Sáng 11/7, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, đã dẫn đầu đoàn công tác của Tổng cục Chính trị đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ và kiểm tra công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM).
Báo cáo với đoàn công tác, thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, cho biết sau 5 ngày tìm kiếm, đến ngày 11/7, lực lượng làm nhiệm vụ đã cất bốc được 29 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 13 hài cốt có di vật đi kèm.
Đặc biệt, lực lượng chức năng phát hiện di vật mang tên liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và thông tin đơn vị 962. Qua giải mã phiên hiệu, bước đầu xác định đơn vị 962 là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, tham gia chiến đấu trong đợt 1 Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.
Quá trình khai quật cho thấy hài cốt được chôn thành hai lớp. Tại lớp thứ nhất, phần lớn di vật được nhận định là của các đơn vị quân giải phóng tham gia chiến đấu trong đợt 1 Tết Mậu Thân 1968.
Ở lớp thứ hai, lực lượng chức năng cũng phát hiện nhiều di vật. Qua đối chiếu tài liệu lịch sử, bước đầu nhận định đây có thể là hài cốt của các chiến sĩ biệt động tham gia tiến công những mục tiêu trọng yếu tại Sài Gòn như Tòa Đại sứ Mỹ, Bộ Tổng tham mưu, Đài phát thanh và Đài truyền hình.
Bộ Tư lệnh TP.HCM đã báo cáo Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 và Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM, đề xuất tiếp tục mở rộng khu vực tìm kiếm. Rãnh mộ thứ nhất được xác định dài khoảng 50 m, rộng 3 m và sâu khoảng 3,5 m.
Từ hình ảnh tư liệu của Hãng thông tấn AP, lực lượng chức năng nhận định có thể còn hai rãnh mộ nằm song song, so le với rãnh thứ nhất. Công tác tìm kiếm sẽ tiếp tục được triển khai thận trọng, trên cơ sở đối chiếu hình ảnh, tài liệu lịch sử và dấu vết tại hiện trường.
Lực lượng làm nhiệm vụ bóc tách từng lớp đất, sàng lọc kỹ nhằm hạn chế tối đa việc làm xáo trộn hài cốt và di vật. Những hài cốt có thể phân tách sẽ được đặt vào từng tiểu quách; trường hợp không thể tách riêng sẽ được đưa vào quách chung.
Việc bóc tách từng lớp giúp xác định chính xác hơn số lượng hài cốt, vị trí chôn cất, đồng thời tạo điều kiện đối chiếu di vật, nhận diện phiên hiệu các đơn vị từng tham gia chiến đấu trong Tết Mậu Thân năm 1968. Cùng với đó, Bộ Tư lệnh TP.HCM đang phối hợp các cơ quan chuyên môn lấy mẫu sinh phẩm ADN của toàn bộ hài cốt được tìm thấy.
Với trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, mẫu ADN của thân nhân đã được thu thập để xét nghiệm, dự kiến khoảng 3 tuần sẽ có kết quả. Bộ Tư lệnh TP.HCM cũng đề nghị Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh phối hợp lấy mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, nhất là những trường hợp hy sinh trong giai đoạn 1965 - 1968.
Khi có kết quả phân tích ADN từ các hài cốt, cơ quan chức năng sẽ tiến hành đối chứng với mẫu của thân nhân để xác định danh tính. Các đơn vị cũng tiếp tục phối hợp ban liên lạc truyền thống, cựu chiến binh và địa phương tìm kiếm nhân chứng, thân nhân liệt sĩ, phục vụ công tác xác minh.
Hiện cán bộ, chiến sĩ các đội K thuộc Quân khu 7 trực tiếp tham gia tìm kiếm, quy tập tại công viên Lê Thị Riêng. Theo thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, sức khỏe và tinh thần của lực lượng làm nhiệm vụ được bảo đảm; cán bộ, chiến sĩ xác định rõ trách nhiệm, sẵn sàng tiếp tục công việc cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.
Tại buổi kiểm tra, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đã đánh giá cao đợt cao điểm 500 ngày đêm trong việc đẩy mạnh tìm kiếm, cất bốc và xác định danh tính liệt sỹ. Ông nhấn mạnh đây là nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sỹ, người có công.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cũng bày tỏ sự xúc động khi các đơn vị đã tìm kiếm được nhiều hài cốt liệt sỹ, trong đó có liệt sỹ Huỳnh Văn Quên.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa nhận định công việc tìm kiếm sắp tới còn nhiều gian nan, bởi cuộc Tổng tấn công Mậu Thân 1968 tuy vinh quang nhưng cũng vô cùng khốc liệt, khiến nhiều chiến sĩ hy sinh. Do đó, ông yêu cầu các đơn vị tìm kiếm phải thực hiện bằng cả trách nhiệm và trái tim của người lính, cùng với tình cảm mà nhân dân gửi gắm.
Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ được xác định là nhiệm vụ mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Minh Tuệ
