Một Đỗ Phủ từng được biết đến với những vần thơ về thời cuộc nay rap về nỗi lo tiền thuê nhà; Gia Cát Lượng - quân sư nổi tiếng thời Tam Quốc than thở chuyện kiệt sức vì công việc.
Đưa người xưa lên sân khấu rap về chuyện cơm áo
Ca khúc có tên Guo Lai Ren (过来人), tạm dịch là "Người từng trải", được sáng tạo bởi nhà làm phim Vương Côn Triết (Wang Kunzhe), hoạt động trên mạng xã hội với tên gọi 喆Film. Sản phẩm nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các nền tảng video Trung Quốc sau khi ra mắt.
Theo South China Morning Post, MV vượt mốc 100 triệu lượt xem trên các nền tảng trong chưa đầy hai tuần. Đến tối 22/10, theo thống kê được 21st Century Business Herald công bố, tổng lượt xem của tác phẩm đã vượt 120 triệu, riêng Douyin chiếm khoảng 75 triệu lượt và WeChat Channels khoảng 45 triệu lượt.
Điểm khiến sản phẩm trở nên khác biệt là sự xuất hiện của 10 nhân vật lịch sử và thần thoại Trung Quốc, gồm Đỗ Phủ, Tô Thức, Lưu Bang, Hạng Vũ, Câu Tiễn, Tôn Ngộ Không, Tào Tháo, Lý Bạch, Gia Cát Lượng và Tư Mã Ý.
Thay vì đọc thơ cổ, kể lại chiến công hay đưa ra những lời giáo huấn, các nhân vật lần lượt cầm micro, rap về những khó khăn mà họ từng trải qua. Những câu chuyện từ hàng trăm, hàng nghìn năm trước được chuyển hóa thành các vấn đề rất gần với cuộc sống hiện tại.
Đỗ Phủ là người mở đầu MV bằng câu chuyện ở tuổi trung niên vẫn phải chuyển nhà, thuê nhà tại Trường An và đối diện với chuyện giá thuê tăng. Hình ảnh này gợi nhắc đến câu thơ nổi tiếng "An đắc quảng hạ thiên vạn gian" (Ước có được muôn nghìn căn nhà rộng lớn) trong bài thơ Mao ốc vị thu phong sở phá ca (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá).
Từ nỗi lo nhà cửa, MV chuyển sang Tô Thức với những thăng trầm, mất mát và câu chuyện bị cho thôi việc ở tuổi 35. Trong khi đó, Lưu Bang kể về hành trình khởi đầu muộn, từng không được đánh giá cao nhưng vẫn kiên trì theo đuổi mục tiêu.
Đặc biệt, Gia Cát Lượng xuất hiện với câu rap nhắc đến việc qua đời ở tuổi 54 vì làm việc quá sức. Còn Tôn Ngộ Không, nhân vật vốn gắn liền với chiếc vòng kim cô trong Tây Du Ký, được liên tưởng đến những khoản vay mua nhà và chỉ tiêu KPI mà người lao động hiện đại phải gánh vác.
Sự đối lập giữa những nhân vật vốn được xem là biểu tượng lịch sử với các vấn đề cơm áo đời thường tạo nên nét hài hước, đồng thời giúp MV dễ dàng kết nối với khán giả.
Khi câu chuyện nghìn năm trước chạm đến nỗi lòng người trẻ
Đằng sau những câu rap có phần hài hước là một thông điệp nghiêm túc hơn: áp lực và thất bại không phải trải nghiệm riêng của con người hiện đại.
Trong bối cảnh nhiều người phải đối diện với chi phí sinh hoạt, áp lực công việc, nguy cơ mất việc và nỗi lo bị đào thải khi bước qua tuổi 35, câu chuyện của những nhân vật lịch sử bỗng trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Đây cũng là lý do phần bình luận dưới MV không chỉ xoay quanh giai điệu hay hình ảnh AI. Nhiều khán giả chia sẻ những trải nghiệm cá nhân, kể về những tháng ngày làm việc kiệt sức, những khoản nợ phải trả và cả những thất bại chưa từng có cơ hội giãi bày. Không ít người xa lạ còn để lại lời động viên, an ủi nhau.
Theo 21st Century Business Herald, nhóm khán giả của tác phẩm có độ tuổi khá đa dạng, với tỷ lệ nam nữ gần như cân bằng. Trước đó, nhà sáng tạo Vương Côn Triết từng dự đoán loạt video "người xưa mở mic" sẽ thu hút chủ yếu những người trẻ yêu lịch sử và nhạc rap. Tuy nhiên, Guo Lai Ren lại mở rộng được tệp khán giả ở nhiều độ tuổi.
