Nhân vật quyền lực của SMCI bị buộc tội cầm đầu một đường dây buôn lậu hàng tỷ USD thiết bị máy chủ trang bị chip AI Nvidia sang Trung Quốc.
Chính phủ Mỹ cáo buộc Yih-Shyan "Wally" Liaw, Ruei-Tsan "Steven" Chang và Ting-Wei "Willy" Sun đã phối hợp với nhau nhằm vi phạm Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu.
Ngay sau khi lệnh bắt giữ được công bố, cổ phiếu SMCI đã bốc hơi 12% trong phiên giao dịch ngoài giờ.
Theo bản cáo trạng từ Văn phòng Luật sư Mỹ tại Quận Nam New York, nhóm của Liaw đã thiết lập một công ty vỏ bọc tại khu vực Đông Nam Á để làm trạm trung chuyển hòng lách qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt.
Yih-Shyan "Wally" Liaw, nhà đồng sáng lập Super Micro Computer (SMCI).
Thông qua lớp bình phong hoàn hảo này, đường dây đã bơm thành công lượng máy chủ AI khổng lồ trị giá 2,5 tỷ USD cho các khách hàng tại Trung Quốc.
Sự liều lĩnh đạt đến đỉnh điểm vào mùa xuân năm 2025, khi lượng phần cứng trị giá 510 triệu USD đã được tẩu tán trót lọt chỉ trong vỏn vẹn ba tuần. Nhằm trốn tránh sự giám sát của cơ quan tình báo, toàn bộ chiến dịch tỷ USD này đều được các nghi phạm điều phối bí mật qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa.
Tình tiết khó tin và mang tính điện ảnh nhất của vụ án nằm ở cách nhóm tội phạm dàn dựng hiện trường để qua mặt các đoàn kiểm toán tuân thủ của chính phủ Mỹ. Để che đậy việc hàng hóa thật đã bốc hơi sang Trung Quốc, nhóm này đã chế tạo hàng ngàn máy chủ mô hình (dummy servers) đặt tại các nhà kho Đông Nam Á.
Một số hình ảnh về hệ thống máy chủ giả được dàn dựng tại nhà kho. Các thiết bị này được chuẩn bị nhằm phục vụ cho đợt kiểm toán vào tháng 8 năm 2025 do Nhà sản xuất Hoa Kỳ thực hiện. Ảnh: Bộ Tư pháp Mỹ
Trong khi vị đồng sáng lập đóng vai trò "kiến trúc sư" đứng sau chỉ đạo và dàn xếp các hợp đồng tỉ đô, thì các đối tượng môi giới như Willy Sun mới là người trực tiếp ra kho, dùng máy sấy tóc để thực hiện các thao tác thủ công nhằm ngụy trang thiết bị.
Hồ sơ của FBI chỉ rõ, hệ thống camera giám sát đã ghi lại được cảnh các nghi phạm sử dụng máy sấy tóc để làm chảy lớp keo, tỉ mỉ lột và tráo đổi các nhãn dán chứa số seri từ máy thật sang dàn máy mô hình.
Các hình ảnh từ hệ thống camera giám sát đã ghi lại quá trình chuẩn bị máy chủ giả của nhóm đối tượng. Trong những khung hình này, hai nhân vật chủ chốt là Sun (phía bên trái) và một trung gian (phía bên phải) đều được đánh dấu bằng các vòng tròn trắng để nhận diện rõ ràng. Ảnh: Bộ Tư pháp Mỹ
Trò "ve sầu thoát xác" thủ công nhưng cực kỳ xảo quyệt này đã giúp chúng qua mặt nhiều lần các kiểm toán viên và sĩ quan kiểm soát xuất khẩu.
Tuy nhiên, hành vi này cuối cùng cũng bị phát hiện. Với những bằng chứng rành rành về tội cấu kết vi phạm luật xuất khẩu và buôn lậu hàng hóa công nghệ nhạy cảm đe dọa an ninh quốc gia, Yih-Shyan "Wally" Liaw cùng các đồng phạm hiện đang phải đối mặt với mức hình phạt lên tới 30 năm tù giam liên bang.
Cú ngã ngựa của vị đồng sáng lập không chỉ là một đòn giáng mạnh vào uy tín của Supermicro mà còn phơi bày một góc khuất khốc liệt trong cuộc chiến giành giật sức mạnh AI toàn cầu.
Supermicro cho biết: "Ba cá nhân bị truy tố gồm Yih-Shyan "Wally" Liaw, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh và là thành viên hội đồng quản trị của công ty; Ruei-Tsang "Steven" Chang, quản lý bán hàng tại Đài Loan; và Ting-Wei "Willy" Sun, một nhà thầu. Supermicro đã cho hai nhân viên này nghỉ phép hành chính và chấm dứt hợp tác với nhà thầu, có hiệu lực ngay lập tức."
Tuấn Nguyễn
