Ở nhờ nhà người thân khi đi du lịch hay đưa con đi học đôi khi là một lựa chọn giúp tiết kiệm được khá nhiều chi phí. Với nhiều gia đình, đó còn là cơ hội để những người thân lâu ngày gặp lại nhau, cùng ăn một bữa cơm, cùng chia sẻ những câu chuyện trong cuộc sống. Nhưng từ đây cũng phát sinh nhiều vấn đề khó nói.
Mới đây, một câu chuyện được chia sẻ tại Trung Quốc đã khiến nhiều người suy ngẫm về cách cư xử khi đưa cả gia đình đến ở nhờ nhà người thân. Chuyến du lịch vốn bắt đầu bằng sự vui vẻ, thân tình, nhưng đến ngày trở về, một câu nói bình thản của người cô lại khiến cả gia đình bốn người im lặng suốt chặng đường.
"Lần sau mọi người đến Tây An du lịch thì đừng ở nhà cô nữa, cứ đặt khách sạn nhé". Khi gia đình bốn người đã xếp xong hành lý, chuẩn bị tạm biệt để ra ga về nhà, câu nói của cô Trương khiến tất cả sững lại. Không có cãi vã, không ai to tiếng. Người cô cũng không nói với thái độ giận dữ. Thế nhưng, chính sự bình thản ấy lại khiến đôi vợ chồng và hai đứa trẻ im lặng suốt chặng đường trở về.
Khi vô tư thành... vô tâm
Được biết, gia đình người anh họ của cô Trương gồm hai vợ chồng và hai con sống tại một thành phố nhỏ. Dịp nghỉ hè, họ muốn đưa các con đi du lịch, mở mang hiểu biết. Sau khi cân nhắc nhiều điểm đến, cả nhà quyết định chọn Tây An.
Tuy nhiên, chi phí du lịch vào mùa cao điểm không hề nhỏ. Nghĩ đến người em họ đã định cư ở Tây An nhiều năm, sống cùng chồng trong căn nhà rộng rãi, người anh nảy ra ý định ở nhờ.
Quan hệ hai bên vốn khá thân thiết. Người em này cũng từng rất yêu thương cháu. Vì vậy, khi nhận được lời đề nghị, cô vui vẻ đồng ý, thậm chí còn cho biết nhà vẫn còn phòng và gia đình không cần tốn tiền thuê khách sạn.
Ngày đầu tiên, mọi chuyện diễn ra rất tốt đẹp.
Hai vợ chồng cô Trương dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị phòng ngủ cho cả gia đình. Để có thêm chỗ, họ sắp xếp lại không gian sinh hoạt, nhường một phòng cho hai vợ chồng người cháu, còn hai đứa trẻ được bố trí ngủ ở phòng khác. Cô còn mua thêm hoa quả, đồ ăn vặt và chuẩn bị một bữa cơm thịnh soạn. Gia đình bốn người cảm thấy vô cùng ấm áp. Họ cho rằng có người thân ở một thành phố xa lạ quả thật là điều may mắn.
Nhưng từ ngày thứ hai, những bất tiện nhỏ bắt đầu xuất hiện.
Gia đình đi du lịch thường trở về khá muộn. Sau một ngày tham quan, hai đứa trẻ vẫn còn nhiều năng lượng, chạy nhảy, chơi đùa và nói chuyện trong nhà. Trong khi đó, hai vợ chồng người cô đã nghỉ hưu, có nhịp sinh hoạt cố định và quen đi ngủ sớm.
Cả nhà dùng chung một phòng tắm. Bốn người lần lượt tắm rửa, dọn dẹp đồ đạc khiến mọi việc kéo dài đến khuya. Chồng cô Trương vốn ngủ không sâu nên liên tục bị ảnh hưởng bởi tiếng động. Thế nhưng vì ngại làm mất vui, ông bà không nói gì.
Những buổi sáng cũng không hoàn toàn yên tĩnh. Trẻ nhỏ thức dậy sớm, nói chuyện và chạy qua lại trong phòng khách, khiến hai chủ nhà khó có được khoảng thời gian nghỉ ngơi như thường ngày.
