Hàng nghìn người Iran lập "lá chắn sống" bảo vệ cầu và nhà máy điện
Hãng thông tấn Fars News đưa tin, ngay trước thời hạn "tối hậu thư" do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, người dân Iran đã đổ về nhiều công trình hạ tầng trọng yếu, hình thành các "lá chắn sống" nhằm bảo vệ cầu và nhà máy điện trên khắp cả nước.
Diễn biến này xuất hiện sau khi ông Trump cảnh báo Washington có thể tấn công các cơ sở năng lượng và cầu nếu tiến trình đàm phán với Tehran không đạt kết quả.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hơn 14 triệu người Iran đã đăng ký tình nguyện tham gia bảo vệ đất nước. Ảnh: Xinhua
Theo Fars News và Tasnim, trong ngày 7/4 (giờ địa phương), nhiều nhóm người đã tụ tập tại các nhà máy điện và hạ tầng trọng yếu, gồm nhà máy nhiệt điện Tabriz (tây bắc), Bisotun ở tỉnh Kermanshah, khu vực Mazandaran ở phía bắc, cùng nhà máy nhiệt điện Shahid Rajaei – cơ sở lớn nhất Iran tại tỉnh Qazvin.
Hình ảnh được công bố cho thấy người dân mang theo quốc kỳ và biểu ngữ phản đối việc tấn công cơ sở dân sự, đứng thành vòng tròn bao quanh các địa điểm. Ở một số nơi, họ nắm tay nhau tạo thành chuỗi người liên tục.
Đáng chú ý, tại nhà máy Shahid Rajaei ở Qazvin, khoảng 300 người – chủ yếu là các vận động viên – đã tham gia tạo vòng bảo vệ kéo dài khoảng một giờ. Trong khi đó, tại Kazerun (miền nam Iran), quy mô lớn hơn với khoảng 2.000 người, bao gồm cả người lớn và trẻ em, tập trung quanh nhà máy điện để phản đối các cuộc tấn công vào hạ tầng dân sự.
Không chỉ các cơ sở năng lượng, tại tỉnh Khuzestan (tây nam), hàng trăm người cũng lập "lá chắn sống" tại các cây cầu ở Dehloran và Ahvaz. Trước đó vài ngày, ngày 2/4, cây cầu cao nhất Trung Đông ở Karaj (gần Tehran) đã bị tấn công và phá hủy, làm dấy lên lo ngại các công trình giao thông tiếp tục trở thành mục tiêu.
Người dân tập trung trước một nhà máy nhiệt điện ở Kazerun, Iran (Ảnh: Fars News).
Ông Trump từng tuyên bố nếu eo biển Hormuz không được mở lại, Mỹ có thể tiến hành không kích toàn bộ hệ thống cầu và nhà máy điện của Iran.
Ở chiều ngược lại, một cố vấn cấp cao của lãnh đạo tối cao Iran cảnh báo Washington sẽ phải trả giá nếu có hành động quân sự. Ông Mohsen Rezaei cho rằng các đòn đáp trả của Iran đã tạo sức ép khiến nhiều quốc gia kêu gọi Mỹ chấm dứt chiến dịch.
Trong khi đó, quân đội Israel Defense Forces cho biết ngày 7/4 đã tấn công 8 cây cầu tại Iran, phá hủy các đoạn mà họ cho là phục vụ vận chuyển vũ khí tại nhiều khu vực như Tehran, Karaj, Tabriz, Kashan và Qom. Phía Israel khẳng định đã sử dụng vũ khí chính xác nhằm giảm thiểu thiệt hại dân sự.
Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hơn 14 triệu người Iran đã đăng ký tình nguyện tham gia bảo vệ đất nước. Tehran vẫn giữ lập trường cứng rắn, cho rằng đề xuất ngừng bắn 45 ngày là "không thực tế" và nhấn mạnh đối thoại phải dựa trên tôn trọng lẫn nhau.
Lãnh tụ tối cao Iran phát lệnh
Trong khi các "lá chắn sống" vẫn bao quanh nhiều cơ sở hạ tầng trọng yếu, một diễn biến đáng chú ý đã xuất hiện khi cả Tehran và Washington gần như đồng thời phát tín hiệu hạ nhiệt.
Theo truyền hình nhà nước Iran tối 7/4, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã ra lệnh cho toàn bộ lực lượng vũ trang ngừng bắn, đồng thời nhấn mạnh đây "không phải là sự kết thúc của chiến tranh".
