Sự xuất hiện của Kimi K3 đã nhanh chóng trở thành một trong những chủ đề nóng nhất của ngành AI. Mô hình với quy mô 2,8 nghìn tỷ tham số không chỉ khiến giới công nghệ so sánh với hiệu ứng mà DeepSeek từng tạo ra, mà còn được xem là tín hiệu cho thấy các công ty AI Trung Quốc đang bước vào một cuộc đua mới nhằm thu hẹp khoảng cách với OpenAI và Anthropic.
Thế nhưng, phía sau mô hình gây chấn động này lại là một nghịch lý đáng chú ý: để tạo ra Kimi K3, Moonshot AI vẫn phải tìm đến những GPU Blackwell tiên tiến của NVIDIA, dù chúng nằm trong danh sách bị Mỹ cấm xuất khẩu sang Trung Quốc.
Theo The Information, Moonshot AI đã sử dụng các máy chủ trang bị GPU Blackwell tại hai trung tâm dữ liệu khác nhau ở Trung Quốc để huấn luyện Kimi K3. Do không đơn vị nào sở hữu đủ số lượng GPU cần thiết, nhóm kỹ sư của công ty phải kết nối nhiều cụm máy chủ Blackwell với nhau và tối ưu mạng truyền dữ liệu giữa các trung tâm dữ liệu nhằm tạo ra năng lực tính toán đủ lớn cho việc huấn luyện mô hình.
Thông tin này phần nào lý giải vì sao Kimi K3 nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới AI. Một nhà nghiên cứu tại một công ty công nghệ lớn của Trung Quốc nhận định việc Kimi K3 ra mắt đã mở đầu cho "một vòng chạy đua mới" trong ngành AI của nước này. Khi các mô hình ngày càng lớn và phức tạp, lợi thế không còn chỉ nằm ở thuật toán hay dữ liệu, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận những GPU mạnh nhất thế giới.
Điều đó cũng phản ánh thực tế mà các doanh nghiệp AI Trung Quốc vẫn đang phải đối mặt. Theo nguồn tin của The Information, các bộ xử lý AI do Trung Quốc tự phát triển hiện vẫn chậm hơn từ một đến hai thế hệ so với các sản phẩm mới nhất của NVIDIA. Không chỉ vậy, nguồn cung chip nội địa cũng rất hạn chế, nhiều đơn hàng phải chờ nhiều tháng mới có thể giao. Với các mô hình AI tiên tiến như Kimi K3, việc chỉ dựa vào phần cứng trong nước vẫn là điều rất khó thực hiện.
Thực tế, sự phụ thuộc này không chỉ xuất hiện ở giai đoạn huấn luyện. Sau khi Kimi K3 được công bố dưới dạng mô hình mở, Moonshot AI được cho là vẫn sử dụng hệ thống HGX H20, dòng GPU NVIDIA được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc, để phục vụ quá trình suy luận.
Công ty còn khuyến nghị các đơn vị triển khai Kimi K3 nên sử dụng cụm máy chủ với ít nhất 64 GPU H20. Nhu cầu tăng quá nhanh khiến Moonshot rơi vào tình trạng thiếu năng lực tính toán chỉ sau ít ngày ra mắt và phải tạm dừng nhận người dùng đăng ký mới.
Một nghịch lý khác là cả Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách hạn chế sự hiện diện của các GPU NVIDIA trong hệ sinh thái AI Trung Quốc. Washington cấm xuất khẩu các dòng GPU AI tiên tiến như Blackwell vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời xem xét siết cả hình thức thuê máy chủ ở nước ngoài nhằm ngăn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận sức mạnh tính toán từ xa. Trong khi đó, Bắc Kinh cũng khuyến khích doanh nghiệp sử dụng chip nội địa để thúc đẩy ngành bán dẫn trong nước phát triển.
Tuy nhiên, những rào cản đó dường như chưa thể thay đổi thực tế rằng NVIDIA vẫn giữ vai trò trung tâm trong cuộc đua AI. Bloomberg từng đưa tin Moonshot đã sử dụng GPU NVIDIA để huấn luyện Kimi K3, còn The Information cho biết công ty hiện tiếp tục tìm kiếm thêm quyền truy cập vào Blackwell nhằm chuẩn bị cho thế hệ Kimi K4 có quy mô lớn hơn.
Điều này cho thấy, ít nhất ở thời điểm hiện tại, những mô hình AI hàng đầu của Trung Quốc vẫn khó có thể tách khỏi hệ sinh thái GPU mà NVIDIA đã xây dựng trong nhiều năm.
Điều này càng lý giải vì sao mới đây NVIDIA lại là một trong những người nhiệt tình nhất trong việc ký vào lá thư vận động chính phủ Mỹ cởi mở hơn với các mô hình AI mã nguồn mở - vốn phần lớn đến từ Trung Quốc. Với nhà sản xuất chip AI này, các mô hình AI dù đóng hay mở vẫn cần đến chip của họ, đó mới là điều quan trọng nhất.
Nguyễn Hải
