesh còn hạn chế.
Fazlul Hoque - Giám đốc điều hành công ty Plummy Fashions Ltd - cho biết Bangladesh đã thất bại trong việc cạnh tranh với các đối thủ trong khu vực để thu hút các doanh nghiệp mới bất chấp xuất khẩu của Trung Quốc đang giảm.
"Trong hai năm rưỡi qua, Việt Nam, Campuchia và Trung Quốc đã theo đuổi các chiến lược tiếp thị mạnh mẽ, trong khi Bangladesh lại không làm được điều đó", ông nói với The Business Standard.
Ông Hoque cho rằng chi phí kinh doanh cao, tình trạng thiếu năng lượng kéo dài và lãi suất cho vay ngân hàng cao đã làm suy yếu khả năng cạnh tranh của Bangladesh, cản trở đầu tư mới.
"Chúng tôi không thấy dấu hiệu cải thiện nào trong tương lai gần", ông nói thêm.
Rủi ro về thuế quan sau khi thoát khỏi danh sách các quốc gia kém phát triển nhất
Nghiên cứu của RAPID cũng cảnh báo rằng xuất khẩu của Bangladesh có thể đối mặt với sự sụt giảm mạnh sau khi nước này thoát khỏi danh sách các quốc gia kém phát triển nhất (LDC) nếu không đạt được thỏa thuận thương mại ưu đãi với EU.
Theo nghiên cứu, tổng kim ngạch xuất khẩu của Bangladesh sang EU có thể giảm hơn 36%, trong khi xuất khẩu hàng may mặc có thể giảm hơn 43% nếu nước này phải chịu thuế tối huệ quốc (MFN) của EU, và các nhà cung cấp khác tiếp tục được hưởng quyền tiếp cận thị trường miễn thuế thông qua các hiệp định thương mại tự do với EU.
EU hiện chiếm khoảng một nửa trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm trị giá khoảng 48 tỷ USD của Bangladesh.
Bangladesh hiện được hưởng quyền miễn thuế khi nhập khẩu vào EU theo chương trình "Mọi thứ trừ vũ khí". Tuy nhiên, ưu đãi này sẽ hết hiệu lực sau khi Bangladesh thoát khỏi danh sách các quốc gia kém phát triển nhất (LDC) và kết thúc giai đoạn chuyển tiếp, trừ khi một thỏa thuận thương mại mới được ký kết.
Trong khi đó, các nhà cung cấp khác như Việt Nam và Ấn Độ đã ký kết các hiệp định thương mại tự do với EU, cho phép họ xuất khẩu nhiều sản phẩm may mặc với mức thuế bằng 0 hoặc ưu đãi.
Theo nghiên cứu của RAPID, nếu không có thỏa thuận tương tự, xuất khẩu hàng may mặc của Bangladesh có thể phải chịu thuế tối huệ quốc lên tới 12%, làm suy giảm đáng kể khả năng cạnh tranh về giá của nước này tại thị trường xuất khẩu lớn nhất là EU.
Duy Nguyễn
Theo The Business Standard
