Ngày 4/11/2026, Đại học Nam Kinh (Trung Quốc) thông báo hệ thống “phòng học thông minh” của trường không còn thống kê “tỷ lệ ngẩng đầu” của sinh viên. Động thái được đưa ra sau khi những ảnh chụp màn hình lan truyền trên mạng cho thấy giao diện theo dõi lớp học có các mục về sĩ số, người đi muộn và cả chỉ số “tỷ lệ ngẩng đầu” - được cho là phản ánh mức độ chú ý. Việc một cử chỉ thông thường trong lớp học bị biến thành dữ liệu đo lường đã nhanh chóng gây tranh luận về quyền riêng tư của người học.
Theo South China Morning Post, hệ thống vừa được nâng cấp trong mùa hè này, và nhà trường dự định thí điểm thống kê tỷ lệ đến lớp trong một tuần phục vụ công tác kiểm tra giảng dạy giữa kỳ. Tuy nhiên, mục “tỷ lệ ngẩng đầu” trên giao diện khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu camera có thể đánh giá đúng sự tập trung của sinh viên. Một người cúi xuống có thể đang ghi chép, đọc giáo trình hoặc tra cứu tài liệu; chỉ dựa vào hướng nhìn để suy ra thái độ học tập dễ dẫn đến kết luận thiếu chính xác.
Trong thông báo chính thức, Đại học Nam Kinh khẳng định hệ thống không tự ý thu thập thông tin sinh trắc học khuôn mặt hoặc thực hiện nhận diện khuôn mặt khi chưa được cấp phép. Trường cũng bác bỏ thông tin lan truyền rằng tỷ lệ đến lớp trong đợt kiểm tra sẽ được gắn với điểm chuyên cần. Riêng hình ảnh lớp học xuất hiện trên mạng, nhà trường giải thích đó là ảnh chụp cá nhân từ một buổi giám sát trực tuyến tại cơ sở Tô Châu hồi tháng 5/2026, không phải bằng chứng cho thấy hoạt động chấm mức độ tập trung đang diễn ra ở mọi giảng đường.
Đại học Nam Kinh cho biết việc nâng cấp lớp học chủ yếu nhằm cải thiện âm thanh, hình ảnh, hỗ trợ phát trực tiếp, học liên cơ sở và xem lại bài giảng. Tranh cãi lần này cho thấy trước khi áp dụng công nghệ vào giảng đường, thì nhà trường cần minh bạch các cơ chế, để tránh việc công nghệ đi từ hỗ trợ giảng dạy sang theo dõi hành vi người học. Một chỉ số dễ thu thập bằng camera chưa chắc là thước đo đáng tin cậy cho sự chú ý hay chất lượng tiếp thu bài học của các sinh viên.
Vân Anh
