Một đoạn video ghi lại cảnh 3 bé trai dùng búa và gậy đánh chết một con mèo trắng trong khu dân cư ở thành phố Từ Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) khiến dư luận phẫn nộ. Không chỉ bởi sự tàn nhẫn của hành vi, mà còn bởi phản ứng của người lớn sau đó.
Thay vì nhìn nhận mức độ nghiêm trọng của sự việc, một phụ huynh trong nhóm cư dân đã lên tiếng xin lỗi nhưng đồng thời bênh vực con bằng những câu như: "Cháu chỉ là một đứa trẻ", "Không phải đứa trẻ nào cũng phạm tội tày trời", "Ai mà chưa từng mắc lỗi".
Chính cách nhìn nhận ấy khiến nhiều người lo ngại hơn cả hành vi của những đứa trẻ.
Theo truyền thông Trung Quốc, vụ việc xảy ra tại khu dân cư Tứ Quý Liên Thành Cẩm Thần, thành phố Từ Châu. Camera và các đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy 3 bé trai vây quanh một con mèo trắng trên bãi cỏ. Một em dùng gậy ghì chặt con vật xuống đất, em khác liên tục tấn công. Sau khi gây án, cả ba bỏ đi, để lại con mèo nằm bất động.
Sau khi gây án, cả ba bỏ đi, để lại con mèo nằm bất động. (Ảnh: Mirrordaily)
Nhân viên bảo vệ sau đó có mặt, chụp ảnh hiện trường rồi dùng kẹp đưa xác con mèo vào túi nylon màu đỏ. Theo hình ảnh ghi lại, con vật đã cứng đờ, không còn dấu hiệu sự sống. Đoạn video nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, kéo theo làn sóng chỉ trích dữ dội.
Lời xin lỗi gây phẫn nộ
Trước áp lực dư luận, một phụ huynh của bé trai liên quan đã gửi lời xin lỗi trong nhóm cư dân. Người này cho biết đã dạy dỗ, thậm chí phạt con, nhưng cũng giải thích rằng "cháu thấy các bạn khác làm nên làm theo". Phụ huynh còn mong mọi người "nói năng nhẹ nhàng", bởi "cháu vẫn đang trong giai đoạn hình thành nhân sinh quan, còn cả chặng đường dài phía trước" và khẳng định: "Cháu không phải đứa trẻ tội ác tày trời".
Thậm chí, người này còn đặt câu hỏi: "Nhà ai mà con chưa từng mắc lỗi? Cháu chỉ là một đứa trẻ, mọi người thử đặt mình vào hoàn cảnh ấy xem".
Phát ngôn này tiếp tục thổi bùng tranh cãi. Nhiều ý kiến cho rằng điều đáng sợ không chỉ là hành vi bạo lực của trẻ, mà là việc người lớn đang vô tình thu nhỏ ranh giới giữa "mắc lỗi" và "tàn nhẫn".
Sau vụ việc, cảnh sát địa phương xác nhận đã vào cuộc, tiến hành phê bình, giáo dục các bé trai cùng gia đình.
Dưới góc độ chuyên môn, Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Tây An (Trung Quốc) Shang Hua cho rằng, hành vi ngược đãi động vật ở trẻ vị thành niên thường xuất phát từ ba nguyên nhân chính.
Thứ nhất là khả năng kiểm soát cảm xúc còn yếu. Khi tức giận hoặc muốn giải tỏa cảm xúc, trẻ dễ chọn những sinh vật nhỏ bé, không có khả năng chống trả làm đối tượng trút giận.
Thứ hai là sự thiếu hụt khả năng đồng cảm. Nếu không được giáo dục về giá trị của sự sống, trẻ sẽ khó cảm nhận được nỗi đau của động vật, từ đó coi việc làm tổn thương chúng chỉ như một trò chơi.
Thứ ba là tâm lý bắt chước. Trẻ rất dễ học theo bạn bè hoặc các hành vi bạo lực xuất hiện trên mạng xã hội nếu không có sự định hướng từ gia đình và nhà trường.
Theo chuyên gia, giáo dục về lòng trắc ẩn và sự tôn trọng sự sống cần được thực hiện thường xuyên, thay vì chỉ xuất hiện sau khi xảy ra những vụ việc đau lòng.
Ở góc độ pháp lý, dù các bé chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, người giám hộ vẫn phải chịu trách nhiệm dân sự nếu gây thiệt hại cho người khác. Trong trường hợp con mèo thuộc quyền chăm sóc của cư dân hoặc tổ chức cứu hộ, chủ thể liên quan có quyền yêu cầu cha mẹ các bé bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự Trung Quốc.
Nhưng điều khiến nhiều người trăn trở hơn cả không nằm ở chuyện bồi thường.
Một đứa trẻ đánh chết con mèo không đồng nghĩa sau này sẽ trở thành tội phạm. Tuy nhiên, nếu người lớn chỉ xem đó là "chuyện trẻ con", tìm mọi cách bao biện hoặc né tránh trách nhiệm, đứa trẻ sẽ rất khó học được đâu là giới hạn của đúng - sai.
Bạo lực không xuất hiện trong một ngày. Nó thường bắt đầu từ những hành vi tưởng như rất nhỏ: đá một con chó, hành hạ một con mèo, bắt nạt bạn yếu hơn... Nếu mỗi lần như vậy đều được bỏ qua bằng câu nói "nó còn nhỏ", đứa trẻ sẽ dần hình thành suy nghĩ rằng mình không phải trả giá cho những hành động gây tổn thương người khác.
Điều đáng sợ nhất không phải là ba đứa trẻ trong đoạn video, mà là thái độ thờ ơ của người lớn trước những dấu hiệu cảnh báo từ rất sớm.
Bởi tương lai của một đứa trẻ không được quyết định ở lần đầu mắc lỗi, mà ở cách cha mẹ và những người xung quanh giúp em hiểu rằng: mọi sinh mạng đều đáng được tôn trọng, và mọi hành vi bạo lực đều phải có giới hạn. Khi sự vô cảm được ngăn chặn từ những điều nhỏ nhất, những bi kịch lớn mới có cơ hội không xảy ra.
Hiểu Đan (theo Mirrordaily)
