Điểm nhấn trong phát biểu của Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình tại Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản ngày 9/11 ở Tokyo là nguyên tắc mỗi bên làm chủ hạ tầng và dữ liệu của mình, ngay cả khi hai nước cùng xây dựng hệ sinh thái AI chung. Trên nền nguyên tắc đó, FPT đề xuất năm trụ cột hợp tác về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao các biên bản ghi nhớ với đối tác Nhật Bản về UAV và kinh tế tầm thấp.
Hạ tầng AI của hai nước, dữ liệu của mỗi nước
Diễn đàn diễn ra sáng 9/11 theo giờ địa phương, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với chủ đề "Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai". Sự kiện do Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức, với sự đồng tổ chức của METI, MOF, MEXT và JETRO. Phía Nhật Bản có ông Ishiguro Norihiko, Chủ tịch JETRO, cùng lãnh đạo nhiều bộ, ngành và tổ chức doanh nghiệp.
Ông Trương Gia Bình nhận định AI đang đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đi nhanh với tốc độ chưa từng có, và đó là cơ hội để hai nước bổ sung thế mạnh cho nhau. Trụ cột đầu tiên mà FPT đề xuất là hạ tầng AI chủ quyền, tin cậy, kết nối AI Factory, dữ liệu và năng lực ứng dụng của hai nước. Trụ cột thứ hai là chuyển đổi AI cho doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong ô tô, điện tử, logistics và năng lượng, những ngành mà Nhật Bản có thế mạnh truyền thống và FPT đã có nhiều năm làm việc với khách hàng.
Bài toán nhân lực và vốn đứng sau những cam kết lớn
Ba trụ cột còn lại chạm vào những điều kiện để ý tưởng đi vào thực tế. FPT đề xuất đào tạo quy mô lớn hàng chục nghìn kỹ sư AI và lượng tử thành thạo tiếng Nhật, thành lập Quỹ đồng sáng tạo Việt Nam – Nhật Bản và thúc đẩy hợp tác trong kỷ nguyên lượng tử. Theo ông Bình, cả năm đề xuất cần được triển khai trên cơ sở hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ hai nước, các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu. "Chúng ta không chỉ hợp tác để cùng phát triển, mà còn cùng kiến tạo một tương lai mới cho cả hai dân tộc", ông nói.
FPT cùng các đối tác Nhật Bản trao các biên bản ghi nhớ (MoU) trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo phía Nhật Bản
Kaga và NTT e-Drone mở ra sân chơi kinh tế tầm thấp
Ngay tại diễn đàn, FPT cùng các đối tác Nhật Bản trao hai MoU trước sự chứng kiến của lãnh đạo hai nước. Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam (LAEP) do FPT dẫn dắt bắt tay Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược Quốc gia Kaga để nghiên cứu hình thành các cụm công nghiệp và cơ sở sản xuất liên quan tại thành phố Kaga, đồng thời khai thác dữ liệu và AI cho các mô hình kinh doanh mới. Phần đóng góp của FPT gồm năng lực AI, phân tích dữ liệu, phần mềm và kinh nghiệm triển khai giải pháp cho ngành ô tô.
Thỏa thuận thứ hai là với NTT e-Drone Technology, doanh nghiệp UAV có vị thế lớn tại Nhật Bản, tập trung vào nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa UAV ở cả hai thị trường. Hai bên dự kiến phối hợp phát triển bộ điều khiển từ xa cho drone, khảo sát thị trường UAV tại Việt Nam, triển khai các dự án thử nghiệm (PoC) và mở rộng kênh phân phối.
Chip nguồn và UAV, phần cứng bước vào câu chuyện
Ở khu triển lãm bên lề, FPT trưng bày các bo mạch dùng chip nguồn do tập đoàn làm chủ toàn bộ quy trình thiết kế, thuộc ba nhóm ứng dụng là nhà thông minh, thẻ nhớ SSD và ô tô. Chip nguồn này đã được xuất khẩu thương mại sang Nhật Bản, với lô đầu tiên rời Việt Nam cuối năm 2025 thông qua Restar. Với UAV, FPT giới thiệu mô hình UAV cánh bằng tích hợp phần mềm điều khiển và AI, phục vụ giám sát, thu thập và phân tích dữ liệu trên diện rộng. Gremsy, đối tác của FPT trong nghiên cứu và phát triển UAV và kinh tế tầm thấp, mang theo hai thiết bị payload là VIO và LYNX.
Hơn hai thập kỷ từ đối tác gia công đến đồng kiến tạo
FPT có mặt tại Nhật Bản từ năm 2005 và là doanh nghiệp công nghệ thông tin đầu tiên của Việt Nam có pháp nhân tại đây. Hiện tập đoàn có 18 văn phòng và trung tâm phát triển cùng hơn 5.500 nhân sự tại Nhật, và hơn 15.000 kỹ sư, chuyên gia trên toàn cầu phục vụ khách hàng Nhật. Danh sách đối tác gồm SCSK, Honda, Subaru và Konica Minolta, cùng các liên doanh với SCSK, Konica Minolta, CAC Holdings và liên minh vốn, kinh doanh với OKI. Về công nghệ chiến lược, FPT hợp tác với NVIDIA xây dựng FPT AI Factory tại Nhật Bản, còn mảng UAV thì cùng Gremsy thúc đẩy ứng dụng UAV và robot công nghiệp, với việc gian Việt Nam có FPT UAV đoạt giải Special Jury Prize tại Japan Drone Show 2026. FPT đặt mục tiêu nằm trong nhóm 13 doanh nghiệp công nghệ thông tin hàng đầu Nhật Bản vào năm 2033.
