Từ rất lâu, các loại dây cáp tín hiệu mang chất lượng cao luôn được các nhà sản xuất tiếp thị rầm rộ như một phương thức then chốt để khai thác triệt để hiệu năng của các thiết bị âm thanh đắt tiền. Các sản phẩm này trải dài từ những sợi cáp loa kiểm âm chuẩn phòng thu cho đến những đường dây HDMI mạ vàng chuyên phục vụ cho những chiếc TV tiên tiến nhất.
Trong thế giới của giới sành âm thanh, nơi vốn dĩ luôn ngập tràn những con số giá bán có thể khiến bất kỳ ai cũng phải ngỡ ngàng, dây cáp là một món đồ cực kỳ xa xỉ. Người ta có thể phải chi ra hàng chục ngàn đô la chỉ để đổi lấy một sợi cáp làm từ đồng siêu tinh khiết được mạ bạc, bọc trong lớp cách điện chuyên dụng và sở hữu hàng chục lõi dẫn điện riêng biệt. Các nhà sản xuất liên tục khẳng định rằng những sợi cáp đắt đỏ này sẽ vắt kiệt từng giọt hiệu suất cuối cùng từ một hệ thống âm thanh sang trọng vốn chỉ nhắm đến tầng lớp siêu giàu.
Tuy nhiên, những định luật vật lý từ lâu đã chỉ ra một sự thật phũ phàng rằng việc ném số tiền khổng lồ như vậy vào các loại cáp tín hiệu đơn giản là không hề đáng giá trong phần lớn các trường hợp. Các nhà khoa học cho biết điều này luôn đúng, tất nhiên là với điều kiện bạn không chọn mua những sản phẩm rẻ tiền và kém chất lượng nhất từ các cửa hàng đồng giá.
Để đưa cuộc tranh luận dai dẳng kéo dài suốt nhiều thập kỷ này vào một bài kiểm tra mang tính quyết định, một người điều hành diễn đàn có tên là Pano trên cộng đồng đam mê âm thanh diyAudio đã tiến hành một cuộc thử nghiệm vô cùng táo bạo vào năm 2024.
Gần đây, cuộc thử nghiệm này đã được trang mạng Headphonesty khám phá lại vào cuối tháng trước và tiếp tục được chuyên trang Tom's Hardware nhắc đến vào tuần trước. Pano đã quyết định truyền một đoạn âm thanh chất lượng cao qua một loạt các môi trường truyền dẫn hoàn toàn khác biệt nhau.
Hệ thống dây dẫn độc đáo của ông bao gồm một sợi cáp đồng chuyên dụng cho âm thanh, một quả chuối xanh, một sợi cáp micro cũ kỹ được hàn với những đồng xu và cuối cùng là một đống bùn ướt.
Sau khi thiết lập xong, ông đưa ra một thách thức dành cho các thành viên trên diễn đàn của mình. Họ phải cẩn thận lắng nghe các đoạn âm thanh thu được, vốn là các bản ghi âm âm nhạc được trích xuất từ các đĩa CD phát hành chính thức nhưng đã được chạy qua các "sợi cáp" kỳ lạ kể trên.
Kết quả của cuộc thử nghiệm mù này đã chính thức xác nhận những gì mà hầu hết những người chơi âm thanh nghiệp dư đã luôn hoài nghi: việc phân biệt được sự khác biệt là điều thực tế không thể xảy ra. Những người tham gia lắng nghe đã gặp khó khăn tột độ trong việc chọn ra chính xác tín hiệu nào đã được truyền qua quả chuối hay đống bùn.
Theo một bảng kết quả mà Pano đã đăng tải khoảng một tháng sau khi công bố thử nghiệm, chỉ có vỏn vẹn 6 trong tổng số 43 dự đoán là chính xác. Theo đánh giá và phân tích từ chuyên trang Tom's Hardware, những kết quả này hoàn toàn trùng khớp với tính ngẫu nhiên của các lựa chọn đoán mò.
Bản thân Pano cũng bày tỏ sự ngạc nhiên khi viết rằng điều kinh ngạc nhất là những tập tin âm thanh này nghe giống hệt nhau đến mức nào. Ông phân tích rằng tín hiệu đi qua bùn lẽ ra phải mang lại một âm thanh tồi tệ một cách hoàn hảo, nhưng thực tế nó không hề như vậy. Tất cả các bản ghi lại thông qua các vật dẫn kỳ lạ lẽ ra phải lộ rõ sự khác biệt, nhưng chúng lại không thể hiện điều đó.
Ông giải thích thêm rằng quả chuối và đống bùn, và trong các bài kiểm tra cũ hơn là cả khoai tây, đơn giản là hoạt động giống như việc đặt một điện trở mắc nối tiếp. Điều này có nghĩa là ngoài việc làm thay đổi mức độ của tín hiệu, chúng không tác động được gì nhiều đến chất lượng âm.
Mặc dù bạn hoàn toàn có thể có được khả năng tái tạo âm thanh tuyệt vời khi chạy tín hiệu qua một quả chuối xanh hoặc một vũng bùn với tư cách là vật dẫn điện, nhưng vẫn có một số lý do quan trọng giải thích tại sao chúng ta không nên dựa vào chúng để thiết lập thiết bị âm thanh tại nhà.
Pano đã đề xuất sau đó rằng điều dường như thực sự quan trọng đối với các kết nối tín hiệu chính là điện trở DC và lớp chống nhiễu. Bùn và chuối chắc chắn sẽ gây ra sự suy hao mức tín hiệu và một trong những vật liệu đó không có được dải tần đáp ứng phẳng.
Người điều hành diễn đàn này cho biết thêm rằng điều dường như không tạo ra nhiều sự khác biệt, nếu không muốn nói là không có, đối với chất lượng âm thanh chính là vật liệu cấu tạo nên vật dẫn. Theo ông, người dùng hoàn toàn không cần đến loại đồng không oxy hóa hay kim loại bạc nguyên chất đạt tỷ lệ 99,999999 phần trăm, hay dây Litz hoặc bất cứ thứ vật liệu gì đặc biệt. Một sợi dây đồng cũ kỹ nhưng có chất lượng tốt là đã có thể hoàn thành xuất sắc công việc truyền dẫn. Thậm chí các vật liệu như thép, sắt hoặc nhôm có lẽ cũng sẽ mang lại kết quả tương tự.
Khi kết quả được công bố, một thành viên khác của diễn đàn đã nói đùa để phản hồi rằng có lẽ trên đời này có những quả chuối mang mác cao cấp, bởi vì loại chuối phổ thông như giống Cavendish có hương vị không phải là tốt nhất. Cuộc thử nghiệm này cuối cùng đã lan truyền mạnh mẽ trên một số cộng đồng Reddit chuyên biệt, dẫn đến vô số những bình luận chế giễu nhắm thẳng vào các công ty vẫn đang tính giá hơn 100.000 đô la cho một sợi cáp loa đơn giản. Một người dùng trên cộng đồng r/audiophile đã mỉa mai rằng mình đã thay thế cáp loa bằng những khay bùn từ nhiều năm trước. Trong khi đó, một người dùng khác lại hài hước viết rằng bản thân thích dùng chuối làm cáp kết nối hơn vì nó cung cấp một lượng kali ấm áp và mờ ảo.
Đức Khương
