Tết là dịp nhiều cha mẹ tranh thủ dạy con về lễ phép, cách chào hỏi, mừng tuổi và ứng xử với họ hàng. Thế nhưng, đôi khi chỉ một câu nói hồn nhiên của trẻ cũng đủ khiến người lớn giật mình nhận ra: mình đã bỏ sót một bài học quan trọng.
Chị Hương (TP.HCM), mẹ của hai bé - một trai 5 tuổi và một gái 7 tuổi kể rằng năm ngoài chị đưa các con đi chúc Tết họ hàng hai bên nội ngoại. Như nhiều gia đình khác, chị dặn con khoanh tay chào, nói lời chúc, nhận lì xì bằng hai tay và biết cảm ơn.
“Mọi thứ hôm đó diễn ra rất vui vẻ. Hai con khá ngoan, lễ phép. Tôi nghĩ mình đã chuẩn bị kỹ rồi”, chị Hương chia sẻ.
Tối hôm đó, như thói quen thường ngày, con gái lớn của chị là bé My ngồi vào bàn học viết vài dòng nhật ký. Bé vốn có thói quen ghi lại những điều xảy ra trong ngày: hôm nay vui gì, gặp ai, học được gì rồi khoe mẹ. Chị Hương vẫn thỉnh thoảng đọc để hiểu con hơn. Nhưng lần này, khi mở cuốn sổ ra, chị “chết điếng” vì một dòng ngắn ngủi: “Mình không thích cô Lan lắm, cô lì xì có 20k (20.000 đồng-PV)".
Chị kể lại: “Tôi đọc xong mà sững người. Không phải vì số tiền 20.000 đồng, mà vì cách con nhìn nhận vấn đề. Tôi nhận ra mình đã sai sót ở đâu đó".
Theo chị Hương, gia đình không đặt nặng chuyện lì xì nhiều hay ít. Tuy nhiên, trong những ngày Tết, khi trẻ được nhận nhiều phong bao đỏ, việc vô tình so sánh giữa các khoản tiền là điều dễ xảy ra.
“Có thể trong lúc về nhà, các con đã mở phong bao ra xem và nói với nhau: cô này cho nhiều, bác kia cho ít. Tôi đã không kịp thời giải thích rõ cho con hiểu ý nghĩa thực sự của lì xì”, chị thừa nhận.
Sau một lúc bình tĩnh, thay vì trách mắng, chị quyết định ngồi xuống nói chuyện với con gái. Chị hỏi: “Con có biết lì xì là gì không?”. Bé My trả lời rất thật: “Là tiền mừng tuổi".
Chị nhẹ nhàng giải thích: “Lì xì không phải để mình so đo nhiều hay ít. Đó là lời chúc may mắn đầu năm. Số tiền bên trong chỉ là tượng trưng. Điều quan trọng là tấm lòng và lời chúc của người lớn dành cho con.”
Chị kể thêm cho con nghe rằng ngày xưa, khi ông bà còn khó khăn, có khi chỉ mừng tuổi vài đồng lẻ nhưng ai cũng vui vì đó là lời chúc bình an. Phong bao đỏ tượng trưng cho điều tốt đẹp, xua đi điều không may, mở đầu năm mới suôn sẻ.
Ban đầu, bé My im lặng. Một lúc sau, bé nói nhỏ: “Con không nghĩ vậy. Con chỉ thấy bạn con được nhiều tiền hơn nên con hơi buồn".
Câu trả lời khiến chị Hương càng hiểu rằng trẻ con chưa ý thức đầy đủ về giá trị của tiền bạc. Ở tuổi lên 7, các con dễ nhìn mọi việc qua con số cụ thể, chưa hiểu hết ý nghĩa tinh thần phía sau.
“Tôi nhận ra nếu mình không dạy con sớm về thái độ với tiền lì xì, con sẽ dễ hình thành thói quen so sánh và đánh giá tình cảm bằng tiền”, chị nói.
Dạy con biết trân trọng tấm lòng hơn giá trị tiền bạc
Từ hôm đó, chị đưa ra một “nguyên tắc Tết” cho hai con: khi nhận lì xì, không mở phong bao trước mặt người tặng; không bình luận nhiều hay ít; và luôn nói lời cảm ơn. Sau Tết, cả nhà sẽ cùng ngồi lại, thống kê số tiền và bàn cách sử dụng hợp lý: một phần tiết kiệm, một phần mua sách hoặc đồ dùng cần thiết.
Chị cũng khuyến khích con viết thêm một dòng khác vào cuối trang nhật ký hôm đó. Bé My đã viết: “Lì xì là lời chúc may mắn. Con sẽ không so sánh nữa".
“Đọc dòng đó, tôi thở phào. Tôi biết mình vẫn còn cơ hội sửa sai”, chị Hương chia sẻ.
Câu chuyện nhỏ nhưng khiến nhiều phụ huynh suy ngẫm. Trong những ngày Tết rộn ràng, cha mẹ thường chú trọng dạy con chào hỏi, ăn mặc gọn gàng mà đôi khi quên mất việc dạy con hiểu đúng về giá trị của tiền lì xì.
Lì xì, suy cho cùng, không phải là “phần thưởng tài chính” mà là nét đẹp văn hóa gửi gắm lời chúc an khang, may mắn đầu năm. Khi trẻ chỉ nhìn vào con số, ý nghĩa ấy sẽ bị thu hẹp lại.
Với chị Hương, dòng nhật ký của con là lời nhắc nhở kịp thời. “Tôi không trách con. Trẻ con suy nghĩ rất thật. Quan trọng là người lớn phải kịp thời điều chỉnh và làm gương”, chị nói.
Tết năm nay, ngoài phong bao đỏ, có lẽ món quà lớn nhất chị nhận được chính là bài học về cách dạy con: dạy con biết trân trọng tấm lòng hơn giá trị tiền bạc. Và đôi khi, chính những dòng chữ hồn nhiên của trẻ lại giúp người lớn nhìn lại mình một cách rõ ràng nhất.
Hiểu Đan
