Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký quyết định ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố, trong đó xác định danh mục 33 loài cây trồng trên đường phố, khu vực công cộng, 18 loài cây thủy sinh và 18 loài cây cấm trồng.
Theo quy định mới, việc lựa chọn cây xanh phải phù hợp với quy hoạch, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, bản sắc địa phương, đồng thời đáp ứng yêu cầu tổ chức không gian, kiến trúc và cảnh quan đô thị.
Cây trồng phải bảo đảm an toàn cho người dân, phương tiện giao thông và công trình xây dựng; đáp ứng yêu cầu vệ sinh môi trường, phòng chống thiên tai, phòng cháy, chữa cháy và bảo đảm mỹ quan đô thị.
Đáng chú ý, thành phố không cho phép trồng các loại cây tiết ra chất độc hại, hấp dẫn côn trùng gây ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường; cây có hoa, quả gây mùi khó chịu hoặc độc hại, nhiều gai sắc nhọn, dễ gãy đổ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Trong danh mục 33 loài cây được trồng trên đường phố và khu vực công cộng có nhiều loại quen thuộc như lộc vừng, long não, muồng hoàng yến, muồng hoa đào, ngọc lan, phong linh, phượng vĩ, sao đen, sấu, sưa đỏ, vàng anh và xoài.
Đối với khu vực ngập nước, bán ngập và mặt nước, danh mục 18 loài cây được phép trồng gồm bụt mọc, gáo trắng, tràm gió, trâm nước, sanh, si, bằng lăng, lộc vừng, ô rô, trang đỏ, cỏ năn, cói, lau sậy, thủy trúc, dành dành, bèo tây, súng và sen.
Việc xác định cụ thể danh mục cây xanh được phép trồng nhằm tạo cơ sở cho công tác lựa chọn, phát triển và quản lý hệ thống cây xanh phù hợp với điều kiện sinh thái, cảnh quan, đồng thời bảo đảm an toàn trong không gian đô thị.
Bên cạnh danh mục cây được phép trồng, quyết định cũng xác định 18 loài cây cấm trồng khu vực đường phố, nơi công cộng ở Hà Nội, gồm: bã đậu (vông đồng), bồ hòn, bồ kết, cao su, cô ca cảnh, bông gòn, lòng mức, mã tiền, me keo, ô đầu (củ gấu tàu), dướng, siro, sưng Nam Bộ (sơn lu), tỏi độc, thông thiên, trúc đào, trứng cá và dâu da.
Đây là nhóm cây không được đưa vào trồng theo quy định quản lý cây xanh của thành phố. Việc lựa chọn cây trồng tại các tuyến phố, khu vực công cộng và không gian xanh cần tuân thủ danh mục được ban hành, tránh phát sinh nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn và môi trường đô thị.
Cùng với quy định về chủng loại cây, Hà Nội cũng đưa ra 8 nhóm hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ cây xanh và không gian công cộng.
Trong đó, thành phố nghiêm cấm tự ý trồng cây trên hè phố, dải phân cách, nút giao thông và các khu vực công cộng trái quy định; tự ý chặt hạ, di chuyển cây, chặt cành, đào gốc hoặc chặt rễ cây khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Các hành vi xâm hại cây xanh như đục khoét, đóng đinh, lột vỏ cây; đổ rác, chất độc hại, vật liệu xây dựng vào gốc cây; phóng uế, đốt gốc hoặc xây bục bệ quanh gốc cũng bị nghiêm cấm.
Ngoài ra, việc treo biển quảng cáo, giăng dây hoặc đèn trang trí gây ảnh hưởng đến cây xanh cũng không được phép. Thành phố đồng thời cấm lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất cây xanh và cản trở hoạt động trồng cây theo quy định.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống cây xanh đô thị hiện có nhiều loài phổ biến với số lượng lớn. Trong đó, cây sấu có khoảng 26.400 cây, bằng lăng khoảng 17.500 cây, phượng vĩ khoảng 16.000 cây, hoa sữa khoảng 14.400 cây, muồng khoảng 12.500 cây, xà cừ khoảng 10.400 cây và sao đen khoảng 1.800 cây.
Thực tế này cho thấy cây xanh giữ vai trò quan trọng trong việc tạo cảnh quan, cải thiện môi trường và hình thành không gian công cộng của Thủ đô. Vì vậy, việc quản lý, lựa chọn chủng loại và tổ chức trồng cây cần được thực hiện đồng bộ, phù hợp với đặc điểm từng khu vực.
Trước đó, UBND Thành phố Hà Nội đã phê duyệt đề án "Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước". Theo định hướng của thành phố, công tác quản lý cây xanh sẽ chuyển từ tư duy trồng cây đơn thuần sang quản trị hạ tầng xanh đô thị.
Thay vì phát triển theo từng dự án riêng lẻ, Hà Nội hướng tới phương thức quản lý đồng bộ, lâu dài đối với hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước.
Việc ban hành quy định quản lý mới được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển không gian xanh, hướng tới xây dựng đô thị xanh, an toàn và bền vững.
