ET: Rafale và F-15 bị bắn hạ - Tên lửa Trung Quốc sản xuất lập chiến tích lịch sử trước tiêm kích phương Tây?

Tên lửa Trung Quốc sản xuất lập chiến tích lịch sử?

Tờ EurAsian Times (ET, trụ sở tại Toronto - Canada) số tháng 6/2026 đăng bài viết có tiêu đề "Rafale và F-15 bị bắn hạ: Tên lửa Trung Quốc đã lập chiến tích lịch sử trước các tiêm kích tối tân của phương Tây?".

Theo đó, vào tháng 5/2025, Pakistan khiến thế giới sửng sốt khi tuyên bố đã sử dụng tên lửa không đối không PL-15E do Trung Quốc sản xuất để bắn hạ nhiều tiêm kích Rafale của Không quân Ấn Độ (IAF).

Ấn Độ thừa nhận mất một chiếc Rafale do sự cố kỹ thuật ở độ cao lớn, đồng thời khẳng định có tới 14 máy bay Pakistan bị phá hủy trong các cuộc tấn công của IAF.

Tuy nhiên, nếu thông tin do Pakistan đưa ra là chính xác, cuộc giao chiến này sẽ được xếp vào nhóm những vụ bắn hạ mục tiêu trên không ở cự ly xa nhất trong lịch sử hàng không, đồng thời đánh dấu tổn thất đầu tiên của tiêm kích Dassault Rafale trong chiến đấu.

Nhiều nhà phân tích quốc phòng coi sự việc này là một cột mốc quan trọng đối với công nghệ quân sự Trung Quốc, cho thấy những hệ thống như PL-15 do Trung Quốc sản xuất có thể thách thức, thậm chí đánh bại các nền tảng hàng đầu của phương Tây trong tác chiến ngoài tầm nhìn (BVR).

Một năm sau sự kiện liên quan đến Rafale, các loại vũ khí do Trung Quốc sản xuất dường như tiếp tục gây chú ý trong một diễn biến lớn khác của chiến tranh trên không.

Theo NBC News dẫn lời các quan chức quốc phòng, một tên lửa vác vai do Trung Quốc sản xuất có thể đã bắn hạ tiêm kích F-15 của Không quân Mỹ (USAF) vào ngày 3/4. Đây là lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ một tiêm kích của Không quân Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu.

Trước đó, một máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị tên lửa phòng không Roland của Iraq bắn hạ trên bầu trời Baghdad vào năm 2003.

Vụ F-15 bị bắn hạ khiến quân đội Mỹ phải tiến hành một chiến dịch giải cứu quy mô lớn kéo dài 36 giờ nhằm tìm kiếm một trong các phi công của chiếc F-15. Đáng chú ý, trong chiến dịch này, một chiếc A-10 Thunderbolt II khác bị bắn hạ trên eo biển Hormuz.

Quân đội Mỹ cũng phải tự phá hủy hai máy bay MC-130J Commando II và bốn trực thăng đặc nhiệm sau khi những phương tiện này bị mắc kẹt, không thể tiếp tục hoạt động.

Không chỉ vậy, các quan chức Mỹ còn cho rằng Iran có thể sở hữu một hệ thống radar cảnh báo sớm tầm xa do Trung Quốc sản xuất, có khả năng phát hiện các máy bay tàng hình vốn được thiết kế để tránh bị nhận diện.

Ngày 19/3, một tiêm kích F-35A Lightning II của Không quân Mỹ bị trúng tên lửa phòng không được cho là của Iran trong một nhiệm vụ chiến đấu trên lãnh thổ Iran.

Mặc dù chiếc F-35 có thể hạ cánh khẩn cấp, đây là lần đầu tiên trên thế giới một tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm bị bắn trúng.

Tên lửa vác vai do Trung Quốc sản xuất bắn hạ F-15 Mỹ?

Ba người biết rõ sự việc nói với NBC News rằng chiếc tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại khu vực tây nam Iran vào tháng trước, dẫn đến một chiến dịch giải cứu nguy hiểm, nhiều khả năng đã bị trúng tên lửa vác vai do Trung Quốc sản xuất.

Vào thời điểm xảy ra sự việc, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiếc máy bay đã bị trúng tên lửa phóng từ vai, còn được gọi là MANPADS.

MANPADS là các hệ thống tên lửa phòng không vác vai, được một binh sĩ hoặc một tổ chiến đấu nhỏ mang theo và vận hành. Chúng được thiết kế để bắn hạ các máy bay hoạt động ở độ cao thấp, đặc biệt là trực thăng, máy bay không người lái và máy bay cường kích.

Các hệ thống MANPADS như vậy thường có tầm bắn từ 3 đến 8 km. Tên lửa dài khoảng 2,1 m và nặng khoảng 18 kg.

