Vào chiều 24/8/2026, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập đã được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
Cụ thể: Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận (công trình điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam) được tách thành 3 dự án độc lập, bao gồm:
Cụ thể 3 dự án độc lập sau khi tách của Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Infographic do AI thực hiện.
Nghị quyết mới năm 2026 khác với Nghị quyết 41/2009/QH12 năm 2009 - khi toàn bộ chương trình điện hạt nhân Ninh Thuận được phê duyệt dưới dạng một "dự án gộp". Nay tách ra độc lập với "thế kiềng 3 chân" vững chắc:
Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Do UBND tỉnh Khánh Hòa đảm nhận nhằm hoàn thiện hạ tầng an sinh và giải phóng mặt bằng.
Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1: Do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư, hợp tác với Liên bang Nga (qua Tập đoàn Rosatom) theo mô hình Hiệp định liên Chính phủ (IGA), ký chính thức vào tháng 3/2026, dùng công nghệ lò VVER-1200.
Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2: Do Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) làm chủ đầu tư, mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng với các tập đoàn năng lượng hàng đầu thế giới như KEPCO (Hàn Quốc). [Vào tháng 4/2026, Petrovietnam và KEPCO đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) hợp tác trong lĩnh vực điện hạt nhân].
Cả 3 dự án đều nằm dưới sự quản lý, điều phối của Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân.
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, gồm Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Mỗi nhà máy có công suất dự kiến từ 2.000-3.200 MW, với kế hoạch đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035. Ảnh minh họa do AI thực hiện.
"Việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập nhằm tạo cơ sở pháp lý để xác lập vị trí độc lập của từng dự án, cho phép thực hiện các thủ tục mà không bị phụ thuộc lẫn nhau, từ đó đẩy nhanh tiến độ triển khai", EVN ngày 25/8 trích lời Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết.
Nhà máy điện hạt nhân 20 tỷ USD tách thành 2 phần
Nhìn ra bức tranh toàn cầu, tư duy phân tách và chủ động cấu trúc các gói thầu thành các dự án độc lập không phải là điều quá mới mẻ. Trên thực tế, đây là mô hình quản trị siêu dự án (Megaprojects) đã được nhiều quốc gia ứng dụng thành công nhằm tối ưu hóa dòng vốn, linh hoạt lựa chọn đối tác công nghệ và phân tán rủi ro.
Thổ Nhĩ Kỳ đang đếm ngược đến thời điểm lịch sử của quốc gia khi dòng điện hạt nhân đầu tiên (thuộc Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu) hòa lưới điện quốc gia trước khi năm 2026 kết thúc.
Nếu điều này thành hiện thực, các kế hoạch được Thổ Nhĩ Kỳ thông qua trước đó đều được đi theo lịch trình đúng hạn. Nghĩa là Nhà máy Akkuyu trị giá hơn 20 tỷ USD đi vào vận hành trong vòng 7 năm kể từ khi nhận được tất cả các giấy phép xây dựng (vào năm 2018).
Tháng 6/2026, đội kỹ sư Nga đã nạp 163 cụm nhiên liệu hạt nhân vào Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở Thổ Nhĩ Kỳ trước khi lò phản ứng đi vào hoạt động chính thức vào khoảng cuối năm 2026. Ảnh: Công ty cổ phần hạt nhân Akkuyu
Họ đã làm điều này thế nào?
Thổ Nhĩ Kỳ đã tách riêng Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu thành 2 phần: Phần giải phóng mặt bằng & Hạ tầng phụ trợ giao cho chính quyền địa phương (tỉnh Mersin).
Phần thứ hai là xây dựng nhà máy lõi giao cho Tập đoàn Rosatom (Nga) làm chủ đầu tư theo mô hình BOO (Xây dựng-Sở hữu-Vận hành) đầu tiên trên thế giới.
Việc này nhằm giảm gánh nặng ngân sách nhà nước cho công nghệ lõi, giúp địa phương chủ động chuẩn bị hạ tầng xã hội và thu hút đầu tư phụ trợ.
Rosatom đang nâng bình áp suất của lò phản ứng thuộc Tổ máy số 3 của Nhà máy Akkuyu vào tháng 1/2025. Nguồn: Công ty cổ phần hạt nhân Akkuyu/Rosatom
World Nuclear News tháng 6/2026 cho biết, Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu, nằm ở tỉnh Mersin phía nam, là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ. Dự án bao gồm 4 tổ máy phát điện với lò phản ứng VVER thế hệ 3+, mỗi tổ máy có công suất 1.200 MW.
Khi đi vào hoạt động toàn bộ 4 tổ máy, Akkuyu (tổng công suất 4.800 MW) dự kiến sản xuất khoảng 35 tỷ kWh điện mỗi năm, đáp ứng khoảng 10% tổng nhu cầu tiêu thụ điện năng của Thổ Nhĩ Kỳ; đồng thời cắt giảm khoảng 35 triệu tấn CO2 phát thải ra khí quyển mỗi năm.
Dự án Akkuyu đóng vai trò then chốt trong cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero) vào năm 2053 của Thổ Nhĩ Kỳ theo Thỏa thuận Paris về Biến đổi khí hậu.
Tham khảo: Báo Chính phủ, EVN, World Nuclear News
Trang Ly
