Tại tỉnh Artemisa - một trong những vựa nông sản lớn nhất Cuba và nguồn cung lương thực thiết yếu cho thủ đô La Habana - đang chuyển mình mạnh mẽ sau khi bị 2 cơn bão tàn phá mùa màng cách đây 2 năm.
Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp Cuba (MINAG) và được tài trợ bởi Quỹ Ứng phó Khẩn cấp Trung ương (CERF) cùng nhau triển khai Dự án phục hồi sản xuất và sinh kế sau tác động của hai cơn bão Oscar và Rafael xảy ra năm 2024, tờ Granma thông tin ngày 22/6.
Những kết quả tích cực cho người nông dân và môi trường Cuba đã xuất hiện sau 2 năm FAO, CERF và MINAG đồng hành cùng người dân nước này với khoản hỗ trợ hơn 700.000 USD.
FAO cho biết tăng cường hệ thống thủy lợi nông nghiệp là chìa khóa cho sản xuất lương thực ở Artemisa. Ảnh đăng ngày 9/6/2026 trên mạng xã hội X. Nguồn: FAO/Cuba
Giải pháp từ "kho báu trời ban" của Cuba
Trước hậu quả của 2 cơn bão cách đây 2 năm, FAO, CERF cùng MINAG chủ động chọn cách tận dụng "kho báu trời cho" sạch, dồi dào mà vị trí địa lý mang lại cho Cuba: Quang năng.
Đây là kết quả:
Từ khoản hỗ trợ hơn 700.000 USD, các máy bơm tưới tiêu chạy bằng năng lượng mặt trời hiện đang giúp người nông dân duy trì sản xuất lương thực trong bối cảnh nguồn điện liên tục bị gián đoạn không chỉ tại nhiều khu vực của tỉnh Artemisa; Giúp hơn 3.500 nhà sản xuất hưởng lợi trực tiếp.
Hơn 1.500 hecta cũng được hưởng lợi từ các giải pháp như lắp đặt 30 máy bơm tưới tiêu chạy bằng năng lượng mặt trời.
Ngoài ra, 80 máy biến áp điện đã được lắp đặt, góp phần ổn định nguồn cung cấp điện tại các khu vực có nhu cầu cao về tưới tiêu cơ giới.
Ảnh minh họa về hệ thống tưới tiêu bằng năng lượng mặt trời.
FAO thông tin năm 2025, kế hoạch ứng phó bao gồm việc cung cấp thiết bị bơm nước chạy bằng tấm pin mặt trời để tưới tiêu các vùng bị thiệt hại, với mục tiêu tăng sản lượng thực phẩm bằng năng lượng sạch, đồng thời nâng cao năng lực cho người nông dân.
Các thiết bị này mang lại lợi ích kép cho nông dân và môi trường của tỉnh Artemisa. Bởi chúng sử dụng năng lượng tái tạo, giảm đáng kể chi phí vận hành và sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng không tái tạo. Đồng thời, chúng làm giảm lượng khí thải carbon, thúc đẩy các hoạt động nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường hơn.
Ảnh minh họa.
Những hành động này giúp giảm thiểu tác động của sự bất ổn năng lượng hiện tại đồng thời tăng cường khả năng phục hồi của ngành nông nghiệp thông qua việc đa dạng hóa các nguồn năng lượng và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Không chỉ ở Artemisa, cả Cuba đang hướng về mặt trời
Câu chuyện ở Artemisa không phải là ngoại lệ, mà là một phần của xu hướng lớn hơn đang định hình lại bức tranh năng lượng Cuba.
Là một trong những quốc gia thực hiện cuộc cách mạng năng lượng mặt trời nhanh bậc nhất thế giới, chính phủ Cuba đang đặt ra những mục tiêu lớn nhằm tự chủ năng lượng: Đến năm 2050, quốc đảo Caribe sẽ hoàn toàn chuyển sang năng lượng tái tạo (gồm quang năng, sinh khối, thủy điện...).
Hiện, năng lượng mặt trời đã giảm đáng kể tình trạng mất điện ban ngày. Từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều, năng lượng mặt trời thay thế tới 20% lượng điện sản xuất từ các phương pháp truyền thống và giúp tiết kiệm nhiên liệu hóa thạch, vốn luôn khan hiếm để duy trì hoạt động của các nhà máy nhiệt điện.
Dữ liệu cập nhật đến tháng 5/2026 cho thấy Cuba có 49 công viên điện mặt trời kết nối với Hệ thống Điện Quốc gia (SEN), với công suất lắp đặt từ 900 đến 1.000 MW. Trong giai đoạn tháng 2-3 năm 2026, năng lượng mặt trời đã vượt quá 20% tổng nguồn cung năng lượng quốc gia, một bước nhảy vọt đáng kể nếu so với con số 5,8% vào đầu năm 2025, CNCTVGranma thông tin.
Các quan chức Cuba cũng nhấn mạnh rằng điện mặt trời không chỉ phục vụ lưới điện quốc gia, mà còn được ứng dụng trực tiếp vào bơm nước cho nông nghiệp - một trong những lĩnh vực tiêu thụ điện lớn nhất đảo quốc này.
Câu chuyện ở Artemisa là minh chứng rõ nét cho một hướng đi mà Cuba đang theo đuổi nhằm khắc phục tình trạng vừa thiếu điện, vừa hậu thiên tai: Nhờ những quyết định ưu tiên năng lượng sạch cho nông nghiệp, các hoạt động thiết yếu như tưới tiêu, sản xuất lúa, ngô và đậu nành đã được duy trì để phục vụ nhu cầu lương thực trong nước và xuất khẩu.
Hai cơn bão, một vết thương chưa lành hẳn
Để hiểu vì sao những chiếc máy bơm tưới tiêu quang năng tại Cuba lại trở nên quý giá đến vậy, cần nhìn lại những gì đã xảy ra.
Cuối năm 2024, bão Rafael đổ bộ vào tỉnh Artemisa với sức gió cấp 3, tàn phá hàng nghìn ngôi nhà, phá hủy cơ sở hạ tầng điện lưới và gây thiệt hại nặng nề cho nông nghiệp. Hơn 20.000 ha đất nông nghiệp bị ảnh hưởng.
Bão Oscar khi đổ bộ vào miền đông Cuba vào tháng 10/2024 cũng gây mưa lớn, lũ lụt khiến hàng nghìn người bị ảnh hưởng.
Tham khảo: Granma, CNCTVGranma, FAO/Cuba
Trang Ly
