Microsoft đang triển khai chương trình nghỉ việc tự nguyện dành cho khoảng 60.000 nhân viên, tương đương hơn một phần tư lực lượng lao động toàn cầu. Động thái diễn ra khi tập đoàn công nghệ Mỹ dự kiến chi 175 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm 2026, phần lớn nằm trong làn sóng xây dựng hạ tầng AI tốn kém.
Chương trình cho phép nhân viên đủ điều kiện rời công ty với sự hỗ trợ tài chính, thay vì bị chỉ định sa thải trực tiếp. Microsoft cho biết đây là lựa chọn dành cho những người đang cân nhắc tương lai bên ngoài tập đoàn, đồng thời giúp các bộ phận điều chỉnh nhân sự theo nhu cầu thay đổi.
Theo Reuters, các nhóm có nhân viên đủ điều kiện tham gia bao gồm bộ phận phát triển trải nghiệm AI, Copilot, tài chính, nhân sự, Xbox và Windows + Devices. Chương trình áp dụng tại Mỹ, Anh, Canada và Ấn Độ, dành cho nhân viên từ cấp 70 trở xuống thuộc những nhóm tham gia. Đây là chương trình tự nguyện có thời hạn, vì vậy không đồng nghĩa toàn bộ 60.000 người sẽ rời Microsoft.
Một số bộ phận như marketing, kinh doanh thương mại và an ninh sẽ không thuộc diện áp dụng. Trong thông báo nội bộ, Giám đốc nhân sự Amy Coleman cho biết chương trình tạo thêm lựa chọn cho những nhân viên muốn chuyển sang giai đoạn tiếp theo trong sự nghiệp, đồng thời giúp các tổ chức thích ứng với nhu cầu nhân lực mới.
Chi phí AI ngày càng lớn, Microsoft tiếp tục thu hẹp nhân sự
Quy mô chương trình cho thấy Microsoft đang tìm cách kiểm soát chi phí nhân sự trong lúc tăng mạnh đầu tư vào AI. Tập đoàn đang chi hàng trăm tỷ USD cho trung tâm dữ liệu và chip, những hạ tầng cần thiết để phát triển và vận hành các công nghệ AI.
Microsoft dự kiến chi 175 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm dương lịch 2026. Khoản chi lớn cũng khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu lợi ích thu về có tương xứng với số tiền mà các tập đoàn công nghệ bỏ ra hay không.
Đây không phải lần đầu Microsoft sử dụng chương trình nghỉ việc tự nguyện. Hồi đầu năm, công ty từng đưa ra đề nghị tương tự với khoảng 7% lực lượng lao động tại Mỹ, tương đương khoảng 9.000 người.
Đến tháng 7, Microsoft thông báo cắt giảm 4.800 việc làm, tương đương khoảng 2,1% nhân sự toàn cầu. Đợt tái cơ cấu này tập trung vào mảng trò chơi Xbox, trong đó công ty dự kiến thoái vốn khỏi tối đa 5 studio nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động của bộ phận sau nhiều năm đầu tư lớn.
Làn sóng cắt giảm lan rộng trong ngành công nghệ
Microsoft không phải tập đoàn duy nhất điều chỉnh nhân sự khi chi tiêu cho AI tăng lên. Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, hồi tháng 4 công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 8.000 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động, với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động. Amazon cũng đã nhiều lần tinh giản nhân sự, gần đây nhất tại bộ phận bán lẻ. Trong khi đó, Oracle cắt khoảng 21.000 việc làm hồi tháng 6, tương đương gần 13% nhân sự.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của các đợt cắt giảm vẫn chưa rõ ràng. Một nghiên cứu của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER), khảo sát 9.000 lãnh đạo cấp cao trên toàn cầu, cho thấy 90% người được hỏi cho biết AI chưa giúp doanh nghiệp của họ tăng năng suất.
Một số công ty, trong đó có Meta, cũng đã thu hẹp kế hoạch sa thải. Điều này cho thấy việc cắt giảm nhân sự và tăng đầu tư AI chưa tự động chuyển thành mức năng suất cao hơn.
Với Microsoft, chương trình nghỉ việc tự nguyện mới nhất đặt ra một nghịch lý đáng chú ý của ngành công nghệ: các tập đoàn đang đổ nguồn lực khổng lồ vào AI, nhưng lợi ích về năng suất vẫn chưa được phần lớn lãnh đạo doanh nghiệp ghi nhận rõ ràng.
Nguyễn Hải