Không chỉ khác biệt về sinh hoạt, việc nhà cũng dần trở thành vấn đề. Mỗi sáng, cô Trương thức dậy chuẩn bị bữa ăn cho cả sáu người. Sau khi ăn xong, đôi vợ chồng trẻ thường vội vàng chuẩn bị để ra ngoài tham quan. Bát đĩa, bàn ăn và những việc còn lại được để cho chủ nhà thu dọn.
Đồ đạc của gia đình bốn người cũng ngày một nhiều. Hành lý, ba lô, chai nước, đồ ăn vặt, đồ chơi của trẻ xuất hiện khắp phòng khách. Hai đứa trẻ vốn hiếu động còn tò mò mở, xem và nghịch những món đồ trong nhà.
Trong lúc chơi, các em vô tình làm hỏng một chậu cây nhỏ và một món đồ trang trí. Cha mẹ có nhắc con, nhưng câu chuyện chỉ dừng lại ở đó. Không có một lời xin lỗi rõ ràng hay hành động khắc phục dành cho chủ nhà.
Cha mẹ là tấm gương
Trẻ nhỏ vốn hiếu động và tò mò. Khi đến một không gian mới, việc các em muốn khám phá mọi thứ xung quanh là điều dễ hiểu. Nhưng trẻ chưa biết giới hạn ở đâu, điều gì nên và không nên làm. Vì thế, cha mẹ chính là người cần ở bên cạnh để hướng dẫn.
Đến nhà người khác, trẻ cần được nhắc rằng không nên tự ý mở tủ, lấy đồ hay chạm vào những vật dụng riêng khi chưa được sự đồng ý. Nếu làm rơi hoặc làm hỏng đồ, điều quan trọng không phải là trách mắng trẻ thật nặng, mà là dạy con biết nhận lỗi và nói lời xin lỗi.
Một đứa trẻ có thể chưa hiểu hết giá trị của một món đồ. Nhưng thông qua cách cha mẹ xử lý tình huống, trẻ sẽ dần hiểu thế nào là tôn trọng tài sản của người khác và chịu trách nhiệm về hành động của mình.
Vấn đề là trẻ thường học nhanh nhất không phải từ những lời cha mẹ nói, mà từ chính những gì cha mẹ làm. Khi cha mẹ đến ở nhà người thân nhưng mặc nhiên coi việc ăn uống, dọn dẹp là trách nhiệm của chủ nhà, trẻ cũng sẽ dễ hình thành suy nghĩ rằng mình có thể hưởng sự chăm sóc của người khác mà không cần đóng góp. Nếu cha mẹ ăn xong chủ động rửa bát, dọn bàn; thấy nhà bừa thì cùng thu dọn; đi mua đồ thì chủ động chia sẻ chi phí, trẻ sẽ nhìn thấy một bài học rất cụ thể về sự lịch sự và biết điều.
Cha mẹ chính là tấm gương gần gũi nhất của con. Không cần những bài giảng dài dòng về cách cư xử. Chỉ cần cha mẹ nói lời cảm ơn khi được giúp đỡ, xin lỗi khi gây phiền hà và chủ động san sẻ việc nhà, trẻ cũng sẽ dần học được những điều đó.
Sau năm ngày, gia đình chuẩn bị trở về. Khi tiễn cháu ra cửa, người cô cuối cùng cũng nói điều mình đã giữ trong lòng nhiều ngày. Lúc ấy, hai vợ chồng người cháu mới nhận ra vấn đề không nằm ở một sự cố cụ thể nào. Không có cuộc cãi vã lớn, cũng không có ai cố tình làm tổn thương ai. Nhưng rất nhiều bất tiện nhỏ, khi kéo dài suốt năm ngày, đã trở thành áp lực đối với chủ nhà.
Người lớn biết ý, trẻ sẽ có cơ hội học cách cư xử. Cha mẹ tôn trọng chủ nhà, con cũng sẽ hiểu thế nào là tôn trọng người khác. Bởi suy cho cùng, cách một đứa trẻ cư xử khi đến nhà người khác thường phản chiếu rất nhiều từ cách cha mẹ đã sống và làm gương cho con mỗi ngày.
