Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ (3-4/11) vừa khép lại với những tín hiệu khiến ngành trí tuệ nhân tạo (AI) phải dè chừng. Tại Ohio, bà Amy Acton (Đảng Dân chủ, cựu giám đốc Sở Y tế Ohio) dẫn trước doanh nhân Vivek Ramaswamy (Đảng Cộng hòa) 50,8% - 45,9% khi hãng tin AP tuyên bố kết quả với 86% số phiếu đã kiểm, theo TIME. Bà trở thành thống đốc Dân chủ đầu tiên của bang này sau hai thập kỷ, và từng đề xuất “lệnh tạm hoãn có điều kiện” với các trung tâm dữ liệu mới. Ở Texas, theo Trending Topics, bà Gina Hinojosa (Đảng Dân chủ), người thắng cuộc đua giành ghế thống đốc bang trước đương kim Thống đốc Greg Abbott, từng cam kết tạm dừng phê duyệt các trung tâm dữ liệu mới cho đến khi có quy định.
Ở cấp địa phương, tín hiệu còn rõ ràng hơn. Theo thống kê của Ballotpedia do Fast Company dẫn lại, có 41 biện pháp liên quan đến trung tâm dữ liệu tại 10 bang được đưa ra bỏ phiếu, riêng Ohio 21 biện pháp; khoảng 38 trong số đó nghiêng về hạn chế. Theo thống kê của Semafor, hơn 30 biện pháp hạn chế đã được thông qua. Khảo sát thăm dò cử tri của NBC cho thấy 56% cư dân có thái độ tiêu cực với việc xây trung tâm dữ liệu tại địa phương mình. Theo các nguồn tin, khoảng 173 triệu USD đã được chi cho quảng cáo, phần lớn là quảng cáo tiêu cực về AI.
Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, dù việc kiểm phiếu ở một số cuộc đua vẫn tiếp diễn. Thị trường đã lập tức phản ứng bằng sự sụt giảm nhiều cổ phiếu công nghệ ngay sau bầu cử, như cổ phiếu CoreWeave, Iren và Oracle. Theo một ước tính được dẫn của Goldman Sachs, khoảng 45% kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu có thể bị ảnh hưởng nếu các lệnh tạm hoãn ngắn hạn được áp dụng rộng.
Giới phân tích vẫn còn chia rẽ về kịch bản cho những gì sắp tới. Ông Shakeel Hashim, biên tập viên bản tin Transformer, dự báo luật quản lý mô hình AI tiên phong có thể được đẩy mạnh từ đầu năm 2027, thậm chí xuất hiện các đề xuất về trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt và tạm hoãn. Theo Trending Topics, Dân biểu Robert Garcia (Đảng Dân chủ, bang California), người được dự kiến làm chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã báo trước các cuộc điều tra nhằm vào chính quyền; còn Thượng nghị sĩ Ed Markey (Đảng Dân chủ, bang Massachusetts) muốn dùng luật để vô hiệu hóa sắc lệnh ngăn cản luật AI của các bang.
Ngược lại, ông Adam Thierer, nghiên cứu viên cao cấp tại R Street Institute, cho rằng một đạo luật liên bang toàn diện khó thành hiện thực, kết quả có thể chỉ là các cuộc điều tra và thêm nhiều luật cấp bang, trong đó có những đợt tạm hoãn hoạt động của các trung tâm dữ liệu. Trong bài phân tích của Jeremy Kahn, biên tập viên mảng AI của Fortune, tờ báo cũng lưu ý ông Trump nhiều khả năng sẽ phủ quyết các dự thảo này, nên mọi dự luật có liên quan đều cần sự ủng hộ của cả hai đảng.
Các kỳ lân công nghệ cũng đang chuẩn bị cho các tình huống xấu. OpenAI đã đổi cách gọi trung tâm dữ liệu thành “AI compute campuses” (khuôn viên điện toán AI). Về vận động chính trị, nhóm Leading the Future, quỹ vận động chính trị của ngành AI, đã thua cuộc đua cạnh tranh duy nhất mà họ tham gia ở South Carolina, đã nhận 25 triệu USD từ vợ chồng ông Greg Brockman, chủ tịch OpenAI; trong khi Public First, nhóm vận động về an toàn AI, nhận ít nhất 20 triệu USD từ Anthropic.
Vân Anh
