Đầu năm 2026, cụ thể là vào ngày 28/1, Amazon khiến dân văn phòng trên khắp thế giới được một phen hoang mang vì thông báo sa thải tới 16.000 người. Trước đó 3 tháng, vào tháng 11/2025, Amazon đã cắt giảm 14.000 nhân sự full-time. Như vậy chỉ trong vòng chưa đầy nửa năm, “ông lớn” này đã sa thải 30.000 nhân sự.
Và mới đây - cuối tháng 6/2026, sau hơn 5 tháng khi tiến hành đợt “thanh lọc 16.000 nhân sự”, Amazon lại khiến nhiều người bất ngờ khi công bố kế hoạch tuyển dụng lên tới 11.000 TTS trong năm nay. Động thái này diễn ra trong bối cảnh tập đoàn đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hầu hết hoạt động kinh doanh, cộng thêm 2 đợt sa thải lớn trước đó, tất cả làm dấy lên câu hỏi: Nếu AI ngày càng thay thế công việc của con người, Amazon đã cắt giảm nhân sự vì lý do đó, thì tại sao giờ lại tuyển dụng TTS quy mô lớn như vậy?
CEO Amazon nói gì?
Theo Matt Garman - CEO của Amazon Web Services (AWS), đây không phải là một quyết định mâu thuẫn mà phản ánh sự thay đổi trong cách doanh nghiệp nhìn nhận vai trò của con người trong thời đại AI. Theo đó, Amazon sẽ tuyển khoảng 11.000 TTS và sinh viên mới ra trường trong năm 2026, bất chấp việc công ty vẫn đang thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng các công cụ AI vào quy trình làm việc.
Trong đợt cắt giảm 16.000 nhân sự hồi đầu năm, bộ phận điện toán đám mây AWS do ông Garman điều hành cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, vị CEO cho biết điều đó không có nghĩa doanh nghiệp đang loại bỏ hoàn toàn con người khỏi lực lượng lao động. Thay vào đó, Amazon đang tái phân bổ nguồn nhân lực để phù hợp với những ưu tiên kinh doanh mới và các cơ hội đang mở ra trong kỷ nguyên AI.
Theo ông, AI đang làm thay đổi bản chất của nhiều công việc văn phòng, nhưng không đồng nghĩa với việc AI có thể thay thế được toàn bộ vai trò của con người. Ông so sánh AI với sự xuất hiện của bảng tính Excel nhiều năm trước. Khi Excel ra đời, nhiều người từng lo ngại kế toán hay nhân viên tài chính sẽ mất việc. Thực tế đã chứng minh điều hoàn toàn ngược lại: Công cụ Excel giúp họ làm việc hiệu quả hơn, còn vai trò của con người cũng được mở rộng sang những nhiệm vụ có giá trị cao hơn.
Ông nhận định rằng tốc độ thay đổi của công việc hiện nay đang diễn ra rất nhanh.
"Nếu nhìn lại công việc của mình cách đây hai năm và so với hai năm tới, bạn sẽ thấy sự khác biệt rất lớn" - CEO Matt Garman nói.
Trong lĩnh vực công nghệ, ông cho rằng giá trị của kỹ sư phần mềm cũng đang thay đổi. Trước đây, việc trực tiếp viết từng dòng code là kỹ năng cốt lõi. Tuy nhiên, khi AI có thể tạo ra lượng lớn mã lập trình chỉ trong thời gian ngắn, vai trò của kỹ sư không còn nằm chủ yếu ở việc viết code.
Thay vào đó, con người sẽ tập trung vào những công việc mà AI chưa thể làm tốt, như đánh giá chất lượng mã do AI tạo ra, hiểu rõ yêu cầu kinh doanh, thiết kế kiến trúc hệ thống và đưa ra các quyết định mang tính chiến lược. Nói cách khác, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ, còn con người vẫn là người định hướng và kiểm soát toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm.
Amazon tuyển TTS để tiết kiệm quỹ lương?
Một trong những điểm gây chú ý nhất trong cuộc phỏng vấn với CEO Matt Garman là lý do Amazon tuyển dụng số lượng lớn TTS thay vì nhân sự đã có kinh nghiệm. Ông Garman thừa nhận lao động trẻ thường có chi phí tuyển dụng thấp hơn so với những nhân sự giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên, yếu tố chi phí không phải là lý do duy nhất.
Theo ông, những nhân viên mới thường tiếp thu văn hóa doanh nghiệp nhanh hơn và có xu hướng đón nhận AI với tâm thế tích cực hơn các thế hệ đi trước. Họ dễ thích nghi với cách làm việc mới, sẵn sàng học hỏi và ít bị ràng buộc bởi những quy trình truyền thống.
Quan trọng hơn, Amazon cho rằng đầu tư vào lực lượng lao động trẻ là khoản đầu tư dài hạn cho chính doanh nghiệp.
Trước đó, ông Garman từng bác bỏ quan điểm cho rằng AI có thể thay thế hoàn toàn nhân viên mới vào nghề. Ông thậm chí gọi ý tưởng dùng AI để thay thế lực lượng lao động trẻ là "một trong những điều ngớ ngẩn nhất" mà mình từng nghe.
Theo vị CEO này, nếu các công ty ngừng tuyển dụng sinh viên mới ra trường chỉ vì AI có thể thực hiện mọi thứ, họ sẽ phải đối mặt với khoảng trống nhân lực nghiêm trọng trong tương lai. Lý do rất đơn giản: Mọi chuyên gia giàu kinh nghiệm đều từng bắt đầu từ vị trí nhân viên mới. Nếu hôm nay doanh nghiệp không đào tạo thế hệ kế tiếp thì vài năm sau sẽ không còn đủ kỹ sư cấp cao, hay các nhà quản lý giàu kinh nghiệm để đảm nhận những vai trò quan trọng.
Đây cũng là một trong những thách thức lớn mà nhiều doanh nghiệp công nghệ đang đối mặt khi AI phát triển quá nhanh. Việc cắt giảm tuyển dụng ở cấp độ đầu vào có thể giúp tiết kiệm chi phí trước mắt, nhưng lại khiến nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai bị thiếu hụt.
Tiêu chí tuyển dụng đang thay đổi rất nhanh
Ông Garman cho rằng nếu trước đây, doanh nghiệp thường đánh giá ứng viên dựa trên những kỹ năng đã thành thạo, thì trong thời đại AI, điều quan trọng hơn là khả năng học hỏi, thích nghi và sẵn sàng làm việc cùng các công nghệ mới.
Khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều công việc mang tính kỹ thuật hoặc lặp đi lặp lại, con người cần phát huy những năng lực mà máy móc khó có thể thay thế, như tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, hiểu nhu cầu kinh doanh và đưa ra các quyết định sáng tạo.
Kế hoạch tuyển dụng 11.000 TTS và sinh viên mới tốt nghiệp của Amazon vì thế được xem là tín hiệu cho thấy: AI không khiến doanh nghiệp này ngừng tuyển người, mà đang thay đổi đối tượng và tiêu chí tuyển dụng. Trong bối cảnh nhiều công ty cắt giảm nhân sự để tối ưu chi phí, Amazon vẫn lựa chọn đầu tư vào thế hệ lao động kế tiếp, với niềm tin rằng chính họ sẽ trở thành đội ngũ kỹ sư và nhà lãnh đạo chủ chốt trong tương lai.
(Nguồn: Tech Radar)
Ngọc Linh
