Trả lời Đài Phát thanh Guamá (Cuba), ông Jesús Roberto Miranda Pérez không giấu được sự bất ngờ trước năng suất cũng như chất lượng mà các giống lúa Việt Nam mang lại – một kỳ tích trên những cánh đồng đất đỏ mà người nông dân Cuba chưa bao giờ nghĩ đến.
Trên cánh đồng gần 2 hecta của mình, ông Pérez được các chuyên gia Việt Nam trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao gói kỹ thuật canh tác lúa tiên tiến.
"Họ mang đến cho chúng tôi những hạt giống rất tốt, năng suất đạt khoảng 8 tấn/ha. Các loại vật tư nông nghiệp của Việt Nam cũng rất chất lượng. Trước đây, chúng tôi thiếu hụt trầm trọng các loại vật tư phục vụ sản xuất, nhưng giờ đây, nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia Việt Nam, mọi thứ đều thuận lợi", ông Jesús Roberto Miranda Pérez chia sẻ.
Ông Pérez chỉ là một trong số rất nhiều nông dân Cuba được hưởng lợi từ Dự án hợp tác Việt Nam – Cuba phát triển sản xuất lúa gạo tại huyện Calimete, tỉnh Matanzas. Chỉ sau một thời gian triển khai, những kỳ tích đã xuất hiện trên các cánh đồng đất đỏ của quốc gia vùng Caribe này.
Giống lúa "gây bão" tại Cuba
Giống lúa tạo nên kỳ tích với năng suất cao tại Cuba có thể kể đến CT16. Theo Học viện Nông nghiệp Việt Nam, CT16 được công nhận là giống cây trồng mới từ năm 2011 và được gia hạn lưu hành đến năm 2032 theo Quyết định số 520/QĐ-TT-CLT của Cục Trồng trọt (nay là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật). Giống được lai tạo từ tổ hợp dòng mẹ Nhị 32A và dòng bố R16, sau đó được chuyển giao cho Công ty TNHH Cường Tân từ năm 2014 để nhân rộng sản xuất.
CT16 là giống lúa lai ba dòng, có khả năng gieo cấy hai vụ mỗi năm, năng suất đạt 7–8 tấn/ha/vụ, chống đổ và chịu lạnh tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh tự nhiên ở mức trung bình. Trong sản xuất hạt giống lai F1, năng suất đạt 3–3,5 tấn/ha.
Khi được trồng thử nghiệm tại Cuba, giống lúa Việt Nam nhanh chóng khẳng định ưu thế vượt trội. Nhóm chuyên gia Việt Nam đã gieo trồng CT16 tại Los Palacios, tỉnh Pinar del Río – vùng nông nghiệp trọng điểm của Cuba – trên diện tích 16 ha. Nhờ áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ, vụ mùa đầu tiên cho năng suất 7–8 tấn/ha, cao gấp đôi mức trung bình 3–4 tấn/ha của Cuba.
Tính đến nay, quá trình hợp tác giữa Việt Nam và Cuba đã có 25 giống lúa được đưa vào sản xuất tại các vùng dự án, trong đó 4 giống được đăng ký chính thức với tên gọi "ViBa", biểu trưng cho sự hợp tác giữa Việt Nam và Cuba.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, dự án hợp tác lúa gạo Việt Nam – Cuba còn được xem là minh chứng rõ nét cho tinh thần đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau giữa hai quốc gia trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức về an ninh lương thực toàn cầu.
Ngọc Minh
