Cuộc đua xây trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo đang gặp một bài toán không thể giải chỉ bằng vốn đầu tư: lấy điện và nước từ đâu, với điều kiện nào.
Ở Anh, bài toán lại hiện ra qua lời hứa về điện sạch. DataVita từng giới thiệu kế hoạch cung cấp hơn 1 GW công suất năng lượng tái tạo, gồm điện gió, điện mặt trời và lưu trữ, thông qua đường dây kết nối trực tiếp tới dự án trung tâm dữ liệu AI - dự kiến có quy mô 500 MW gần Chapelhall, Scotland. Tuy nhiên, theo The Guardian ngày 7/11, phương án mới xác định các trung tâm dữ liệu sẽ lấy điện từ lưới quốc gia; lời hứa về việc kết nối trực tiếp với các dự án gió, mặt trời chỉ còn là khả năng trong tương lai.
DataVita nói cam kết dùng năng lượng tái tạo của mình không thay đổi và điện lấy từ lưới sẽ được bảo đảm bằng hợp đồng mua điện tái tạo. Dù vậy, đây vẫn hoàn toàn khác so với việc nhận điện trực tiếp từ các nguồn tái tạo đặt riêng cho dự án. Công ty này còn gây nghi vấn khi có liên quan đến khoản bảo lãnh 202 triệu bảng Anh từ Quỹ Tài sản Quốc gia Anh, chứ không phải một khoản tiền mặt được cấp không hoàn lại.
Trước đó, tại cuộc họp ngày 4/9/2026, ủy ban chính sách trung tâm dữ liệu của Thái Lan đã quyết định tạm dừng 49 dự án đang xây dựng và việc xem xét phê duyệt 117 dự án khác, tổng cộng 166 dự án.
Theo The Nation Thailand, các cơ quan chức năng được giao làm rõ nguồn điện, nguồn nước làm mát, vị trí xây dựng, an toàn và ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư. Lý do là việc cấp phép đang phân tán ở nhiều đầu mối, khiến nhà quản lý khó nhìn đầy đủ nhu cầu tài nguyên của một trung tâm dữ liệu. Sự thận trọng đến đúng lúc thị trường tăng nóng: Cushman & Wakefield ước tính Đông Nam Á chiếm khoảng một nửa công suất trung tâm dữ liệu đang được xây dựng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với Malaysia và Thái Lan là hai điểm đến lớn.
Thái Lan đã công bố các kế hoạch đầu tư trung tâm dữ liệu của TikTok, Skyline và Bridge Data Centres với tổng vốn dự kiến khoảng 27 tỷ USD. Nhưng quy mô vốn đăng ký không tự giải quyết được áp lực hạ tầng. Tại Indonesia, chính quyền tỉnh Tây Java cũng yêu cầu dừng thi công tổ hợp trung tâm dữ liệu 640 MW của BDx vào cuối tháng 9, chờ hoàn tất giấy phép và thủ tục đánh giá tác động môi trường. Thống đốc địa phương nhấn mạnh quyết định này xuất phát từ tình trạng hồ sơ chưa hoàn tất, không phải kết luận doanh nghiệp đã vi phạm quy định môi trường.
Vân Anh
