Trong nhiều năm, người dùng đã quen với việc chia sẻ các cuộc trò chuyện với chatbot AI thông qua một đường link để gửi cho đồng nghiệp hoặc bạn bè. Thế nhưng, một sự việc vừa xảy ra với Claude AI của Anthropic đã khiến không ít người giật mình khi nhận ra rằng một đường link chia sẻ đôi khi không chỉ dành cho người nhận, mà còn có thể xuất hiện ngay trên Google Search.
Theo điều tra của WIRED cùng nhiều hãng truyền thông như Axios, Fortune và TechCrunch, hàng nghìn cuộc trò chuyện được chia sẻ công khai từ Claude AI đã từng được Google lập chỉ mục (index), đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng có thể tìm thấy chúng chỉ bằng một vài truy vấn tìm kiếm đơn giản.
Vụ việc nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trong giới công nghệ bởi nó không xuất phát từ một cuộc tấn công mạng hay một vụ rò rỉ dữ liệu quy mô lớn, mà đến từ chính cách hoạt động của tính năng "Share" trên Claude.
Một nút "Chia sẻ", nhưng không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa
Claude cho phép người dùng tạo một liên kết để chia sẻ toàn bộ cuộc trò chuyện với người khác. Về bản chất, đây là một trang web công khai chứa nội dung cuộc hội thoại. Nếu trang đó không được ngăn chặn đúng cách khỏi các công cụ tìm kiếm, Google hoàn toàn có thể thu thập và lập chỉ mục như bất kỳ trang web nào khác.
Anthropic cho biết các cuộc trò chuyện mặc định vẫn ở chế độ riêng tư. Chỉ khi người dùng chủ động bấm nút tạo liên kết chia sẻ thì nội dung mới được công khai. Tuy nhiên, nhiều người dường như hiểu tính năng này theo kiểu "ai có link thì xem được", thay vì nhận thức rằng đường dẫn đó có thể được công cụ tìm kiếm phát hiện.
Khi người dùng tạo liên kết chia sẻ, nội dung cuộc trò chuyện đã trở thành tài nguyên công khai trên web. Những đường dẫn này không thể bị đoán ngẫu nhiên, nhưng hoàn toàn có thể được các bên thứ ba lưu trữ hoặc lập chỉ mục nếu được chia sẻ ra Internet.
Chính khoảng cách giữa kỳ vọng của người dùng và cách Internet vận hành đã tạo nên làn sóng tranh cãi.
Những người theo dõi vụ việc đã thử sử dụng cú pháp tìm kiếm như "site:claude.ai/share" và phát hiện vô số cuộc trò chuyện thuộc nhiều chủ đề khác nhau.
Theo WIRED, trong số đó có các bản thảo dự án doanh nghiệp, tài liệu an ninh mạng, nội dung sáng tác cá nhân, trao đổi liên quan đến công việc pháp lý, thậm chí cả các đoạn chat chứa khóa ví tiền mã hóa và nhiều thông tin nhạy cảm khác do chính người dùng đưa vào cuộc hội thoại.
Một số cuộc trò chuyện còn liên quan đến những vấn đề rất riêng tư như nội dung người lớn hoặc các tâm sự cá nhân. Dù tất cả đều được người dùng chủ động tạo liên kết chia sẻ, việc chúng bất ngờ xuất hiện trên Google khiến không ít người mới nhận ra rằng Internet gần như không có khái niệm "chia sẻ bán công khai".
Điều đáng chú ý là truyền thông quốc tế không xem đây là một vụ tấn công hay đánh cắp dữ liệu. Thay vào đó, đây được đánh giá là bài học về cách các nền tảng AI cần truyền đạt rõ hơn cho người dùng về phạm vi hiển thị của một liên kết chia sẻ.
Tờ WIRED cho hay Anthropic từ lâu đã sử dụng file robots.txt để yêu cầu các công cụ tìm kiếm không thu thập các cuộc trò chuyện được chia sẻ. Tuy nhiên, các trang này lại không được gắn thẻ "noindex", cơ chế mà Google và Bing khuyến nghị để ngăn một trang xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. Vì vậy, khi các đường dẫn được chia sẻ hoặc liên kết ở nơi khác trên Internet, chúng vẫn có thể bị lập chỉ mục.
Sau khi vụ việc được lan truyền rộng rãi, phần lớn các liên kết này đã biến mất khỏi kết quả tìm kiếm của Google. Tuy nhiên, các chuyên gia bảo mật cho rằng việc xóa khỏi công cụ tìm kiếm không đồng nghĩa dữ liệu chưa từng được công khai.
Đối với bất kỳ nền tảng AI nào, người dùng nên coi mọi nội dung được chia sẻ qua liên kết công khai đều có khả năng được người khác truy cập hoặc được các công cụ tìm kiếm phát hiện, trừ khi dịch vụ đó khẳng định rõ ràng liên kết được bảo vệ bằng cơ chế "không lập chỉ mục" hoặc yêu cầu xác thực.
Phía Google thì cho rằng việc các cuộc trò chuyện xuất hiện trên công cụ tìm kiếm là trách nhiệm của Anthropic. Theo người phát ngôn của hãng, Google chỉ lập chỉ mục những trang web mà chủ sở hữu công khai và luôn tôn trọng các chỉ dẫn như noindex nếu website triển khai đúng.
Người dùng Claude có thể kiểm tra toàn bộ các cuộc trò chuyện đã chia sẻ bằng cách vào Settings, Privacy, Shared Chats để xóa hoặc thu hồi quyền truy cập đối với các liên kết không còn muốn công khai.
Đây không phải lần đầu Anthropic đối mặt với vấn đề này. Từ tháng 9 năm ngoái, Forbes từng chỉ ra rằng việc chỉ dựa vào robots.txt không đủ để ngăn các công cụ tìm kiếm lập chỉ mục các cuộc trò chuyện được chia sẻ.
Một điều thú vị là các hãng như Anthropic, OpenAI và Meta đều sử dụng robots.txt để ngăn trình thu thập dữ liệu AI của đối thủ tiếp cận chatbot của mình. Trong khi robots.txt được dùng để bảo vệ dữ liệu khỏi các mô hình AI khác, chính cơ chế này lại không đủ để ngăn một số trang xuất hiện trên công cụ tìm kiếm.
Sự cố của Claude cũng phản ánh một thực tế ngày càng phổ biến trong kỷ nguyên AI tạo sinh. Người dùng đang dần coi chatbot như một đồng nghiệp, một cố vấn pháp lý, một trợ lý lập trình hay thậm chí một cuốn nhật ký cá nhân. Điều đó khiến các cuộc trò chuyện với AI chứa ngày càng nhiều thông tin giá trị, từ kế hoạch kinh doanh, mã nguồn phần mềm cho tới dữ liệu tài chính và bí mật nghề nghiệp.
Khi AI trở thành nơi con người gửi gắm nhiều thông tin hơn bao giờ hết, ranh giới giữa "chia sẻ" và "công khai" cũng trở nên mong manh hơn. Vụ việc của Claude vì thế không chỉ là câu chuyện về một tính năng chia sẻ bị hiểu nhầm, mà còn là lời nhắc rằng trong thời đại AI, mỗi cú nhấp chuột đều có thể quyết định phạm vi tồn tại của dữ liệu trên Internet.
*Nguồn: Wired, Fortune, Anxios
Lâm Mộc
