Đa dạng các kỳ thi riêng
Theo Lao động Thủ đô, năm 2026, nhiều cơ sở giáo dục đại học tiếp tục tổ chức các kỳ thi riêng để phục vụ công tác tuyển sinh. Trong đó, kỳ thi riêng đầu tiên thu hút nhiều sự quan tâm phải kể đến kỳ thi đánh giá năng lực (HAS) của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Kỳ thi được tổ chức thành 6 đợt (quy mô mỗi đợt khoảng 20.000 lượt thi, tổng số lượt dự kiến đạt 120.000, tăng hơn 30% so với năm 2025); diễn ra từ tháng 3 đến tháng 5/2026 tại nhiều địa phương như: Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… Các thí sinh đăng ký ca thi từ 9h ngày 1/2/2026 đến 16h30 ngày 7/2/2026. Hệ thống sẽ mở cho thí sinh lựa chọn ca thi thứ hai (nếu còn chỉ tiêu theo quy mô của kỳ thi) từ 9h ngày 8/2/2026 đến 9h ngày 14/2/2026. Hệ thống cho phép thí sinh đăng ký tối đa 2 lượt thi/năm (tính đến ngày 31/12/2026). Hai lượt thi liên tiếp cách nhau tối thiểu 28 ngày.
Chi tiết lịch đăng ký, lịch thi và lệ phí 6 kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy năm 2026. Ảnh: SK & ĐS.
Bài thi HSA được thực hiện trên máy tính, gồm 3 phần thi, trong đó có 2 phần thi bắt buộc về các lĩnh vực Toán học & Xử lí số liệu (50 câu hỏi, 75 phút) và Văn học - Ngôn ngữ (50 câu hỏi, 60 phút). Phần thi thứ ba (50 câu hỏi, 60 phút), thí sinh lựa chọn phần Khoa học hoặc Tiếng Anh. Hiện có khoảng 100 cơ sở giáo dục đại học trên cả nước sử dụng kết quả kỳ thi này để xét tuyển.
Một kỳ thi riêng khác cũng thu hút sự quan tâm là kỳ thi đánh giá tư duy (TSA) của Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 2026, kỳ thi dự kiến tổ chức trong 3 đợt vào các ngày cuối tuần (mỗi đợt sẽ có từ 3 - 4 kíp thi tại 30 điểm thi), đáp ứng cho khoảng 60.000 lượt thi.
Để phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), nội dung và hình thức thi TSA đã được thực hiện theo đúng thiết kế và giữ ổn định trong nhiều năm tới. Theo đó, bài thi TSA gồm 3 phần thi: Tư duy Toán học (60 phút), Tư duy Đọc hiểu (30 phút) và Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề (60 phút). Đây là 3 phần thi độc lập, câu hỏi thi tập trung vào đánh giá năng lực tư duy của thí sinh trong mỗi phần thi, không đi vào kiểm tra trực diện kiến thức của môn học nào. Hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính. Kết quả thi sẽ có giá trị trong 2 năm để phục vụ cho công tác tuyển sinh đại học. Năm học 2025 - 2026, kết quả của kỳ thi đã được hơn 50 cơ sở giáo dục đại học sử dụng để phục vụ cho công tác tuyển sinh.
Năm 2026, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tiếp tục tổ chức kỳ thi độc lập, đánh giá năng lực (SPT) nhằm tuyển chọn sinh viên có năng lực phù hợp, đáp ứng yêu cầu đầu vào của một số nhóm ngành đào tạo đại học chính quy. Kỳ thi được tổ chức thành 2 đợt. Trong đó, đợt 1 diễn ra trong hai ngày 23 - 24/5/2026 và đợt 2 diễn ra trong hai ngày 30 - 31/5/2026.
Thí sinh được đăng ký thi các môn: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí, Công nghệ (định hướng Công nghiệp), Công nghệ (định hướng Nông nghiệp), Tin học, Giáo dục kinh tế và pháp luật và sử dụng kết quả thi để đăng ký xét tuyển vào các ngành đào tạo theo yêu cầu của mỗi cơ sở giáo dục đại học.
Ngoài ra, còn có kỳ thi riêng của các cơ sở giáo dục đại học khác, như: Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh… hoặc kỳ thi của các trường, học viện thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.
Mỗi kỳ thi đều có cách thức, hình thức thi khác nhau nhưng nhìn chung phạm vi kiến thức đều thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và cùng phục vụ công tác tuyển sinh.
