“Mỗi tháng tiêu bao nhiêu là hợp lý?”.
Với câu hỏi này, câu trả lời duy nhất chỉ có thể là: Không có đáp án chung cho tất cả. Vì mỗi gia đình một mức sống, một nhu cầu, nên ngân sách chi tiêu khác nhau cũng là điều dễ hiểu. Vấn đề chỉ là bản thân có cảm thấy ổn và an tâm với tình hình tài chính hiện tại hay không mà thôi.
Nếu tự mình còn thấy lấn cấn với cách chi tiêu, thì rõ ràng đó là tín hiệu đáng báo động.
Tâm sự của cô vợ trong câu chuyện dưới đây là 1 trường hợp như vậy. Hiện tại cả gia đình 4 người gồm 2 vợ chồng, 2 con nhỏ đang sinh sống tại ngoại thành Hà Nội, đã có nhà nên không mất tiền thuê. Con số tổng chi trung bình 1 tháng khoảng 69,5 triệu đồng khiến cô đau đầu, stress, chẳng hiểu sao lại nhiều như thế được.
“Nhà mình ở ngoại thành Hà Nội, có 2 con, 1 cháu học cấp 1, 1 cháu học cấp 2. Cả 2 cháu đều học trường công lập thôi, bọn mình cũng có nhà 10 năm nay rồi. Không biết sao mấy năm gần đây, dù cố tiết kiệm rồi vẫn tiêu tầm 70 triệu/tháng. Nhiều lúc stress quá nhưng không biết giảm khoản nào được” - Cô viết.
Trong phần bình luận, cô còn cho biết thêm ngân sách cụ thể của những khoản cố định hàng tháng, bao gồm:
- Ăn uống (hay ăn ngoài, thích là đi): 7,6 triệu đồng
- Tiền học 2 của con (bao gồm cả tiền học phí ở trường và học thêm): 6,2 triệu đồng
- Đi lại, tiền sinh hoạt điện nước: 7,4 triệu đồng (do 2 vợ chồng hay phải đi công tác xa)
- Hiếu hỷ: 11,8 triệu đồng
- Hưởng thụ (spa, chăm sóc sức khỏe, học hành phát triển bản thân): 13,1 triệu đồng
- Thăm khám định kỳ, mua thực phẩm chức năng: 2,8 triệu đồng
- Trả nợ ngân hàng: 4,8 triệu đồng
- Nhà cửa (mua sắm nội thất, đồ dùng, sửa nhà): 6,5 triệu đồng
“Tất cả đều là chi ra chứ không có mua bảo hiểm hay mua vàng, đầu tư tích sản gì” - Cô chia sẻ thêm.
Với con số tổng chi 834,6 triệu đồng/năm cùng những hạng mục hàng tháng như trên, đa số đều đồng tình: Mức sống của gia đình hơi cao. Nếu thu nhập tốt, chi tiêu xong vẫn có dư tiền tiết kiệm thì tình hình còn tạm ổn, chứ tháng nào “xào” tháng đó thì quả là bất ổn.
“Mình đoán với mức chi tiêu này thì thu nhập của 2 vợ chồng không thấp. 2 con học trường công lập, tiền học phí 1 tháng cả 2 cháu chưa đến 7 triệu thì là ít, mà tổng chi nhiều quá. Hưởng thụ hơi mạnh tay, hiếu hỷ gì tận hơn chục triệu… Chi phí cho nhà cửa 6,5 triệu/tháng tính trung bình vẫn là quá nhiều. Nói chung với mức chi tiêu này thì mình thấy hoang, không đầu tư, không tiết kiệm kể cũng phí” - Một người bày tỏ.
“Tổng mấy khoản kia lại thì có 60,2 triệu/tháng thôi. Còn hơn 9 triệu tiêu gì thì không thấy nói, có thể bạn cũng đang không biết nó đi đâu. Theo dõi chi tiêu thì phải sát sao cụ thể mới hiệu quả được. Nhưng trước mắt là thấy cắt được khoản nhà cửa, hưởng thụ thì giữ lại những khoản đầu tư cho sức khỏe - kiến thức thôi, hiếu hỷ thì tùy hoàn cảnh nhưng nếu giảm được thì nên giảm tối đa” - Một người khuyên.
“Nếu tiêu 70 triệu/tháng xong vẫn mua vàng, tiết kiệm được thì cũng không quá đáng lo. Còn không có tài sản, tiền mặt dự phòng thì khá là bất ổn đấy mom ạ” - Một người chia sẻ.
Làm sao để tối ưu chi tiêu và tiết kiệm được tiền?
1. Hiểu rõ tiền của mình đang đi đâu
Rất nhiều người muốn tối ưu chi tiêu nhưng lại bắt đầu sai điểm xuất phát: chưa hề biết chính xác mỗi tháng mình đang tiêu tiền vào đâu.
Tiết kiệm không phải là thắt chặt mọi khoản chi một cách cảm tính, mà là quản lý dòng tiền một cách có ý thức. Khi chưa nắm được bức tranh toàn cảnh, việc cắt giảm dễ rơi vào hai trạng thái cực đoan: hoặc là quá tay khiến cuộc sống ngột ngạt, hoặc là cắt nhầm những khoản nhỏ trong khi các “lỗ hổng lớn” vẫn âm thầm rút tiền.
Vì vậy, bước đầu tiên để tối ưu chi tiêu là ghi nhận lại toàn bộ thu - chi trong ít nhất 2-3 tháng, để thấy được thói quen tiêu tiền của bản thân/gia đình mình. Từ đó, xác định khoản nào nên giảm, khoản nào nên cắt hoàn toàn.
2. Phân biệt rõ chi tiêu cần thiết và chi tiêu theo cảm xúc
Một trong những lý do khiến nhiều người mãi không để dành được tiền là vì nhầm lẫn giữa nhu cầu thật và mong muốn nhất thời.
Chi tiêu cần thiết phục vụ cho sinh hoạt, công việc và sức khỏe lâu dài, trong khi chi tiêu theo cảm xúc thường xuất hiện khi mệt mỏi, buồn chán hoặc muốn tự thưởng cho bản thân. Vấn đề không nằm ở việc có chi tiêu cảm xúc hay không, mà là tần suất và mức độ của nó.
Nếu không kiểm soát, những khoản “tự thưởng” nhỏ lẻ sẽ cộng dồn thành con số lớn, âm thầm bào mòn khả năng tiết kiệm.
3. Tiết kiệm trước, chi tiêu sau
Không ít người thất bại trong việc tiết kiệm vì luôn chờ đến cuối tháng mới xem còn dư bao nhiêu để dành. Thực tế, nếu tiết kiệm không được ưu tiên ngay từ đầu, nó rất dễ bị “ăn mòn” bởi đủ loại chi phí phát sinh. Một cách tiếp cận hiệu quả hơn là coi tiết kiệm như một khoản chi cố định, tương tự tiền nhà hay tiền điện nước. Ngay khi có thu nhập, hãy trích ra một tỷ lệ phù hợp chuyển vào tài khoản tiết kiệm riêng, phần còn lại mới dùng để chi tiêu.
Khi thói quen này được duy trì đủ lâu, việc để dành tiền trở nên tự nhiên hơn rất nhiều, không còn là áp lực hay hy sinh, mà là một phần bình thường trong kế hoạch tài chính cá nhân.
Ngọc Linh
