Những giao dịch chuyển khoản có dấu hiệu bất thường như nhận tiền từ nhiều tài khoản, chuyển tiền liên tục với tần suất cao hoặc liên quan đến tài khoản nghi ngờ lừa đảo có thể bị ngân hàng kiểm tra, xác minh để phòng ngừa rủi ro gian lận tài chính.
Thông tin này được nêu trong Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán có liên quan đến giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo, lừa đảo do Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành.
Theo hướng dẫn, các tổ chức tín dụng được khuyến nghị tăng cường phối hợp nhằm phát hiện sớm những tài khoản có dấu hiệu bất thường trong hoạt động chuyển tiền, từ đó kịp thời áp dụng biện pháp kiểm soát rủi ro.
Dù không phải văn bản pháp lý bắt buộc áp dụng, Sổ tay được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và quy chế nội bộ của từng ngân hàng, đóng vai trò như khung hướng dẫn chung trong công tác phòng chống gian lận tài chính.
Đáng chú ý, tài liệu này đưa ra nhiều dấu hiệu nhận diện tài khoản, thẻ hoặc giao dịch có nguy cơ liên quan đến hành vi giả mạo, lừa đảo. Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể chủ động liên hệ khách hàng để xác minh thông tin nhận biết khách hàng (KYC), kiểm tra mục đích giao dịch, tần suất chuyển tiền cũng như đối chiếu với lịch sử giao dịch trước đó.
Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể tạm thời hạn chế giao dịch hoặc tăng cường xác minh nhằm phục vụ công tác rà soát, ngăn chặn nguy cơ bị lợi dụng cho hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc chiếm đoạt tài sản qua mạng.
Các dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến giả mạo, gian lận, lừa đảo theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN gồm:
1. Thông tin trong hồ sơ mở Tài khoản thanh toán của chủ tài khoản không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
2. Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng
3. Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau và được chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn (không để lại số dư hoặc để lại rất ít)
4. Tài khoản thanh toán có hơn 03 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo…
5. Khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng nhà nước, Cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác
6. Tài khoản thanh toán phát sinh giao dịch bất thường (ví dụ: Giá trị, số lượng giao dịch lớn, bất thường không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi…của chủ tài khoản thanh toán; phát sinh các giao dịch với địa điểm, thời gian, tần suất bất thường…)
7. Một thông tin định danh duy nhất của thiết bị (địa chỉ MAC) được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 01 tài khoản thanh toán.
Việc xác minh chủ yếu nhằm bảo vệ khách hàng trước nguy cơ bị lợi dụng tài khoản cho các hành vi lừa đảo trực tuyến hoặc rửa tiền. Sau quá trình kiểm tra, nếu tài khoản không có dấu hiệu vi phạm hoặc cảnh báo ban đầu được xác định không chính xác, các biện pháp hạn chế sẽ được gỡ bỏ và giao dịch trở lại bình thường.
Theo Trang thông tin của Hiệp hội ngân hàng Việt Nam
Huỳnh Duy
