Đếm ngược một ngày nữa là kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán, lúc này MXH như chia ra làm 2 kiểu người. Một bên than trời vì sắp phải trở lại với công việc, uể oải vì nghỉ ngơi chưa đủ nhưng ngược lại, một bên lại đang mong Tết trôi qua thật nhanh… Đó chính là hội thất nghiệp!
Bởi với họ, Tết không chỉ là chuỗi ngày ăn chơi, ngủ nghỉ, mà là chuỗi ngày tiêu tiền trong khi tài khoản không có thêm đồng nào “nhảy số”. Người ta tiếc nuối vì phải đi làm lại, còn họ thì thấp thỏm vì… chưa có chỗ để đi. Mỗi cuộc gặp mặt họ hàng là một lần khởi động lại kịch bản trả lời câu hỏi “Giờ làm ở đâu rồi con?” hay ngay cả việc chi tiêu, lì xì trong Tết cũng khiến hội thất nghiệp đau đầu vì đang phải “thắt lưng buộc bụng”.
Cắt giảm toàn bộ chi tiêu mua sắm, chỉ lì xì trong phạm vi gia đình
Hoàng Quân (SN 1998, Hà Nội) cho biết đây là năm đầu tiên Tết thất nghiệp nên có nhiều điều khác lạ, thay đổi trong cách chi tiêu. Mọi năm, Hoàng Quân thường sẽ sắm sửa khá nhiều cho gia đình cũng như bản thân để ăn Tết to. Tuy nhiên năm nay, cậu bạn phải đặt ra nguyên tắc từ trước Tết là không chi tiêu quá khả năng hiện tại.
“So với Tết các năm trước thì mình không có khoản thưởng Tết nào, chỉ còn quỹ tiết kiệm thôi nên cũng không thể vung tay quá trán. Ban đầu cũng khá chán nản khi nghĩ đến Tết nhưng cũng có một điều mình cảm thấy khá may mắn là vì mình sống cùng gia đình, không phải lo chuyện thuê nhà hay tự xoay xở nên phần nào bớt áp lực hơn”, Hoàng Quân chia sẻ.
Cậu bạn cũng cho biết bản thân cắt giảm gần như tuyệt đối, không mua sắm gì ngoài những thứ thật sự cần thiết. Hoàng Quân bày tỏ, thất nghiệp khiến cậu không thể tiêu tiền theo cảm xúc mà phải nhìn thẳng vào thực tế và chấp nhận rằng năm nay không thể chi tiêu thoải mái như trước.
“Mình cũng có chút tự ái, buồn bã vì những năm trước mình luôn là người chủ động mua quà, chủ động rủ bạn bè đi ăn. Nhưng sau đó mình nhận ra việc mình giữ cho tài chính của mình an toàn còn quan trọng hơn việc giữ hình ảnh. Mình vẫn gặp bạn bè nhưng theo cách nhẹ nhàng hơn, ít tốn kém hơn”, Quân nói.
Về khoản tiền lì xì, Hoàng Quân cho hay năm nay chỉ mừng tuổi trong phạm vi gia đình gồm mừng thọ ông bà, bố mẹ và lì xì cho các em ruột: “So với năm trước thì mức lì xì cũng không giữ được cao như vậy nhưng mình vẫn muốn giữ ý nghĩa của việc lì xì. Với mình, đó là cách để thể hiện sự quan tâm và chúc may mắn, không phải để so sánh con số. Mình chọn cách gói gọn lại, tập trung vào những người thân nhất”.
Lì xì vừa đủ, quan trọng là không nợ nần sau Tết
Với Mai Anh (24 tuổi) cô nghỉ công việc marketing từ tháng 11/2025 do cắt giảm nhân sự. Tình huống đột ngột khiến Mai Anh chưa kịp chuẩn bị, dự định tìm kiếm công việc mới trước Tết nhưng cũng thất bại vì thời điểm đó thị trường chững lại.
“Áp lực đầu tiên của mình đương nhiên là về tài chính. Mặc dù trong thời gian đi làm, mình cũng tiết kiệm được kha khá nhưng cũng không thể chi tiêu thoải mái dịp Tết như mọi năm. Áp lực tiếp theo đến từ việc mình sẽ phải đối mặt với nhiều câu hỏi khi khách đến chơi nhà. Biết rằng mọi người chỉ hỏi thăm thôi nhưng để giải thích nhiều lần về việc bản thân đang thất nghiệp, với mình là điều gì đó khá chán nản và mệt mỏi”, Mai Anh thừa nhận.
