Bộ Công an cho biết, sau hơn 13 năm triển khai thi hành, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm kỷ cương, trật tự quản lý nhà nước trên các lĩnh vực. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập.
Trong đó, các quy định về tổ chức thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chưa thực sự phù hợp với thực tiễn triển khai. Nhiều quyết định không được thực thi hiệu quả trong khi các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn đặt ra.
Điều này không chỉ làm giảm tính răn đe mà còn gây khó khăn cho cơ quan nhà nước trong việc thu tiền phạt, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật.
Ảnh minh hoạ
Một trong những nội dung được quan tâm là việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) bổ sung 5 biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt mới, gồm:
Thứ nhất là tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Trên thực tế, không ít trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện, người đứng đầu tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt, gây khó khăn cho công tác tổ chức thi hành và thu hồi tiền phạt. Do đó, việc bổ sung biện pháp này nhằm ngăn ngừa hành vi trốn tránh nghĩa vụ, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Thứ hai là niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Việc bổ sung biện pháp niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh.
Thứ ba là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Việc bổ sung biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình hoặc phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép.
Biện pháp này nhằm tăng tính răn đe, buộc tổ chức, cá nhân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt được thực hiện nghiêm túc, đúng thời hạn.
Thứ tư là tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký xe và tạm dừng cấp giấy phép lái xe.
Việc bổ sung các biện pháp này nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn. Qua đó, nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt được gắn với quyền tham gia giao thông, góp phần nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm tái diễn và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Thứ năm là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật.
Việc bổ sung biện pháp cưỡng chế này nhằm bảo đảm khả năng cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.
Trong quá trình xây dựng dự án Luật, cơ quan soạn thảo đã đánh giá tác động kỹ lưỡng, toàn diện đối với việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế nêu trên.
Dự thảo Luật cũng quy định chặt chẽ về nguyên tắc, điều kiện áp dụng các biện pháp này, nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân, không làm ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm và phù hợp với thực tiễn.
Theo dự thảo báo cáo tổng kết thi hành luật, số vụ vi phạm hành chính đã phát hiện là 74.769.686 vụ việc, tổng số vụ việc đã xử phạt là 66.248.509 vụ việc (chiếm 88,6% số vụ vi phạm).
Trong đó, số vụ việc bị chuyển truy cứu cứu trách nhiệm hình sự là 397.284 vụ việc (chiếm 0,6% tổng số vụ việc bị xử phạt vi phạm hành chính).
Về thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, tổng số tiền phạt thu được là hơn 112 nghìn tỷ đồng; số tiền thu được thu được từ bán, thanh lý tang vật, phương tiện bị tịch thu là hơn 5.304 tỷ đồng.