Nhiều kỳ thi riêng, thêm cơ hội nhưng cũng tăng áp lực
Ngoài các kỳ thi nêu trên, thí sinh còn có thể tham gia kỳ thi đánh giá của Bộ Công an (hiện chưa công bố lịch thi chính thức, thường tổ chức sau kỳ thi tốt nghiệp THPT) và kỳ thi V-SAT do các trường đại học phối hợp với Trung tâm Khảo thí quốc gia và Đánh giá chất lượng giáo dục tổ chức. Với các kỳ thi này, lịch thi cụ thể phụ thuộc vào từng cơ sở đào tạo.
Những ngày đầu năm 2026, nhiều cơ sở đào tạo đại học đã công bố kế hoạch tổ chức kỳ thi riêng phục vụ xét tuyển. Ảnh minh họa.
Thực tế cho thấy, việc xuất hiện ngày càng nhiều kỳ thi riêng giúp thí sinh đa dạng hóa phương thức xét tuyển, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là áp lực không nhỏ về lệ phí dự thi, chi phí đi lại, thời gian ôn tập và nguy cơ trùng lịch thi, đặc biệt với học sinh ở các tỉnh, vùng nông thôn hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn.
Trần Minh Châu, học sinh lớp 12 Trường THPT Công nghiệp (tỉnh Phú Thọ) chia sẻ trên Sức khỏe & Đời sống, em từng có ý định đăng ký 3–4 kỳ thi riêng để "giữ thêm cơ hội". Tuy nhiên, sau khi tính toán lệ phí, quãng đường di chuyển và lịch học trên lớp, Minh Châu nhận ra việc ôn tập dàn trải cho quá nhiều kỳ thi khiến em bị phân tán, khó tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. "Em phải chọn lọc lại, ưu tiên những kỳ thi mà trường đại học em muốn đăng ký xét tuyển sử dụng kết quả", Châu chia sẻ.
Lựa chọn kỳ thi phù hợp
Theo Hà Nội mới, cô giáo Nguyễn Thị Hạnh, Trường Trung học phổ thông Thượng Cát (phường Thượng Cát) cho rằng, trước khi đăng ký, thí sinh cần rà soát đề án tuyển sinh của từng trường, xác định ngành dự định đăng ký có sử dụng kết quả kỳ thi nào, mức độ cạnh tranh ra sao, cách quy đổi điểm và điều kiện sơ tuyển thế nào, không nên đăng ký theo tâm lý đám đông hoặc cho rằng thi càng nhiều thì càng tăng cơ hội.
“Khi tham gia các kỳ thi riêng, học sinh thường phải dành thêm thời gian ôn luyện, trong khi các kỳ thi được tổ chức vào học kỳ II - thời gian cao điểm chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Ngay cả khi đã có kết quả trúng tuyển từ kỳ thi riêng, học sinh vẫn phải hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp; nếu không, cơ hội vào đại học coi như không còn. Vì thế, việc tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp luôn phải được đặt ở vị trí ưu tiên, tránh tâm lý chủ quan”, cô Nguyễn Thị Hạnh lưu ý.
Từ kinh nghiệm từng tham gia kỳ thi riêng của Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2025, Nguyễn Hải An, hiện là sinh viên năm thứ nhất chia sẻ, thí sinh không nên đăng ký quá nhiều kỳ thi hoặc ôn luyện quá căng vào giai đoạn sát cao điểm lớp 12. Theo Nguyễn Hải An, tốt nhất là chỉ chọn một đến hai kỳ thi thật sự cần thiết và phù hợp với nguyện vọng. Ngay từ tháng 1-2026, thí sinh nên theo dõi lịch đăng ký của trường mình dự định thi, chuẩn bị hồ sơ sớm để chủ động sắp xếp việc học và hạn chế rủi ro khi hệ thống đăng ký quá tải vào những ngày cuối.
Việc xuất hiện nhiều kỳ thi riêng giúp thí sinh chủ động hơn trong lựa chọn phương thức xét tuyển, phù hợp với năng lực và định hướng ngành học. Tuy vậy, mỗi kỳ thi lại có lịch thi, điều kiện đăng ký và phạm vi sử dụng kết quả khác nhau. Vì thế, ngay từ đầu học kỳ II, học sinh cần theo dõi kỹ thông báo của các trường, chỉ chọn những kỳ thi thật sự phù hợp, tránh đăng ký quá nhiều dẫn đến phân tán thời gian ôn tập và ảnh hưởng đến việc chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