Từ trước Tết, cô đã lập một bảng chi tiêu riêng cho những ngày này: Bao nhiêu tiền dành cho gia đình, bao nhiêu tiền lì xì, tiền dự phòng,... Mai Anh cho biết, tổng ngân sách phải không được vượt quá 30% số tiền tiết kiệm còn lại. “Mình tự đặt nguyên tắc là không được đụng đến quỹ dự phòng 6 tháng sinh hoạt. Tết vui nhưng sau Tết vẫn phải sống, không thể để mới đầu năm đã phải vay mượn hay trả nợ”, Mai Anh nói.
Nói thêm về chi tiêu dịp Tết của mình, Mai Anh chia sẻ: “Mọi năm mình biếu bố mẹ 10 triệu đồng, năm nay mình chỉ gửi 5 triệu đồng. Ngoài ra, bánh kẹo mình chỉ sắm đúng đủ cho vài ngày Tết, quần áo thì không mua mới, mọi thứ đều hạn chế. Về lì xì, mình vẫn chuẩn bị cẩn thận nhưng cũng có ‘mỏng’ hơn. Nhưng kèm theo đó mình tự làm một số thiệp ghi lời chúc, gửi kèm vào bên trong để chúc năm mới mọi người”.
Thất nghiệp không có nghĩa là không có Tết
Mặc dù đều muốn Tết qua nhanh để có thể nhanh chóng đi tìm công việc mới nhưng cả Hoàng Quân và Mai Anh đều công nhận rằng, thất nghiệp không có nghĩa là không có Tết.
“Tết với mình vốn dĩ là dịp để về nhà, ăn cơm cùng gia đình, ở cạnh bố mẹ và ông bà. Khi mình nhìn Tết theo hướng đó, mình không còn cảm giác mình đang “đứng ngoài” cuộc vui vì không có tiền để mua sắm nhiều. Không mua nhiều đồ mới không có nghĩa là mình không có Tết”, Hoàng Quân bày tỏ.
Cậu bạn cũng cho rằng cũng có lúc thấy chạnh lòng vì công việc bấp bênh, không thể đóng góp thêm cho bố mẹ trong dịp Tết: “Những năm trước, mình thường phụ một phần tiền sắm sửa hoặc chủ động mua một món gì đó cho gia đình. Năm nay mình không làm được điều đó. Cảm giác đó không phải vì mình sợ người khác đánh giá, mà vì mình tự thấy mình chưa làm tròn vai trò của một người con đã đi làm. Nhưng mình cũng tự nhắc mình rằng thất nghiệp là một giai đoạn, không phải là định nghĩa của mình”.
Còn với Mai Anh, cô bạn cho biết trải nghiệm thất nghiệp vào dịp Tết theo cách nào cũng đều khá…đáng nhớ.
“Giai đoạn này dạy mình khá nhiều điều. Mình nhận ra tiền quan trọng nhưng nó không phải là thước đo duy nhất của giá trị bản thân. Khi mình không có thu nhập, cái mình mất đầu tiên không phải là tiền mà là cảm giác tự tin. Và mình phải học cách tách hai thứ đó ra.
Mình cũng nhìn rõ hơn cái gọi là sĩ diện. Nhiều lúc mình muốn tiêu tiền chỉ để không bị cảm giác thua kém. Nhưng khi mình bình tĩnh lại, mình thấy phần lớn áp lực đó đến từ chính mình chứ không phải từ gia đình”, Mai Anh chia sẻ.
Về “đủ đầy”, Mai Anh nghĩ năm nay cô hiểu nó theo cách khác. Đủ đầy không phải là mua được bao nhiêu món đồ hay lì xì bao nhiêu tiền mà là khi vẫn có nhà để về, có cơm ăn cùng gia đình và có thời gian để nghĩ nghiêm túc về hướng đi tiếp theo của mình.
“Có thể Tết năm nay không rực rỡ nhưng nó rất thật. Và mình nghĩ mình cần một cái Tết như vậy, để nghỉ ngơi chẳng hạn”, Mai Anh nói.
Hải My