Chia sẻ với The Paper, Vương Côn Triết cho biết anh không muốn xem ca khúc như một phương thuốc có thể giải quyết những khó khăn trong cuộc sống. Anh muốn tạo ra một không gian để mọi người có thể trút bỏ những mệt mỏi khó nói thành lời.
Nhà sáng tạo cũng cho rằng những nhân vật trong MV không xuất hiện để dạy khán giả cách sống. Họ giống như những người từng trải, quay lại kể rằng bản thân cũng đã đi qua những giai đoạn khó khăn.
Thông điệp ấy được thể hiện qua câu hát lặp lại trong phần điệp khúc: "Bạn cũng như vậy phải không?". Thay vì đưa ra lời khuyên hay công thức thành công, ca khúc khơi gợi cảm giác đồng cảm giữa những người đang đối diện với những thử thách khác nhau.
AI tạo ra hình ảnh, con người quyết định cảm xúc
Sự thành công của Guo Lai Ren cũng cho thấy khả năng ứng dụng AI trong lĩnh vực sản xuất âm nhạc và video đang mở rộng đến đâu.
Người thực hiện MV là Vương Côn Triết, một nhà sáng tạo đến từ Vũ Hán, từng có hơn 10 năm làm việc trong lĩnh vực sản xuất hình ảnh, từ truyền hình đến các dự án quảng cáo thương mại. Anh chuyển hướng sang sáng tạo nội dung bằng AI trong năm 2026.
Theo 21st Century Business Herald, toàn bộ quá trình sản xuất MV được anh thực hiện trong khoảng 3-4 ngày, với chi phí trực tiếp chỉ vài nghìn nhân dân tệ, chủ yếu dành cho các công cụ, gói thuê bao và tài nguyên tính toán AI.
Công nghệ hỗ trợ tạo hình nhân vật, xây dựng hình ảnh, thử nghiệm giai điệu và cách gieo vần. Tuy nhiên, phần lời ca khúc không hoàn toàn do AI tự viết.
Vương Côn Triết cho biết anh từng thử yêu cầu AI sáng tác toàn bộ lời bài hát nhưng kết quả không đáp ứng được kỳ vọng, nhiều đoạn gieo vần gượng ép và thiếu logic. Cuối cùng, anh tự xây dựng nội dung, lựa chọn câu chữ và quyết định cấu trúc tác phẩm; AI đảm nhận phần thử nghiệm, hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm.
Đáng chú ý, những câu chuyện về sự kiệt sức, những đêm thức trắng chỉnh sửa video hay tình trạng bị chậm thanh toán trong ca khúc cũng có phần xuất phát từ trải nghiệm cá nhân của chính nhà sáng tạo.
Chia sẻ với The Paper, anh cho rằng một ca khúc khó có thể giải quyết vấn đề của bất kỳ ai, nhưng có thể trở thành nơi để những mệt mỏi chưa thể nói ra được đặt xuống.
Câu hát "Bạn cũng như vậy phải không?" cùng thông điệp "Tôi không đến để dạy bạn, mà để đồng hành cùng bạn trên chặng đường này" đã được anh xác định ngay từ khi bắt đầu sáng tác. AI có thể thử nghiệm hàng loạt cách gieo vần, nhưng không thể thay anh quyết định câu chữ nào thực sự đáng giữ lại.
Thậm chí, tên gọi Guo Lai Ren cũng là lựa chọn của nhà sáng tạo sau khi từ chối hàng loạt gợi ý do AI đưa ra. Anh cho rằng một số tên gọi nghe quá ủy mị, số khác lại mang cảm giác bề trên. Cuối cùng, anh chọn cái tên gần gũi nhất, giống như một câu nói tự nhiên giữa người với người.
Với Vương Côn Triết, AI tham gia vào quá trình sản xuất nhưng không nắm quyền quyết định cuối cùng. Hơn 100 triệu lượt xem của Guo Lai Ren vì thế không chỉ phản ánh sức hút của công nghệ, mà còn cho thấy giá trị của những trải nghiệm, ký ức và cảm xúc cá nhân khi được chuyển hóa thành một tác phẩm.
Nguồn: SCMP, The Paper, 21st CBH
Minh Ngọc
