Gia đình cho biết cô qua đời do tiêu cơ vân, một tình trạng nguy hiểm có thể xảy ra sau khi vận động cường độ cao.
Từ cựu vận động viên đại học đến lần đầu chinh phục marathon
Rachel Apa, 24 tuổi, đến từ bang Pennsylvania (Mỹ), qua đời sau khi gục ngã trong lúc tham gia New York City Marathon hôm 1/11. Đây là lần đầu tiên cô thử sức với cự ly marathon 42,195 km.
Theo thông tin từ cảnh sát và ban tổ chức giải chạy, Rachel gặp sự cố y tế khi đang ở khu vực Central Park, gần mốc 24 dặm (khoảng 38,6 km), tức chỉ còn hơn 3 km nữa là đến đích.
Một khán giả có mặt tại hiện trường lập tức thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) cho Rachel. Đội ngũ y tế của giải chạy sau đó tiếp nhận việc cấp cứu, sử dụng máy khử rung tim trước khi đưa cô đến bệnh viện Mount Sinai trong tình trạng nguy kịch.
Dù được các bác sĩ nỗ lực cứu chữa trong nhiều giờ, Rachel không qua khỏi. Theo cha cô, Steve Apa, con gái ông được xác nhận tử vong vào khoảng 21h40 cùng ngày.
Steve cho biết các bác sĩ thông báo Rachel qua đời do tiêu cơ vân (rhabdomyolysis), một tình trạng khiến mô cơ bị phá hủy và giải phóng các chất bên trong vào máu. Tuy nhiên, Văn phòng Giám định Y khoa trưởng New York cho biết vẫn đang điều tra nguyên nhân tử vong. Ban tổ chức giải chạy cũng chưa đưa ra xác nhận về nguyên nhân cụ thể.
Rachel từng là thành viên đội khúc côn cầu trên cỏ của Đại học Bucknell, thi đấu ở cấp độ NCAA Division I trong suốt bốn năm. Cô tốt nghiệp năm 2024 với bằng cử nhân ngành Markets, Innovation and Design.
Sau khi ra trường, Rachel làm quản lý sản phẩm tại TE Connectivity và tiếp tục theo học chương trình MBA tại Đại học Charleston Southern.
Theo lời cha, Rachel có lối sống năng động, thường xuyên vận động và không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý. Trước khi bước vào cuộc đua, cô còn nhắn tin cho cha rằng mình cảm thấy rất khỏe và sẵn sàng cho thử thách.
Trong những giờ đầu của cuộc thi, Rachel liên tục cập nhật tình hình với gia đình. Cô từng nhắn rằng bản thân cảm thấy rất tốt, thậm chí chưa bao giờ có trạng thái thể chất tốt đến vậy.
Tuy nhiên, khi cuộc đua kéo dài, những tin nhắn của cô bắt đầu thay đổi. Rachel gửi cho cha những dòng ngắn thể hiện sự đau đớn. Đến khoảng mốc 24 dặm, cô không còn phản hồi tin nhắn.
Mẹ Rachel khi đó đang chờ con gái ở gần mốc 25 dặm. Khi không thấy cô xuất hiện, bà đi tìm và sau đó nhận được tin Rachel đã được đưa đến bệnh viện.
Tiêu cơ vân nguy hiểm thế nào?
Tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, khiến protein myoglobin cùng kali và các chất khác trong tế bào cơ tràn vào máu. Khi lượng chất này tăng cao, thận có thể bị quá tải, dẫn đến tổn thương thận cấp tính.
Theo ABC News dẫn thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đây là tình trạng có thể đe dọa tính mạng. Trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể gặp tổn thương nhiều cơ quan, rối loạn nhịp tim, co giật và tử vong.
Một trong những yếu tố có thể gây tiêu cơ vân là hoạt động thể chất quá sức, đặc biệt khi cơ bắp phải chịu áp lực lớn trong thời gian dài. Tình trạng này cũng có thể liên quan đến chấn thương, nhiệt độ cao, một số bệnh lý hoặc tác dụng phụ của thuốc.
Điều đáng lưu ý là tiêu cơ vân không chỉ xảy ra ở người ít vận động. Những người thường xuyên tập luyện, kể cả vận động viên có thể trạng tốt, vẫn có nguy cơ gặp tình trạng này nếu cường độ vận động vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể.
Các dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm đau cơ nhiều hơn mức bình thường, yếu cơ, chuột rút, mệt mỏi nghiêm trọng và nước tiểu sẫm màu. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng này. Một số dấu hiệu có thể xuất hiện sau khi vận động vài giờ hoặc vài ngày.
Việc chẩn đoán cần được thực hiện tại cơ sở y tế, thường thông qua xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ creatine kinase (CK), một loại enzyme được giải phóng khi tế bào cơ bị tổn thương. Người nghi ngờ mắc tiêu cơ vân cần được thăm khám khẩn cấp, thay vì chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.
Cái chết của Rachel xảy ra trong bối cảnh New York City Marathon 2026 ghi nhận số lượng người hoàn thành cuộc đua kỷ lục, với khoảng 61.000 người.
Cô tham gia giải chạy không chỉ để thử thách bản thân mà còn nhằm gây quỹ cho Parkinson's Foundation, tưởng nhớ người ông qua đời năm 2022 vì bệnh Parkinson.
Trên trang gây quỹ, Rachel chia sẻ ông là người truyền cảm hứng để cô yêu thích thể thao, duy trì vận động và không ngừng vượt qua giới hạn. Cô đặt mục tiêu quyên góp 4.000 USD, nhưng số tiền ủng hộ đã nhanh chóng vượt 20.000 USD sau khi cô qua đời.
Sự ra đi của Rachel cũng đặt ra câu hỏi về những rủi ro sức khỏe có thể xuất hiện trong các hoạt động thể thao sức bền. Dù chạy bộ mang lại nhiều lợi ích, việc tăng cường độ tập luyện quá nhanh, cố gắng vượt qua những cơn đau bất thường hoặc không chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo có thể khiến cơ thể đối mặt với những biến chứng nghiêm trọng.
Các chuyên gia khuyến cáo người chạy cần xây dựng kế hoạch tập luyện phù hợp, tăng quãng đường và cường độ từ từ, nghỉ ngơi đầy đủ và chú ý bù nước, điện giải. Đặc biệt, khi xuất hiện tình trạng đau cơ dữ dội, yếu cơ bất thường hoặc nước tiểu sẫm màu sau vận động, người tập cần được kiểm tra y tế sớm.
Nguồn: The New York Times, ABC News, Yahoo Sports, Los Angeles Times
Minh Ngọc
