“Mai Tuyết Hoa - Xẩm trong cõi đời vol 2” ra mắt ngày 3-2, tại Hà Nội, là album đánh dấu hành trình 30 năm lan tỏa nghệ thuật hát xẩm của nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa – thành viên chủ chốt trong nhóm Xẩm Hà thành.
Album gồm 9 bài: Tre xanh (thơ Nguyễn Duy, lồng điệu: Nguyễn Quang Long); các bài xẩm mang lời thơ dân gian như: Một quan là sáu trăm đồng, Vợ chồng cờ bạc và Dạt nước cánh bèo; cùng các sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long như: Ơn cha nghĩa mẹ, Thăng Long lịch sử oai hùng, Ghen, Tránh xa tệ nạn, và Hà Nội 36 chân tình. Nghệ sĩ Phạm Đình Dũng đảm nhận vai trò Giám đốc âm nhạc của album, phòng thu Kiên Ninh.
Trong album, "Dạt nước cánh bèo" là bài xẩm cổ duy nhất, được Mai Tuyết Hoa đưa vào như một sự kết nối và lời tri ân dành cho người thầy lớn nhất trong cuộc đời nghệ thuật của mình - Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu.
Hầu hết các ca khúc trong album còn lại đều do nhà nghiên cứu âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác riêng cho giọng hát xẩm của nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa. Trong số đó, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long đã khai thác và vận dụng điệu hát sai - một lối thể hiện từng được các nghệ nhân xẩm xưa sử dụng, đưa vào hai tác phẩm "Ghen" và "Tránh xa tệ nạn", tạo nên màu sắc vừa cổ truyền, vừa mới mẻ trong không gian âm nhạc của album.
Đây cũng là hai tác phẩm được đánh giá là khai thác triệt để lối hát xẩm mang bản sắc, cá tính riêng của Mai Tuyết Hoa. Đó là lối hát đanh quánh, hồn nhiên.
Theo nữ nghệ sĩ, mỗi bài xẩm trong album đều là một thông điệp riêng mà chị cùng nhạc sĩ Nguyễn Quang Long muốn gửi tới công chúng. Những câu chuyện ấy đều xuất phát từ đời sống gần gũi, phản chiếu những va đập, gập ghềnh của đời người, để từ đó hướng con người trở về cõi thiện. Bởi vậy, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, xẩm như một lời sẻ chia, giúp con người biết lắng nghe, thấu hiểu và nuôi dưỡng lòng biết ơn. Tên gọi "Mai Tuyết Hoa - Xẩm trong cõi đời vol.2" cũng được đặt với tinh thần ấy.
Chia sẻ về album, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho biết: “Tôi lựa chọn đan xen cả xẩm cổ và xẩm mới của hôm nay, với mong muốn khán giả khi lắng nghe có thể tìm thấy cảm xúc hướng về nguồn cội từ xẩm cổ, để từ đó lan tỏa tinh thần xẩm trong đời sống đương đại. Tôi hy vọng album mang đến cho công chúng một trải nghiệm trọn vẹn, tươi mới và đầy cảm xúc với xẩm”.
Trong album, cách hát của tôi cũng có sự thay đổi, ví dụ bài Một quan là sáu trăm đồng hay bài Tránh xa tệ nạn, vẫn là điệu xẩm tàu điện nhưng tôi sẽ hát với tiết tấu nhanh hơn, và điệu xẩm sai cũng được khai thác khá độc đáo trong album lần này. Tôi cũng như nhóm Xẩm Hà Thành đều mong muốn mỗi một sản phẩm xẩm ra đời đều có tính sáng tạo nhất định".
Nghệ sĩ Phạm Đình Dũng - Giám đốc âm nhạc của album cho biết, những năm qua nghệ sĩ xẩm Mai Tuyết Hoa khai thác khả năng tiềm ẩn trong giọng hát và phong cách đó là chất đáo để, đanh quánh và vẫn rất đáng yêu mang đậm màu dân gian xưa trong những bài hát cá tính.
Trong album, ngoại trừ phần lớn các bài Mai Tuyết Hoa hát cùng các khách mời, thì đều khai thác chất này, nên khi nghe khán giả sẽ thấy một Mai Tuyết Hoa rất khác so với album Xẩm Hà Nội hát cùng các thầy và nghệ sĩ bậc đàn anh hay trong album vol.1 của chị phát hành cách đây 7 năm.
Đặc biệt, trong album có một số bài xẩm về Hà Nội là "Hà Nội 36 chân tình", "Thăng Long lịch sử oai hùng" do nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác. Đây là hai bài xẩm ngợi ca Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến với những cảm xúc tràn đầy tự hào. Những bài xẩm này thể hiện tinh thần tri ân của nghệ nhân Mai Tuyết Hoa cũng tác giả Nguyễn Quang Long và nhóm Xẩm Hà Thành với Hà Nội, nơi mà xẩm có tiếng nói, có vị trí riêng, đặc sắc trong đời sống nghệ thuật đất Thăng Long- Hà Nội.
Ứng Hà Chi
