Thị trường xăng dầu trong nước đang đứng trước khả năng có một đợt điều chỉnh tăng khá mạnh trong kỳ điều hành chiều nay. Nhiều dự báo cho rằng giá xăng có thể tăng khoảng 3.500 - 4.000 đồng/lít, mức tăng được xem là đáng kể so với các lần điều chỉnh gần đây. Nếu kịch bản này xảy ra, chi phí đi lại của người dùng phổ thông, đặc biệt là nhóm sử dụng xe máy, sẽ tăng lên rõ rệt.
Đổ xô đi mua xăng
Chính vì vậy tối ngày 4/3, tức trước kỳ điều chỉnh giá xăng, nhiều người đã tranh thủ đi đổ xăng với hy vọng tiết kiệm được một khoản tiền trước khi giá nhiên liệu tăng. Thậm chí có cây xăng phải đứng xếp hàng dài tới 30 phút.
Hiện giá xăng phổ biến trên thị trường đang quanh mức khoảng 19.000 đồng/lít đối với RON95. Nếu tăng thêm 3.500 - 4.000 đồng, giá bán lẻ có thể vọt lên khoảng 22.500 - 23.000 đồng/lít.
Đây sẽ là một trong những đợt tăng đáng chú ý trong thời gian gần đây, phản ánh diễn biến đi lên của giá dầu thô trên thị trường quốc tế. Khi giá dầu thế giới tăng nhanh, giá xăng dầu trong nước thường chịu áp lực điều chỉnh theo trong các kỳ điều hành tiếp theo.
Với phần lớn người tiêu dùng Việt Nam, xe máy vẫn là phương tiện di chuyển chính. Do đó, mức tăng vài nghìn đồng mỗi lít có thể không quá lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng sẽ dễ cảm nhận hơn khi tính theo một bình xăng đầy.
Với những mẫu xe phổ thông quen thuộc như Honda Vision, Honda SH hay Honda Wave, dung tích bình xăng thường dao động khoảng 4 - 8 lít. Nếu giá xăng tăng 3.500 - 4.000 đồng/lít, chi phí đổ đầy bình cũng sẽ thay đổi rõ rệt.
Cụ thể, Honda Vision có dung tích bình xăng khoảng 4,9 lít. Với mức giá hiện tại khoảng 19.000 đồng/lít, người dùng cần chi khoảng 93.000 đồng để đổ đầy bình. Nếu giá xăng tăng lên khoảng 23.000 đồng/lít, số tiền này sẽ tăng lên khoảng 113.000 đồng, tức nhiều hơn khoảng 20.000 đồng.
Tương tự, Honda Wave với bình xăng 3,7 lít sẽ tốn khoảng 70.000 đồng trước khi tăng giá và khoảng 85.000 đồng sau khi điều chỉnh, chênh lệch khoảng 15.000 đồng.
Trong khi đó, Honda SH có dung tích bình xăng 7,5 lít. Chi phí đổ đầy bình sẽ tăng từ khoảng 142.000 đồng lên 172.000 đồng, tức tăng khoảng 30.000 đồng mỗi lần đổ đầy.
Có thể thấy mức chênh lệch này không quá lớn với một lần đổ xăng. Tuy nhiên, với những người di chuyển nhiều, chi phí nhiên liệu hàng tháng chắc chắn sẽ tăng lên đáng kể.
Giá dầu thế giới biến động mạnh, kéo xăng trong nước tăng?
Diễn biến tăng giá xăng dầu trong nước thời gian gần đây phần lớn đến từ biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu. Trong vài ngày qua, giá dầu thô thế giới đã tăng mạnh khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Trên thị trường quốc tế, dầu chuẩn Brent đã có thời điểm vượt 83 USD/thùng, tăng hơn 7% chỉ trong một phiên giao dịch, mức cao nhất kể từ giữa năm 2024. Trong khi đó, dầu WTI của Mỹ cũng tăng lên khoảng 76 USD/thùng.
Nguyên nhân chính đến từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là các tuyến vận chuyển dầu quan trọng như eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thương mại toàn cầu. Khi căng thẳng quân sự leo thang và hoạt động vận tải năng lượng có nguy cơ bị gián đoạn, thị trường thường phản ứng bằng việc đẩy giá dầu tăng nhanh do lo ngại thiếu hụt nguồn cung.
Một điểm đáng chú ý là mức tăng dự kiến 3.500 - 4.000 đồng/lít tại Việt Nam thoạt nhìn có vẻ lớn nếu so với mức tăng của giá dầu thô thế giới. Tuy nhiên, hai yếu tố này thực tế không hoàn toàn tương ứng trực tiếp với nhau.
Trên thị trường năng lượng toàn cầu, giá dầu thô chỉ là một phần của cấu thành giá xăng dầu bán lẻ. Khi xăng dầu nhập khẩu về Việt Nam, giá bán còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế, tỷ giá USD, chi phí kinh doanh và đặc biệt là cơ chế điều hành giá theo chu kỳ.
Ngoài ra, giá xăng dầu trong nước được tính toán dựa trên bình quân giá thế giới trong khoảng thời gian trước kỳ điều hành, thường kéo dài khoảng 10 ngày. Vì vậy, khi giá dầu thế giới tăng mạnh trong nhiều phiên liên tiếp, tác động sẽ được “dồn” vào một kỳ điều chỉnh, khiến mức tăng trong nước có thể trở nên rõ rệt hơn so với biến động của từng phiên giao dịch riêng lẻ trên thị trường quốc tế.
Chính cơ chế này khiến người tiêu dùng đôi khi cảm nhận mức tăng giá xăng trong nước mạnh hơn so với những gì diễn ra trên thị trường dầu thô thế giới.
Hoàng Dũng