Igla và Verba do Nga sản xuất, cùng FN-6 và dòng tên lửa QW do Trung Quốc sản xuất, là những ví dụ tiêu biểu về MANPADS.

Các nguồn tin cho biết giới chức Mỹ vẫn đang điều tra những tình tiết liên quan đến vụ tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ bị bắn hạ hồi tháng 4. Đây là lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ một máy bay chiến đấu Mỹ bị hỏa lực đối phương bắn rơi.

Hiện chưa rõ tên lửa vác vai do Trung Quốc sản xuất đã bắn hạ chiếc F-15 là loại mới được chuyển giao cho Iran gần đây hay được lấy từ kho vũ khí đã được vận chuyển tới nước này từ nhiều năm trước.

Radar chống tàng hình của Trung Quốc

Ngoài tên lửa, nếu Iran thực sự sở hữu những hệ thống radar cảnh báo sớm tầm xa do Trung Quốc sản xuất, có khả năng theo dõi cả tiêm kích tàng hình, điều này có thể khiến các nhiệm vụ của Mỹ tại Iran trở nên phức tạp hơn.

Trước đó Trung Quốc nhiều lần tuyên bố các hệ thống radar mới nhất của nước này có thể theo dõi tiêm kích tàng hình.

Tháng 5/2025, tại Triển lãm Radar Thế giới lần thứ 11, Trung Quốc giới thiệu một hệ thống radar sóng mét cơ động mà truyền thông nước này cho rằng có khả năng phát hiện các tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm của Mỹ như F-22 và F-35.

Nhằm phô diễn những tiến bộ trong công nghệ radar chống tàng hình, Trung Quốc đã giới thiệu hệ thống JY-27V do Tập đoàn Công nghệ Điện tử Trung Quốc (CETC), một doanh nghiệp nhà nước, chế tạo tại Triển lãm Công nghệ Phát hiện và Đo khoảng cách bằng sóng vô tuyến thế giới ở Hợp Phì, tỉnh An Huy, miền đông Trung Quốc.

JY-27V được lắp đặt trên một xe tải quân sự và là radar giám sát trên không có tính cơ động cao. Radar chống tàng hình sóng mét thế hệ mới này tích hợp ba công nghệ tiên tiến, gồm dải tần số thấp, khẩu độ công suất lớn và các thuật toán thông minh phức tạp.

CETC mô tả JY-27V là một "bậc thầy nghệ thuật" trong việc phát hiện các mục tiêu tàng hình.

JY-27V được trang bị một mạng ăng-ten quét điện tử chủ động (AESA) cỡ lớn, hoạt động trong dải tần số vô tuyến rất cao VHF.

Đây là phiên bản nâng cấp của JY-27A, hệ thống từng được công bố tại Triển lãm Hàng không Chu Hải năm 2016 cùng với YLC-8B, một loại radar tần số siêu cao UHF cũng được thiết kế để giám sát các mục tiêu tàng hình.

Tháng 10/2025, các nhà nghiên cứu Trung Quốc tiếp tục tuyên bố đã phát triển một hệ thống radar hai vệ tinh mang tính "cách mạng", có khả năng phát hiện và theo dõi các vật thể bay tàng hình suốt ngày đêm.

Trung Quốc còn khẳng định các hệ thống radar lượng tử sử dụng đầu dò đơn photon, được đưa vào sản xuất hàng loạt cuối năm 2025, cũng có thể phát hiện tiêm kích tàng hình.

Trước đây, những tuyên bố của Trung Quốc về khả năng phát hiện máy bay tàng hình chưa nhận được nhiều sự chú ý từ giới phân tích.

Tuy nhiên, việc quân đội Mỹ điều tra khả năng các radar tầm xa do Trung Quốc sản xuất đã được sử dụng để phát hiện và theo dõi F-35 của Mỹ tại Iran cho thấy những tuyên bố của Bắc Kinh về công nghệ chống tàng hình đang được Washington xem xét nghiêm túc hơn.

Hơn nữa, các hệ thống vũ khí tiên tiến do Trung Quốc sản xuất ngày càng có nhiều cơ hội được kiểm nghiệm trong những cuộc xung đột thực tế, khi chúng được sử dụng để đối đầu với các nền tảng quân sự phương Tây.

Những thành công liên tiếp được cho là của các tên lửa do Trung Quốc sản xuất, trước hết là PL-15 trong cuộc chiến Ấn Độ – Pakistan năm 2025, sau đó là tên lửa vác vai trong xung đột Mỹ – Iran năm 2026, cho thấy Bắc Kinh không còn bị xem là một quốc gia lạc hậu về công nghệ quân sự hiện đại.

Nhật Minh (Theo EurAsian Times)