“Đây không phải khởi đầu của một dịch bệnh”
Giới chức nhiều nước hiện khẩn trương truy vết hàng chục hành khách rời du thuyền này trước khi các biện pháp cách ly được áp dụng.
Lần đầu tiên, thông tin được công bố hôm 7/5 cho thấy có ít nhất 29 hành khách đã xuống tàu MV Hondius ngày 24/4 - thời điểm sau khi ghi nhận ca tử vong đầu tiên. Điều này khiến giới chức nhiều quốc gia phải gấp rút xác định danh tính và theo dõi hành trình di chuyển của họ kể từ thời điểm đó.
Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định đây không phải một cuộc khủng hoảng tương tự Covid-19.
“Đây không phải khởi đầu của một dịch bệnh. Đây không phải khởi đầu của đại dịch. Đây không phải Covid”, bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc phụ trách phòng chống dịch bệnh và đại dịch của WHO, nói với báo giới.
WHO cho biết 5 trong số 8 ca nghi nhiễm liên quan đến con tàu đã được xác nhận, đồng thời cảnh báo có thể sẽ phát hiện thêm các ca mắc mới.
“Theo thời gian ủ bệnh của virus Andes có thể kéo dài tới 6 tuần, khả năng xuất hiện thêm ca bệnh là điều có thể xảy ra”, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại họp báo. “Dù đây là sự việc nghiêm trọng nhưng WHO đánh giá nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện ở mức thấp.”
Những người liên quan đến ổ dịch hiện ra sao?
Đến thời điểm hiện tại, ổ dịch đã khiến 3 người tử vong và gây lo ngại trên toàn cầu.
Một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi xuất hiện triệu chứng vào ngày 6/4 và qua đời sau đó 5 ngày, tuy nhiên cái chết ban đầu được cho là do nguyên nhân tự nhiên nên không làm dấy lên cảnh báo nào. Thi thể ông được đưa khỏi tàu ngày 24/4 khi tàu cập cảng tại Saint Helena, thời điểm một số hành khách khác cũng rời tàu.
Người vợ 69 tuổi của ông sau đó bay tới Nam Phi và có thời gian quá cảnh ngắn để chuyển sang chuyến bay của hãng KLM tại Johannesburg trước khi được đưa đi điều trị. Bà đã tử vong.
Theo đài RTL của Hà Lan, một nữ tiếp viên KLM từng tiếp xúc với người phụ nữ này hiện đang được cách ly tại một bệnh viện ở Amsterdam sau khi xuất hiện các triệu chứng nghi nhiễm bệnh.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết hoạt động truy vết đang được tiến hành đối với những người từng đi cùng chuyến bay với người phụ nữ quá cố từ Saint Helena.
Thi thể của một hành khách người Đức xuất hiện triệu chứng sốt từ ngày 28/4 và tử vong hôm 2/5 hiện vẫn còn trên tàu.
Một giả thuyết cho rằng ổ dịch có liên quan đến chuyến đi ngắm chim tại Argentina của cặp vợ chồng người Hà Lan trước khi họ lên tàu Hondius. Argentina hiện là quốc gia có tỷ lệ nhiễm hantavirus cao nhất khu vực Mỹ Latin, ghi nhận 101 ca nhiễm kể từ tháng 6/2025, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Bộ Y tế Argentina cho biết sẽ tiến hành bẫy và phân tích loài gặm nhấm tại Ushuaia, nơi khởi hành của chuyến du thuyền.
Ảnh: AP
Hantavirus là nhóm virus chủ yếu tồn tại ở loài gặm nhấm nhưng có thể lây sang người, gây ra các triệu chứng giống cúm, hội chứng phổi và suy hô hấp. Riêng chủng Andes hantavirus có khả năng lây từ người sang người thông qua tiếp xúc rất gần, song mức độ lây lan thấp hơn Covid-19. Hiện chưa có vaccine phòng bệnh.
Ba người xuất hiện triệu chứng và đã được sơ tán y tế gồm một bác sĩ 41 tuổi, một hành khách người Đức 65 tuổi và ông Martin Anstee, 56 tuổi, hướng dẫn viên thám hiểm người Anh. Cả ba hiện đang được điều trị tại Hà Lan.
Bộ Y tế Hà Lan cho biết một phụ nữ không có mặt trên tàu hiện đang được xét nghiệm virus Hanta và được cách ly tại một bệnh viện ở Amsterdam sau khi xuất hiện triệu chứng nghi nhiễm. Nếu kết quả dương tính, đây sẽ là ca đầu tiên được ghi nhận không liên quan trực tiếp đến tàu MV Hondius nhưng vẫn mắc bệnh trong đợt bùng phát này.