Động thái này được đưa ra chỉ khoảng hai giờ sau khi Tổng thống Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, nhằm mở đường cho một thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Trump cho biết Washington đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và coi đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Theo ông, phần lớn bất đồng trước đó đã được thu hẹp và khoảng thời gian hai tuần sẽ giúp hoàn tất thỏa thuận chính thức.
Ở chiều ngược lại, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran khẳng định Mỹ đã buộc phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran làm nền tảng đối thoại. Kế hoạch này bao gồm cam kết không gây hấn, dỡ bỏ trừng phạt, chấp nhận việc làm giàu uranium của Iran và rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực.
Tehran cũng nhấn mạnh việc kiểm soát an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz sẽ do lực lượng vũ trang Iran phối hợp thực hiện, coi đây là lợi thế chiến lược quan trọng.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Ảnh: Nournews
Ngoại trưởng Seyed Abbas Aragachi cho biết trong thời gian ngừng bắn, hoạt động qua lại eo biển Hormuz có thể được khôi phục với sự phối hợp an ninh.
Trong khi đó, truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức cho biết Lầu Năm Góc đã nhận lệnh dừng ngay lập tức mọi hoạt động tấn công nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình hình chưa hoàn toàn lắng dịu. Rạng sáng 8/4, còi báo động vẫn vang lên tại nhiều khu vực ở Vùng Vịnh và Israel.
Kuwait và UAE cho biết đang đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa. Bahrain khuyến cáo người dân tìm nơi trú ẩn, trong khi Ả Rập Xê Út phát cảnh báo sớm về nguy cơ tấn công.
Quân đội Israel cũng xác nhận phát hiện nhiều loạt tên lửa từ Iran và đang tiến hành đánh chặn. Một số khu vực tại miền trung Israel ghi nhận thiệt hại.
Những diễn biến này cho thấy nguy cơ xung đột vẫn hiện hữu dù các bên đã phát tín hiệu xuống thang.
Hé lộ loạt cuộc gọi dồn dập nửa đêm để "tháo ngòi" xung đột
Trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn, một loạt nỗ lực ngoại giao đã được triển khai dồn dập, trong đó Pakistan đóng vai trò trung gian đáng chú ý.
Theo các nguồn tin và tờ Telegraph (Anh), Islamabad đã chủ động kết nối các bên nhằm duy trì đối thoại trong thời điểm nhạy cảm.
Khoảng hơn 3 giờ sáng ngày 8/4 tại Islamabad, Ngoại trưởng Ishaq Dar vẫn thực hiện các cuộc điện đàm liên tục với các đối tác khu vực khi thời hạn của ông Trump đang đến gần.
Ông Dar cho biết vẫn hy vọng vào khả năng đạt được hòa bình, nhưng lo ngại các diễn biến quân sự gần đây có thể làm chệch hướng tiến trình đàm phán.
Theo ông, khi Mỹ và Iran tiến gần tới việc nối lại đối thoại, các cuộc không kích của Israel và phản ứng trả đũa của Iran đã khiến tình hình thêm phức tạp.
Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar (Ảnh: BR).
Bộ Ngoại giao Pakistan xác nhận ông Dar đã điện đàm với các ngoại trưởng Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ma-rốc để bàn về tình hình khu vực.
Trước đó, Thủ tướng Shehbaz Sharif kêu gọi thiết lập lệnh ngừng bắn 2 tuần, đồng thời đề nghị gia hạn thời hạn chót và gợi ý Iran mở lại eo biển Hormuz trong thời gian này.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết các cuộc thảo luận đã bước vào giai đoạn then chốt, với kỳ vọng hai bên có thể đạt được tiến triển nhanh chóng.
Pakistan cũng đề xuất tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad vào ngày 10/4.
Sau các động thái ngoại giao dồn dập này, ông Trump ngày 7/4 thông báo đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần, gọi đây là "một bước tiến lớn cho hòa bình thế giới".
Ông cũng đề cập khả năng khơi thông hoạt động tại eo biển Hormuz và bày tỏ kỳ vọng về một giai đoạn ổn định hơn cho Trung Đông.
Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn vẫn mang tính tạm thời và đi kèm nhiều điều kiện. Washington chưa chính thức chấp nhận tham gia các cuộc đối thoại tại Islamabad, trong khi một số nội dung trong đề xuất của Iran trước đó từng bị bác bỏ.
Minh Minh (Theo Reuters, Guardian, NourNews)
