Hệ lụy từ việc thường xuyên cho trẻ uống loại sữa chứa nhiều chất béo
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia), dầu mỡ nói chung là thành phần cần thiết trong bất cứ loại sữa nào dành cho trẻ nhỏ.
“Tuy nhiên, mỗi nhóm tuổi cần có hàm lượng cụ thể chứ không phải dùng càng nhiều càng tốt. Việc uống sữa có hàm lượng chủ yếu là chất béo thì dẫn tới chuyện thiếu đạm, vitamin và khoáng chất… trong khi lại thừa chất béo. Điều này có thể khiến trẻ bị rối loạn tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa, dễ mắc các bệnh mỡ máu, béo phì, dậy thì sớm… nếu uống kéo dài”, chuyên gia khẳng định.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng phân tích thêm, sữa là một loại thức ăn. Trong đó cần có chất sinh năng lượng và không sinh năng lượng. Bất kỳ loại sữa nào nếu thiếu đạm hoặc chất béo hoặc chất bột đường đều nên cân nhắc khi sử dụng. Trong thành phần không sinh năng lượng cần đa dạng, chứa nhiều vitamin, khoáng chất, thậm chí là chất xơ…
Hướng dẫn đọc bảng thành phần sữa để chọn sữa chuẩn cho con
Đọc nhãn sữa công thức
- Những thành phần "bắt buộc phải có"
Theo chuyên gia, một hộp sữa công thức đạt chuẩn phải cung cấp đủ ít nhất 3 nhóm chất sinh năng lượng: chất đạm - chất béo - chất bột đường. Ngoài ra, cha mẹ cần để ý đến lượng vitamin và khoáng chất. Nếu con có nguy cơ dị ứng, hãy xem kỹ nguồn gốc đạm trong sữa (sữa bò, sữa dê hay đạm thực vật).
Thay vì chỉ đọc từng dòng chữ nhỏ li ti, cha mẹ nên nhìn tổng thể để thấy loại sữa đó có năng lượng cao hay thấp, nghiêng về chất đạm hay chất béo, có phù hợp với mục đích sử dụng không. Ví dụ: Sữa cho trẻ dị ứng đạm bò sẽ được thủy phân đạm, sữa cho trẻ suy dinh dưỡng sẽ được tăng cường năng lượng.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng.
- Chú ý các chỉ số chất đạm - chất bột đường - chất béo - vitamin và khoáng chất trong sữa công thức
Trong 100ml sữa mẹ, chất đạm chỉ chiếm khoảng 1%, trong sữa bò khoảng 3%, còn sữa công thức trung bình là 2%. Điều này giúp bé không bị quá tải tiêu hóa mà vẫn đủ dưỡng chất.
Trong khi đó, chất béo là nguồn cung cấp năng lượng, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển hệ thần kinh và não bộ. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, trẻ càng nhỏ tuổi thì nhu cầu chất béo trong khẩu phần cao hơn các nhóm tuổi khác, cha mẹ nên ưu tiên sữa có chứa các axit béo chưa bão hòa (DHA, ARA, omega-3, omega-6…).
Đường tự nhiên trong sữa thường là lactose, ngoài ra có thể ghi dưới dạng carbohydrate, glucid.
Cuối cùng là vitamin và khoáng chất. Không có loại nào được coi là "quan trọng nhất". Điều cần thiết là sự cân đối: Đủ canxi - vitamin D cho xương, đủ sắt - kẽm cho máu và miễn dịch khỏe, đủ i-ốt cho phát triển trí não…. Mỗi độ tuổi, nhu cầu sẽ khác nhau, nên cha mẹ cần chọn loại sữa được thiết kế đúng độ tuổi của bé.
Đọc nhãn sữa tươi
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, từ sau 1 tuổi, trẻ tiếp tục được bú mẹ, tuy nhiên trong 1 số trường hợp thì có thể tham khảo ý kiến chuyên gia để có thể bắt đầu làm quen với sữa và các sản phẩm của sữa. Tuy nhiên, sữa công thức vẫn có ưu điểm là đã được điều chỉnh thành phần, giảm nguy cơ dị ứng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Vì vậy, quyết định đổi từ sữa công thức sang sữa tươi nên dựa trên thể trạng, khả năng hấp thu và sự tư vấn của bác sĩ dinh dưỡng.
Nhiều cha mẹ thừa nhận họ "hoa mắt" khi đọc bảng thành phần dài dằng dặc toàn thuật ngữ chuyên môn. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, cha mẹ không cần nhớ hết từng chất. Điều quan trọng nhất là xác định rõ mục đích dùng sữa (bổ sung năng lượng, cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ phát triển não bộ…) và tham khảo ý kiến bác sĩ dinh dưỡng trước khi quyết định.
"Cha mẹ hãy coi sữa là một loại thực phẩm, chứ không phải thần dược. Uống đúng loại, đúng nhu cầu, kết hợp chế độ ăn cân bằng mới giúp con phát triển khỏe mạnh, thông minh và tránh được rủi ro thừa hoặc thiếu chất", PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh.
Đọc bảng thành phần sữa không khó, quan trọng là cha mẹ biết mình cần gì cho con ở từng giai đoạn. Thay vì chọn sữa theo cảm tính, hãy tập thói quen đọc kỹ nhãn, đối chiếu với nhu cầu dinh dưỡng của trẻ và tham khảo ý kiến chuyên gia. Bởi kết hợp sữa phù hợp với chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp con cao lớn, thông minh mà còn là "chìa khóa" để cha mẹ an tâm đồng hành cùng con trong suốt hành trình khôn lớn.
"Việc chọn sữa chỉ dựa trên quảng cáo không thể mang lại hiệu quả như mong đợi. Cha mẹ cần căn cứ vào tình trạng sức khỏe cụ thể của trẻ và tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng”, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh.
Tuấn Minh
