Trong hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định về Luật Điện lực sửa đổi (2024), Bộ Công Thương đề xuất bổ sung quy định: trường hợp các chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân thì được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Tiền phong cho hay, Dự thảo đồng thời sửa đổi nguyên tắc điều hành giá điện theo hướng giá bán lẻ điện phải “bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ với lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp”.
Theo cơ quan soạn thảo, đề xuất này xuất phát từ thực tế Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thua lỗ lớn trong giai đoạn 2022-2023 khi giá than, khí, dầu và nhiều yếu tố đầu vào tăng mạnh, trong khi giá điện chưa được điều chỉnh tương ứng nhằm phục vụ mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19.
Công nhân điện lực thi công đường dây 500kV mạch 3 hồi tháng 6/2024. (Ảnh: Dân trí)
Theo tin tức trên Dân trí, liên quan đến vấn đề minh bạch giá điện, Bộ Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tăng cường các yêu cầu về minh bạch chi phí sản xuất, truyền tải, phân phối điện; công khai phương pháp xác định giá điện; kiểm toán, giám sát độc lập đối với các khoản chi phí lớn, các cơ chế đặc thù.
Bộ Tài chính cho rằng đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát chi phí, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong ngành điện.
Về bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp điện lực, Bộ Tài chính cho rằng các quy định của dự thảo Luật liên quan đến cơ chế giá điện, hạch toán chi phí (bao gồm chi phí chưa được tính đủ vào giá điện), chi phí khảo sát, đầu tư, cơ chế chia sẻ rủi ro đều có tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp điện lực.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị bổ sung nguyên tắc xuyên suốt trong Luật: Hoạt động điện lực phải bảo đảm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Làm rõ cơ chế xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện; trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản trị chi phí, tránh chuyển lỗ hoặc chi phí kém hiệu quả vào giá điện.
Không thiết kế cơ chế chính sách làm suy giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước hoặc chuyển rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp sang Nhà nước hoặc người tiêu dùng.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết đã sửa đổi Điều 52 của dự thảo Luật theo hướng giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động đầu vào thực tế, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.
Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh tiếp theo.
Dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước thời điểm Luật Điện lực sửa đổi có hiệu lực.
Về ranh giới giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng một số cơ chế trong dự thảo Luật có thể dẫn đến chồng lấn trách nhiệm, như hỗ trợ tiền điện, điều tiết giá, đầu tư hạ tầng hay cơ chế đặc thù cho dự án điện lực.
Do đó, Bộ đề nghị làm rõ nguyên tắc doanh nghiệp điện lực hoạt động theo cơ chế thị trường, tự chủ tài chính và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Theo Bộ Tài chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ trong các trường hợp phục vụ an sinh xã hội, nhiệm vụ công ích hoặc mục tiêu chiến lược đặc biệt; không sử dụng ngân sách để bù đắp chi phí, rủi ro thuộc trách nhiệm kinh doanh của doanh nghiệp.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết dự thảo Luật đã bổ sung Điều 5 như sau: Trường hợp có chủ trương của Nhà nước về việc thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng khách hàng đặc thù, nguồn hỗ trợ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn tài chính, quỹ hợp lệ, hợp pháp theo các trường hợp cụ thể theo quy định hiện hành có liên quan.
