Theo Bộ Công thương, thời gian qua, chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô cũng đã có những định hướng phù hợp trong việc phát triển các dòng xe thân thiện môi trường (xe tiết kiệm nhiên liệu, xe hybrid, xe sử dụng nhiên liệu sinh học, xe chạy điện…).
Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh hiện tại, các chính sách hỗ trợ thực thi còn khá hạn chế. Cho đến nay, mới chỉ có chính sách hỗ trợ thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ cho xe điện chạy pin và chưa có lộ trình cụ thể cho việc phát triển các dòng xe điện hóa khác như xe Hybrid, Plug-in Hybrid tại Việt Nam.
Vì vậy, trong Dự thảo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045, Bộ Công Thương đã đề xuất Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu và thực thi chính sách giảm lệ phí trước bạ cho các loại xe điện chạy pin (BEV), xe hybrid tự sạc (HEV), và xe hybrid sạc ngoài (PHEV).
Bộ Công Thương cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, xe điện, hybrid, và xe sử dụng năng lượng tái tạo hoặc nhiên liệu sinh học (gọi chung là xe xanh) sẽ chiếm khoảng 18-22% tổng doanh số thị trường, tương đương từ 180.000 đến 242.000 chiếc. Đến năm 2045, tổng doanh số thị trường dự kiến đạt 5-5,7 triệu xe, trong đó khoảng 80-85% là xe xanh.
Hiện nay, thị trường xe điện hóa tại Việt Nam có sự góp mặt của các thương hiệu như VinFast, Toyota, và Suzuki. Tuy nhiên, một số hãng khác như Hyundai, Kia, Honda, và Haval có doanh số không đáng kể. Tổng doanh số xe điện hóa của Toyota và VinFast trong năm 2023 ước đạt khoảng 37.000 chiếc, chiếm khoảng 9% tổng thị trường.
Theo quy định, xe BEV đang được hưởng mức ưu đãi lệ phí trước bạ 0% trong 3 năm, từ 1/3/2022 đến 1/3/2025. Trong 2 năm tiếp theo, lệ phí trước bạ cho xe BEV sẽ bằng 50% so với ôtô chạy xăng, dầu cùng loại, trong khi xe hybrid chưa được hưởng ưu đãi này.
Năm 2022, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đã đề xuất áp thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) cho xe hybrid bằng 70% xe chạy xăng, dầu cùng loại và giảm mức thuế TTĐB từ 70% xuống 50% cho xe PHEV.
Cũng trong năm 2022, Quốc hội đã quyết nghị giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện chạy pin dưới 9 chỗ ngồi từ 15% xuống còn 3%. Mức thuế mới áp dụng từ tháng 3/2022, trong vòng 5 năm. Sau tháng 3/2027, thuế suất tiêu thụ đặc biệt với dòng xe điện chạy pin là 11%.
Nhưng trong khi đó, các dòng xe hybrid như HEV, PHEV… vẫn chưa được hưởng chính sách ưu đãi này, đang bị áp thuế tiêu thụ đặc biệt 15% và lệ phí trước bạ 100% như xe xăng.
Theo Dự thảo, tầm nhìn đến năm 2045, và những năm tiếp theo được xác định sẽ là giai đoạn tăng trưởng mạnh của lượng xe điện hoá, xe hybrid, xe sử dụng năng lượng mặt trời, sử dụng nhiên liệu sinh học và nhiên liệu xanh mới... và tiến dần đến sự ổn định của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Trong đó, xe điện hoá, xe hybrid, xe sử dụng năng lượng mặt trời, sử dụng nhiên liệu sinh học và nhiên liệu xanh mới... sẽ thay thế hoàn toàn 80,5% xe sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2050.
Hiện tại, dù được xếp vào dòng "xe xanh" nhưng không như xe điện, các loại xe Hybrid tại thị trường Việt đang chịu những mức thuế như xe động cơ đốt trong.
Chính vì những lý do kể trên, Bộ Công Thương đề xuất có những cơ chế, chính sách mới để hỗ trợ phát triển các dòng xe "xanh" tại thị trường Việt, bao gồm việc giảm Lệ phí trước bạ cho xe hybrid.
Nam Lê (tổng hợp)
