Hãng truyền thông United24 Media (Ukraine) ngày 16/6 đưa tin, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko vừa tuyên bố rằng các đại diện của Vatican và các trung gian hòa giải của Israel đã thuyết phục Tổng thống Nga Vladimir Putin rút quân khỏi khu vực Kyiv trong những tuần đầu tiên của chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, với niềm tin rằng một thỏa thuận hòa bình có thể đạt được.
Theo một cuộc phỏng vấn mà ông Lukashenko đã trả lời đài truyền hình Al Arabiya của Ả Rập Xê Út, nhà lãnh đạo Belarus cho biết các bên trung gian đã thay mặt Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đảm bảo với Moscow rằng Kyiv sẵn sàng đàm phán để chấm dứt giao tranh.
Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Belarus Lukashenko nói: “Đó là Vatican và, đáng ngạc nhiên là, cả nhóm vận động hành lang Do Thái, người Israel. Thay mặt ông Zelensky, họ nói: 'Vậy là xong, chúng ta đang hướng tới hòa bình, chúng ta đã đồng ý. Và những người khác cũng vậy.'”
Ông Lukashenko lập luận rằng Tổng thống Nga Putin đã đồng ý rút quân khỏi khu vực Kyiv nhằm "khôi phục hòa bình" giữa hai bên. Ông Lukashenko tuyên bố rằng Điện Kremlin sau đó kết luận rằng những lời đảm bảo đó không dẫn đến một thỏa thuận hòa bình.
Nhà lãnh đạo Belarus cũng khẳng định rằng các chỉ huy quân sự Nga tin rằng cuộc tấn công xung quanh Kyiv có thể đã thành công nếu được tiếp tục. Ông Lukashenko còn tuyên bố rằng lực lượng Nga đã tiến đến Kyiv trước khi lệnh rút quân được ban hành; tuy nhiên, ông không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh những tuyên bố đó.
Theo United24 Media, vào tháng 2/2022, quân đội Nga đã phát động cuộc tấn công về phía Kyiv nhưng không chiếm được thủ đô của Ukraine. Đến đầu tháng 4 năm đó, các đơn vị Nga đã rút khỏi Kyiv, Chernihiv và Sumy, chấm dứt nỗ lực của Moscow nhằm kiểm soát miền bắc Ukraine.
Việc rút quân diễn ra trùng thời điểm với các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Ukraine và Nga, lần đầu tiên được tổ chức tại Belarus, và sau đó là tại Thổ Nhĩ Kỳ. Vào thời điểm đó, Nga mô tả việc rút quân là một động thái nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán hòa bình, trong khi Ukraine và các đồng minh phương Tây cho rằng việc rút lui là do Nga thất bại trong việc đạt được các mục tiêu quân sự xung quanh Kyiv.
Trong một phần khác của cuộc phỏng vấn, Tổng thống Belarus Lukashenko nói rằng cả Nga và Ukraine đều chưa hoàn toàn đạt được các mục tiêu thời chiến của mình, đồng thời khẳng định lực lượng Nga hiện đang duy trì được đà tiến công ở một số khu vực trên tiền tuyến.
Ông Lukashenko cũng đã xin lỗi Tổng thống Ukraine Zelensky về một số phát ngôn trước đây của mình, nói rằng ông có thể đã "đi quá xa" và thừa nhận rằng ông "có lẽ không nên nói gay gắt như vậy". Nhà lãnh đạo Belarus tiếp tục lập luận rằng việc Belarus tham chiến sẽ "gây hại nhiều hơn lợi", viện dẫn sự hạn chế về quân sự của nước này và những rủi ro khi mở ra một mặt trận mới trong cuộc xung đột.
Đài RT (Nga) nhận định, không rõ Tổng thống Belarus Lukashenko thực sự muốn nói gì khi nhắc đến "nhóm vận động hành lang Do Thái" trong cuộc phỏng vấn với đài Al Arabiya. Tuy nhiên, trong những ngày đầu của cuộc xung đột, Thủ tướng Israel lúc bấy giờ là ông Naftali Bennett đã đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Nga và Ukraine, gặp gỡ Tổng thống Nga Putin tại Moscow và có các cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Zelensky. Các báo cáo truyền thông vào thời điểm đó cho rằng ông Bennett đã thúc giục ông Zelensky chấp nhận các điều khoản của Moscow.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Lukashenko cũng không nói rõ về vai trò của Vatican. Tuy nhiên, vào tháng 3/2022, Giáo hoàng Phanxicô đã có cuộc điện đàm với Thượng phụ Giáo hội Chính Thống giáo Nga Kirill, trong đó hai bên nhấn mạnh “tầm quan trọng đặc biệt” của quá trình đàm phán.
Duy Nguyễn
Theo United24 Media, RT