Nhiều nước vẫn khẩn cấp truy vết hành khách trở về
Oceanwide Expeditions, công ty du thuyền Hà Lan vận hành con tàu, cho biết 29 người cùng thi thể nạn nhân tử vong đầu tiên đã rời tàu tại lãnh thổ Saint Helena của Anh vào ngày 24/4. Công ty cho biết ca nhiễm hantavirus đầu tiên chỉ được xác nhận vào ngày 4/5.
Theo doanh nghiệp này, các hành khách đã xuống tàu, trong đó có 6 công dân Mỹ và 7 công dân Anh, đều đã được liên hệ. Phần lớn được cho là đã trở về nước.
“Một người Australia đã quay về Australia, người đến từ Đài Loan trở về Đài Loan (Trung Quốc), người Mỹ tản đi nhiều nơi ở Bắc Mỹ. Người Anh trở lại Anh, còn người Hà Lan về nhà của họ”, một hành khách người Tây Ban Nha vẫn còn trên tàu Hondius nói với báo El País.
Một người đàn ông trở về Thụy Sĩ hiện đang được điều trị tại bệnh viện ở Zurich sau khi có kết quả dương tính với virus. Giới chức Thụy Sĩ khẳng định không có nguy cơ đối với cộng đồng.
Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đang theo dõi các hành khách đã trở về các bang Georgia, California và Arizona, theo New York Times. Hiện chưa ai xuất hiện dấu hiệu mắc bệnh.
Hai hành khách đang tự cách ly tại nhà sau khi trở về Anh cũng chưa có triệu chứng nào, theo Cơ quan An ninh Y tế Anh (UKHSA). Giáo sư Robin May, Giám đốc khoa học của cơ quan này, cho biết cặp đôi cùng các hành khách khác trở về Anh có thể sẽ được yêu cầu tự cách ly trong 45 ngày.
“Đối với công chúng nói chung, những người không liên quan trực tiếp đến chuyến du thuyền này, nguy cơ hiện gần như không đáng kể”, ông May nói.
Giới chức Singapore cho biết hai người dân nước này từng có mặt trên tàu Hondius đã được cách ly và đang được xét nghiệm. Trong khi đó, Cơ quan An toàn Bệnh nhân Đan Mạch cho biết một công dân Đan Mạch từng tham gia chuyến hải trình hiện đang tự cách ly và chưa xuất hiện triệu chứng.
Nỗ lực truy vết các hành khách đã rời tàu diễn ra trong bối cảnh tàu Hondius, với 149 người còn ở trên, rời vùng biển quanh Cape Verde sau khi bị từ chối cập cảng và đang hướng tới Tenerife, thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Con tàu dự kiến đến nơi vào khoảng giữa trưa 10/5.
Chủ tịch quần đảo Canary, ông Fernando Clavijo, bày tỏ lo ngại về quyết định của chính phủ trung ương Tây Ban Nha cho phép tàu vào vùng biển Canary, đồng thời đề nghị gặp Thủ tướng Pedro Sánchez.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García đã gặp ông Clavijo hôm 8/5 và khẳng định không có mối đe dọa nào đối với sức khỏe cộng đồng. Bà cho biết tàu Hondius sẽ neo ngoài khơi chứ không cập cảng.
“Con tàu sẽ chỉ lưu lại vùng biển Canary trong thời gian tối thiểu cần thiết về mặt y tế và hậu cần, đúng như kế hoạch ban đầu và theo các quy trình đã được thiết lập. Hành khách sẽ được đánh giá sức khỏe ngay trên tàu và chỉ được rời tàu để chuyển viện hoặc hồi hương trong điều kiện có trang bị bảo hộ, có nhân viên y tế đi kèm và không tiếp xúc với người dân”, bà García nói.
Các nước thuộc Liên minh châu Âu dự kiến bắt đầu sơ tán công dân khỏi quần đảo Canary từ ngày 11/5. Trong số 14 công dân Tây Ban Nha có mặt trên tàu, bao gồm một thành viên thủy thủ đoàn, sẽ có người được chuyển từ Tenerife tới bệnh viện quân y Gómez Ulla ở phía tây nam Madrid.
Bộ Quốc phòng nói việc cách ly sẽ mang tính tự nguyện, trong khi Bộ trưởng Y tế García khẳng định có đầy đủ cơ sở pháp lý để áp dụng bắt buộc.
Con tàu thám hiểm vùng cực này khởi hành ngày 1/4 từ Ushuaia, thành phố cực nam Argentina được mệnh danh là “nơi tận cùng thế giới”, và đã ghé Nam Cực cùng nhiều hòn đảo xa xôi ở Đại Tây Dương.
Nguồn: The Guardian
Phạm Trang
