Kế hoạch áp thuế có đi có lại mà Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố có khả năng sẽ tập trung vào một số nền kinh tế có rào cản phi thuế quan và thặng dư thương mại lớn với Mỹ, trong đó cả EU, Nhật Bản đều trong tầm ngắm.
Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố rằng các khoản thuế sẽ được công bố vào ngày 2/4 sẽ áp dụng cho tất cả các đối tác thương mại của Mỹ.
Nhưng hôm thứ Hai (24/3), ông Trump đã nói với các phóng viên rằng ông "có thể sẽ giảm thuế cho nhiều quốc gia". Các thị trường mà Mỹ có thặng dư thương mại và có tương đối ít giao dịch, chẳng hạn như các quốc gia Châu Phi, có thể được miễn.
Thuế quan có đi có lại dự kiến sẽ nhắm vào các thị trường mà Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gọi là "dirty 15" - một nhóm gồm khoảng 15% các đối tác thương mại áp đặt thuế quan cao và rào cản phi thuế quan, mặc dù các tiêu chí cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã đưa ra một thông báo xem xét lại các hoạt động thương mại không công bằng, trong đó nêu tên EU, Trung Quốc, Canada, Mexico, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, cùng một số nền kinh tế khác. Những nền kinh tế này có khả năng nằm trong danh sách "dirty 15".
Theo Bộ Thương mại Mỹ, Nhật Bản có thặng dư thương mại là 68,5 tỷ USD với Mỹ vào năm 2024 trong khi Hàn Quốc là 66 tỷ USD và Ấn Độ là 45,7 tỷ USD - tất cả đều nhỏ hơn nhiều so với 295,4 tỷ USD của Trung Quốc.
Theo The Wall Street Journal, chính quyền Tổng thống Trump đã từng cân nhắc một kế hoạch chia các đối tác thương mại thành 3 bậc thuế quan với một mức thuế cho mỗi bậc. Nhưng sau đó ý tưởng này đã bị hủy bỏ.
Ban đầu, ông Trump đe dọa sẽ áp thuế cao đối với nhiều ngành công nghiệp quan trọng như ô tô, dược phẩm, chất bán dẫn và hàng hóa nói chung. Tuy nhiên, các quan chức chính quyền cho biết chính sách thuế quan sẽ không áp dụng trên diện rộng theo từng ngành, mà thay vào đó sẽ nhắm vào những quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Mỹ.
Ngày 24/3, ông Trump cũng cho biết rằng các mức thuế bổ sung nhắm vào ô tô và các mặt hàng khác sẽ được công bố "trong vài ngày tới".
Ông Trump từng tuyên bố rằng ngày 2/4 sẽ là ngày "giải phóng" nền kinh tế Mỹ, khi ông thực hiện các biện pháp được cho là nhằm điều chỉnh thương mại công bằng hơn với các đối tác thương mại.
Minh Khôi
